Onverwante donor

Wanneer een patiënt in aanmerking komt voor allogene stamceltransplantatie en er geen passende familiedonor met dezelfde weefseltypering als de patiënt is, wordt gezocht naar een onverwante donor. Het is van belang voor de uitkomst van de transplantatie dat de weefseltypering, een soort ingewikkeld bloedgroepen systeem dat voorkomt op alle weefsels, waaronder witte bloedcellen, van patiënt en donor zo goed mogelijk passen.

Omdat de weefseltypering, die HLA typering heet, heel ingewikkeld is, is er maar een kleine kans dat twee mensen die geen familie van elkaar zijn, dezelfde HLA typering hebben. Een groot aantal gezonde vrijwillige donoren heeft zich bereid verklaard stamceldonor te zijn. Van miljoenen mensen in de hele wereld die zich hebben opgegeven als mogelijke stamceldonor is de weefseltypering opgenomen in een computerbestand. Zo kan in eerste instantie via de computer gezocht worden of er voor een patiënt een geschikte onverwante donor mogelijk aanwezig is. Als dat het geval is wordt nagegaan of de donor nog steeds beschikbaar is, gezond is en moeten aanvullende testen worden gedaan om na te gaan of donor en patiënt goed genoeg “bij elkaar passen” om de transplantatie uit te voeren.

Als blijkt dat de onverwante donor geschikt zou kunnen zijn, wordt de transplantatie gepland. De stamcellen van de donor worden afgenomen in een centrum vlakbij de woonplaats van de donor, en de dag voor de transplantatie opgehaald door een koerier. Om de privacy van de donor te waarborgen zal er geen contact plaatsvinden tussen de donor en de patiënt en weet patiënt ook niet welke donor de cellen beschikbaar stelt. Ook na de transplantatie wordt in de meeste gevallen nog eens aan de donor gevraagd om afweercellen af te staan voor behandeling van de patiënt. Voor ongeveer 50-70% van de donoren die geen geschikte familiedonor hebben is het mogelijk een onverwante donor voor transplantatie te vinden.