Leven met kanker

Kanker en voeding

De behandeling  voor kanker vergt veel van  het lichaam. Een goede voedingstoestand en een stabiel lichaamsgewicht vergroten de mogelijkheid om een behandeling te doorstaan en ervan te herstellen. Bovendien houdt goede voeding de weerstand en conditie op peil. Voeding is een belangrijk onderdeel van de totale zorg bij kanker. Het heeft geen directe invloed op de tumor, maar moet gezien worden als ondersteunende behandeling.

Aandacht voor voeding bij kanker kan, in combinatie met voldoende beweging, bijdragen aan een goed gewicht en aan behoud of opbouw van spiermassa. Daardoor stijgt de kans op een optimaal verloop van de anti-tumorbehandeling, op een maximaal herstel en een betere kwaliteit van leven.  De voedingsadviezen bij kanker zijn afhankelijk van veel factoren, zoals de soort tumor, locatie en stadium, behandeling en bijwerkingen van de behandeling.
 

Als u kanker hebt, kunnen door ziekte en door de daarvoor noodzakelijke behandeling problemen ontstaan met eten en drinken. De smaak kan bijvoorbeeld veranderen of u bent vaak misselijk. Eten is niet meer vanzelfsprekend, lekker en leuk. 

Doorverwijzing naar de diëtist

Afhankelijk van diagnose en behandeling wordt u doorverwezen naar de diëtist van het LUMC of naar een  gespecialiseerde diëtist in de eerstelijn . De diëtist wordt in consult gevraagd bij:

  • risico op ondervoeding bij start van intensieve chemotherapie of radiotherapie en/of operatie;
  • onbedoeld gewichtsverlies;
  • klachten en complicaties die voedingsproblemen kunnen veroorzaken, zoals diarree, koorts, mondklachten, slikklachten, grote wonden, verminderde eetlust.

Behandeling diëtist

De diëtist berekent de energie- en eiwitbehoefte en adviseert een voeding met als doel om de voedingstoestand te verbeteren of te handhaven. Het streven is om het gewicht gelijk te houden of bij gewichtsverlies toename van het gewicht te bereiken. Eiwit is een bestanddeel in onze voeding dat nodig is voor de opbouw en instandhouding van de spieren en ons bloed, en voor herstel bij wonden. Bij ziekte is eiwit de belangrijkste voedingsstof voor herstel.

"Goed eten legt gewicht in de schaal"

Eline te Nijenhuis, diëtist

Dieetpreparaten

Als gewone voeding niet lukt worden aanvullend dieetpreparaten geadviseerd, vaak in de vorm van drinkvoeding. Deze dranken bevatten extra energie, eiwit, vitaminen en mineralen. De diëtist kan op indicatie een machtiging voor vergoeding regelen bij de zorgverzekeraar. Als de voedingsinname met dieetpreparaten ook onvoldoende is en er geen zicht is op verbetering van de voedingsinname, wordt sondevoeding geadviseerd.

Meld gebruik voedingssupplementen aan de behandelend arts

Bij gebruik van voedingssupplementen is het belangrijk om de arts hiervan op de hoogte te brengen. Het gebruik van (hoog gedoseerde) voedingssupplementen/ antioxidanten staat ter discussie tijdens de behandeling bij kanker vanwege het risico op ongewenste effecten. Een inname van in totaal 200% ADH van vitamines/ mineralen (dat wil zeggen inname uit normale voeding, verrijkte voedingsmiddelen, drink- en of sondevoeding en supplementen tezamen) wordt als veilig beschouwd.

Meer informatie over voeding en kanker

  • Kanker.nl, een inititief van KWF Kankerbestrijding en andere partners. Het platform is een unieke combinatie van betrouwbare medische informatie én een sociaal netwerk.
  • Voedingenkankerinfo.nl. Op deze website worden vragen beantwoord over voeding en de preventie van kanker, voeding rondom de behandeling van kanker en voeding ná de behandeling van kanker.
  • Verklein de kans op kanker. Wereld Kanker Onderzoek Fonds, 2014. Brochure met de tien aanbevelingen ter preventie van kanker, gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek. 
  • Gewichtsverlies, als kanker niet kan worden genezen, 2015. Patiëntenfolder waarin op begrijpelijke wijze wordt uitgelegd wat de achterliggende oorzaken van cachexie zijn met nuttige tips hoe patiënten daarmee om kunnen gaan.