LESS studie

Staken van protonpompremmers (PPI) door middel van een leefstijlinterventie bij chronische PPI-gebruikers zonder geregistreerde indicatie
Jaarlijks komen 800.000 mensen bij de huisarts met maagklachten. Bekend is dat maagklachten beïnvloed worden door leefstijlfactoren zoals roken, alcohol, overgewicht en het voedingspatroon van de patiënt. We weten dat bijvoorbeeld veel vet, scherp gekruid eten, cafeïne, chocola en ui maagklachten kunnen verergeren. Na het uitsluiten van alarmsignalen (bv. bloedbraken, eten dat blijft hangen, gewichtsverlies), worden patiënten behandeld volgens een step up beleid: Eerst wordt gestart met niet-medicamenteuze adviezen (voedingsadvies, afvallen, stoppen met roken), daarna zijn er 3 stappen mogelijk met medicatie: stap 1 antacida (rennie, maalox), stap 2 H2-receptorantagonisten (cimetidine, famotidine). Als stap 1 en 2 gefaald hebben is stap 3 aanwezen: een proefbehandeling met een protonpompremmer (omeprazol, pantoprazol), met het doel binnen 3 maanden deze weer af te bouwen vanwege potentieel ernstige bijwerkingen zoals bacteriële infecties, botontkalking- en fracturen, vitamine B12, magnesium en ijzer tekort, en achteruitgang van de nierfunctie.
Andere indicaties om te starten met een PPI zijn: bij patiënten met een bepaalde slokdarm/maagziekte waarvoor chronisch PPI gebruik geïndiceerd is of patiënten die medicatie gebruiken zoals bijvoorbeeld bloedverdunners  waarvoor een PPI als maagbeschermer (gastroprotectie) geïndiceerd is.

Het belang van de LESS studie
In Nederland gebruiken 3 miljoen mensen een maagzuurremmer (PPI). Recent onderzoek toont aan dat de helft hiervoor niet de juiste indicatie heeft, en dat ten minste een derde van de patiënten met een tijdelijke indicatie, de maagzuurremmers te lang gebruikt. Het is dus belangrijk om patiënten zonder indicatie voor een PPI op te sporen en hen te begeleiden in het afbouwen van de PPI, om onnodige (potentieel ernstige) bijwerkingen te voorkomen. Het doel van de LESS studie is om bij patiënten die geen indicatie hebben om PPI’s te gebruiken, te kijken of een coachingstraject door een diëtist/leefstijlcoach helpt om met PPI-gebruik te stoppen en patiënten te helpen hun leefstijl te veranderen en zo hun maagklachten onder controle te krijgen.     

Aanpak onderzoek
Met een subsidie van de Maag Lever Darm Stichting (MLDS) willen we middels een non-randomized stepped-wedge trial onderzoeken of een op maagklacht-gerichte leefstijlinterventie door een diëtist die tevens geregistreerd leefstijlcoach is, patiënten helpt om te stoppen met de PPI en hun leefstijl zo te veranderen dat de maagklachten daarmee onder controle zijn.  

Uitkomsten onderzoek
Gedurende studieperiode kijken we naar het effect van de leefstijl interventie op:

  • Maagklacht-factoren:  PPI gestopt?, zorggebruik, verwijzingen MDL/scopie, gebruik rescue medicatie.
  • Leefstijlfactoren: beweging, dieet, roken, alcohol, gewicht, BMI.
  • Psychosociale factoren: kwaliteit van leven, psychosociale klachten
  • Implementatie: haalbaarheid, barrières en succesfactoren vanuit perspectief patiënt, coach, huisarts.

Deelnemers
Het onderzoek wordt uitgevoerd door de afdeling PHEG van het LUMC, in samenwerking met huisartspraktijken aangesloten bij het ELAN netwerk.

Meer informatie
Meer weten over de LESS studie? Neem dan contact op met Dr. Gertrude van den Brink of Prof. Dr. Jessica Kiefte-de Jong (j.c.kiefte@lumc.nl).