Levertransplantatie

Behandeling

Als u na de screening samen met uw maag-, darm- en leverarts besluit om een levertransplantatie te ondergaan, krijgt u na de wachtperiode een oproep voor een operatie. Hieronder vertellen we u wat er gebeurt tijdens de opname, de operatie en uw verblijf op de Intensive Care.

De opname

Omdat er maar een korte tijd mag verstrijken tussen het overlijden van de donor en de transplantatie, beginnen we zo snel mogelijk met de voorbereiding van de operatie. U mag niet meer eten en drinken vanaf het moment dat u een oproep krijgt. Bij aankomst in het LUMC gaat u naar de verpleegafdeling Transplantatie. Voordat u doorgaat naar de operatieafdeling, verrichten we meestal eerst nog een aantal onderzoeken bij u. We bekijken uw bloed en urine en maken een hartfilmpje (ECG) en longfoto. Het te opereren gebied wordt voorbereid. Zonodig krijgt u een laxeermiddel om uw darmen schoon te spoelen.

Vaak duurt het nog enkele uren duren voordat de transplantatie definitief doorgaat. De operatie van de donerende patiënt vindt namelijk plaats als u al bent opgenomen. Pas daarna weten de artsen of de donorlever in orde is. Tijdens het wachten kan uw familie bij u blijven. Een verpleegkundige begeleidt u naar de operatieafdeling. Als u dat wilt, mag er een familielid meelopen tot de ingang van de operatieafdeling.

De narcose

U maakt kennis met de anesthesist en de anesthesiemedewerker. Zij brengen u naar een voorbereidingsruimte, waar u overstapt van een bed op de operatietafel. Vervolgens wordt u naar de operatiekamer gebracht. Hier wordt een infuus geprikt en worden de plakkers voor de hartbewaking aangebracht. U krijgt vervolgens een kapje voor uw mond en neus waaruit zuurstof stroomt. Terwijl u rustig doorademt, wordt het slaapmiddel via het infuus ingespoten. Hierna valt u in slaap. Na deze voorbereiding komen de chirurgen binnen en kan de operatie beginnen.

De operatie

Tijdens de operatie verwijderen de transplantatiechirurgen de zieke lever en vervangen deze door de donorlever. De operatie duurt gemiddeld 6 tot 12 uur – de operatietijd verschilt per patiënt.

De ingreep begint met het verwijderen van de zieke lever. Daarvoor maakt de chirurg een snede onder beide ribbenbogen. Dan volgt een periode zonder lever, waarin de bloedvaten van en naar de zieke lever worden klaargemaakt voor verbinding met de nieuwe lever. Tijdens de implantatiefase wordt de nieuwe lever verbonden met deze bloedvaten, om zo de bloedsomloop door de lever te herstellen. Ook wordt de galweg aangesloten. Wanneer de operatie bijna klaar is, brengt de chirurg een aantal slangen (drains) in om het wondvocht af te voeren. Daarna wordt de wond gesloten met hechtingen.

Tijdens de operatie vindt een bloedtransfusie plaats. Uit het bloed dat u verliest, worden de bloedcellen teruggewonnen en zo nodig aan u teruggegeven. Dit noemen we ook wel autotransfusie.

Intensive Care

Na de operatie verplegen we u op de Intensive Care. Wanneer u langzaam wakker wordt, zal er nog een buisje in uw luchtpijp zitten die uw ademhaling regelt. Dit is een vervelend gevoel, maar het doet geen pijn. Omdat het buisje nog in de luchtpijp zit, kunt u niet praten. Het buisje gaat eruit zodra u goed wakker bent en weer zelf kunt ademen. Een blaaskatheter vangt uw urine op. Verschillende infuuslijnen dienen u vocht, bloed en medicijnen toe. 

De nieuwe lever hoort na de transplantatie goed te functioneren. Op de Intensive Care houden de artsen daarom de toestand van de lever nauwkeurig in de gaten met behulp van bloedonderzoek, geluidsonderzoek van de lever (echografie), scans en een leverbiopsie.

Het is belangrijk dat u in een zo goed mogelijke conditie bent voor de transplantatie. Het is daarom verstandig gezond te eten, voldoende te bewegen en niet te roken. De diëtiste en fysiotherapeut kunnen u hierover advies geven. Het gebruik van alcohol is niet toegestaan. Wij controleren hier dan ook op.

Er zijn risico’s verbonden aan een levertransplantatie. De nieuwe lever moet gaan werken, goed doorbloed worden en de gal moet aflopen naar de darm. Hierbij kunnen problemen optreden. Daarom is een tweede operatie soms noodzakelijk. In de eerste weken na de operatie is er een kans dat uw lichaam de nieuwe lever afstoot. Verder kunnen er infecties optreden, veroorzaakt door bacteriën of een virus. Soms is tijdelijk vervanging van de nierfunctie of langere beademing nodig. 

De artsen zullen u op de hoogte houden van uw gezondheidstoestand. Hoewel de eerste periode na een levertransplantatie risicovol blijft, worden de meeste complicaties tijdig ontdekt en reageren ze meestal goed op behandeling. 



Mevr Snoek, 64 jaar, onderging een levertransplantatie

Dat mijn leverziekte steeds ernstiger werd merkte ik doordat ik steeds minder fit was. Ongemerkt eigenlijk, want het gaat langzaam, kon ik steeds minder dagelijkse dingen nog doen. Het strijken bijvoorbeeld verdeelde ik in kleine porties, elke dag tien minuutjes, langer staan hield ik niet vol. Toen ik alle voorbereidende onderzoeken had gehad was ik blij dat ik werd aangemeld op de wachtlijst. En dan breekt een hele spannende periode aan. Ik hoorde bij controles wel dat ik steeds meer punten had op de wachtlijst, maar ook dat dat niet per se betekent dat ik dan snel aan de beurt zou komen. Gelukkig kwam dat telefoontje wel.  Ik wist toen ik het ziekenhuis binnenkwam: ik ga er nu met mankementen in, ik functioneerde op halve kracht, maar ik kom er heel weer uit! En daardoor ging ik vol goede moed de operatie tegemoet. Die avond werd ik getransplanteerd. De eerste dagen na transplantatie voelde ik me steeds beter, maar daarna merkten de artsen dat de lever het toch steeds minder goed ging doen. Ik moest met spoed opnieuw getransplanteerd worden. Gelukkig voelde ik me ook in deze periode goed begeleid door het team van artsen en verpleegkundigen. Als een wonder kwam er opnieuw een lever beschikbaar en ditmaal liep alles zonder problemen. Veel mensen om mij heen vinden me een optimist en doorzetter als ze horen wat ik allemaal heb meegemaakt. Ik ga er elke dag weer voor en heb weer nieuwe vooruitzichten. Mijn leven is veranderd sinds de transplantatie, ik heb weer pit. Niet alleen het huishouden kan ik beter volhouden, ik heb ik mijn woonkamer een hometrainer gezet, waarop ik nu elke dag train!