Familiedonor

Als blijkt dat een patiënt in aanmerking komt voor allogene stamceltransplantatie wordt gezocht naar een zo goed mogelijk passende donor. De best passende donor is een familiedonor met dezelfde weefseltypering als de patiënt. De weefseltypering is een soort ingewikkeld bloedgroepensysteem dat voorkomt op alle weefsels van een individu, waaronder witte bloedcellen.

De weefseltypering, die HLA typering wordt genoemd, kan worden verricht op bloed. Binnen een familie hebben broers en zusters een kans van ongeveer 25% om dezelfde HLA typering te hebben als de patiënt. In eerste instantie wordt daarom altijd binnen de familie gezocht naar een donor. Hiertoe worden broers en zusters en zo mogelijk de ouders van de patiënt HLA getypeerd. Voordat tot HLA typering van de donor wordt overgegaan wordt eerst gesproken met de donor om te zien of hij/zij zou willen optreden als donor voor transplantatie. In bijzondere gevallen kan het zinvol zijn om ook neven en nichten en verdere familieleden te typeren. In bijzondere situaties kunnen ook wel eens familieleden die niet geheel HLA identiek zijn als donor optreden.

Als blijkt dat een familielid een geschikte donor zou kunnen zijn, worden aanvullende testen gedaan. Dit is om de risico’s van de transplantatie voor de patiënt goed te kunnen inschatten, maar ook om uit te sluiten dat er risico’s voor de donor zijn om stamcellen of beenmerg voor transplantatie af te staan. De donor wordt medisch gekeurd en er wordt besproken op welke wijze de stamcellen en afweercellen van de donor zullen worden geoogst.

Het oogsten van het stamceltransplantaat gebeurt meestal door de donor gedurende vijf tot zes dagen te behandelen met een geneesmiddel dat onderhuids wordt ingespoten waarna met behulp van een machine uit het bloed de stamcellen kunnen worden geoogst. Deze procedure duurt een aantal uren. Ook na de transplantatie wordt in de meeste gevallen de donor gevraagd om afweercellen af te staan voor behandeling van de patiënt. In deze gevallen is een voorbehandeling niet nodig en zullen de cellen direct uit het bloed worden gehaald.