Wekedelentumor (sarcoom)

Behandeling

Er zijn ongeveer 50 soorten wekedelentumoren. Juist daarom is het van belang dat een team met ruime ervaring uw situatie beoordeelt. De specialisten van het LUMC bestrijden ieder jaar een groot aantal verschillende sarcomen en zoeken voor u naar een behandeling op maat. De uiteindelijke keuze voor een behandeling maken we altijd in overleg met u. Een behandeling kan ingrijpend zijn en starten we alleen als u er achter staat.

Overleg tussen patiënt en arts

Het hoofddoel van de behandeling is het veilig verwijderen van de tumor, met behoud van zo veel mogelijk functie en beweeglijkheid. Het medisch team stelt een behandeladvies op en uw chirurg of orthopeed bespreekt dit met u en uw naasten. De voor- en nadelen van alle behandelmogelijkheden komen aan de orde. De behandeling wordt zo veel mogelijk afgestemd op uw persoonlijke wensen. Als u bijvoorbeeld na een operatie wilt kunnen blijven sporten, dan houden wij daar zo veel mogelijk rekening mee.

Welke behandelingen zijn er?

Een patient ligt onder een bestralingstoestel voor radiotherapie

Voor sarcomen bestaan 3 hoofdbehandelingen:

  • Operatieve verwijdering van de tumor
  • Bestraling
  • Chemotherapie

Vaak bestaat de behandeling uit een combinatie van de 3. De volgorde kan wisselen. Voor sommige tumoren zoals de GIST zijn gerichte antitumormedicijnen beschikbaar (targeted therapy).

Operatieve verwijdering van de tumor

Bij een sarcoom is een operatie vrijwel altijd noodzakelijk. De specialist neemt de tumor in het algemeen zo ruim mogelijk weg. Dit betekent dat we proberen een laagje gezond weefsel rondom de tumor te laten zitten, zodat de kans dat de tumor terugkomt zo klein mogelijk wordt. In het LUMC hebben we veel ervaring met een zo klein mogelijke grens (marge) tussen de tumor en het gezonde weefsel te laten om een goed functioneel resultaat te kunnen bieden en de kansen op overleving zo groot mogelijk te houden. Hiervoor zijn verschillende technieken ontwikkeld zoals computernavigatie, fluorescentie chirurgie en pre-operatieve radiotherapie.

Door ‘ruim’ te opereren is de kans groter dat alle kwaadaardige cellen echt weg zijn. Dit is niet altijd noodzakelijk en soms niet mogelijk, bijvoorbeeld als een tumor dicht bij een zenuw of bloedvat ligt of bij een orgaan in de buik. In dat geval zal de specialist minder ruim moeten opereren. De beste manier van behandeling kiezen we samen met u aan de hand van de applicatie PERSARC (beschikbaar voor iOS en Android) waarmee we de kans op genezing van de verschillende soorten behandeling en hun timing met elkaar vergelijken.

Voorafgaand aan een operatie brengt u een bezoek aan de anesthesist. Met hem bespreekt u de pijnstilling en de narcose.

Na de operatie bestudeert een patholoog het weggenomen weefsel. Soms vind de patholoog toch nog levende tumorcellen in de rand (grens) van het weefsel. Indien mogelijk voeren we dan opnieuw een operatie uit, waarbij we nog meer weefsel weghalen. Hierna volgt dan in veel gevallen radiotherapie (bestraling).

Bestraling

Bestraling kan zowel voor als na een operatie plaatsvinden. Voor de ingreep gebeurt bijvoorbeeld als ruim opereren niet mogelijk is. Dankzij de bestraling worden mogelijke kwaadaardige cellen buiten de tumor al uitgeschakeld. Het is dan niet nodig om naast de tumor nog extra weefsel weg te nemen.

Chemotherapie

Chemotherapie is niet bij alle sarcomen effectief. Of u chemotherapie krijgt, wordt bepaald door het soort wekedelentumor dat u hebt, het stadium van de ziekte, uw lichamelijke conditie en uw eigen wensen. Chemotherapie wordt vrijwel alleen gegeven als er al sprake is van uitzaaiingen.

Kunstgewricht en amputatie

Een illustratie toont goed hoe een knieprothese functioneertAls een tumor dicht bij een bot of een gewricht zit, is het niet altijd mogelijk het gewricht te behouden. Een botprothese of een kunstgewricht kan dan een oplossing zijn. Wanneer het niet mogelijk is de tumor veilig te verwijderen zonder de functie van een ledemaat te verliezen, dan is een amputatie soms het enige alternatief. Dit komt bij 1 op de 15 patiënten voor en gebeurt uitsluitend na overleg.

Functiebehoud

Tijdens uw behandeling proberen we altijd om omliggende organen en weefsels zo min mogelijk te belasten. Toch kan dat niet altijd. Bijvoorbeeld als een tumor dicht bij een orgaan of spier zit. In die gevallen is het soms noodzakelijk om ook het orgaan of de spier te verwijderen. Dit kan als gevolg hebben dat u blijvend invalide raakt of bijvoorbeeld een stoma krijgt. Uw arts zal dit altijd van tevoren met u overleggen.

Hoe kunt u zich voorbereiden?

Het horen van de diagnose sarcoom en het ondergaan van de behandeling kunnen zeer ingrijpend zijn. Daarom is het goed als u zich oriënteert. We zullen u zo goed mogelijk begeleiden en voorlichten. Daarnaast kunt u over de ziekte lezen en erover praten met uw familie en vrienden.

Vragen kunt u altijd stellen in het gesprek met uw behandelaar. U kunt ook bellen als er thuis opeens vragen boven komen. De verpleegkundige is bereikbaar via de polikliniek Orthopedie: 071 - 526 80 03.

Wat is de prognose?

Omdat er zo veel soorten wekedelentumoren zijn en ze onderling erg verschillen, is het moeilijk een algemene prognose te geven. Niet alleen de soort speelt een rol, maar bijvoorbeeld ook de grootte, de locatie en het stadium. De behandeling is er in eerste instantie op gericht om u te genezen. Dit betekent vaak dat we de tumor moeten verwijderen en moeten voorkomen dat de tumor terug komt. Dit heet een curatieve behandeling. Soms kan de tumor niet meer worden verwijderd, omdat deze te dicht bij belangrijke organen ligt of dat deze al is uitgezaaid naar plekken in de longen en/of andere organen.

Landelijk gezien is 85% van de patiënten nog in leven na 3 jaar bij stadium I of II. Bij stadium IV leeft gemiddeld nog 40% van de patiënten na een jaar en 10% na 3 jaar. Het is van belang om te beseffen dat deze cijfers slechts een indruk geven. Uw arts kan u meer vertellen over uw persoonlijke situatie. Het LUMC doet er bovendien alles aan de overlevingspercentages omhoog te krijgen. Dat is de reden dat we meedoen met talloze internationale onderzoeken. We stellen het zeer op prijs als u daaraan deelneemt.

Meedoen aan wetenschappelijk onderzoek

Het LUMC is niet alleen een centrum van geavanceerde medische zorg, maar ook van geavanceerd medisch onderzoek. Dit houdt in dat u kunt meedoen aan de nieuwste studies, met de nieuwste medicijnen. Mogelijk hebben deze bij u meer effect dan de standaardbehandeling. De oncoloog kan u vertellen aan welke onderzoeken u kunt meedoen. Uw behandelend arts zal u naar de oncoloog verwijzen.