Jelgersmalezingen


Prof. dr. G. Jelgersma was van 1899-1930 de eerste hoogleraar psychiatrie in Leiden. Hij heeft grote bijdragen geleverd aan de Nederlandse psychiatrie in het algemeen en de Leidse psychiatrie in het bijzonder. Daarom draagt deze serie wetenschappelijke bijeenkomsten zijn naam.

Elke 2e dinsdag van de maand, 16.15-17.30u 16.15-17.00/17.15u lezing, resterende tijd vragen en discussie

Lezingen:

2020

14 januari 2020 Presentatie resultaten onderzoek door vergevorderde promovendi.  collegezaal4, locatieK1-S, LUMC.

1. psychofarmacagebruik en militair (dys)functioneren

Mw. Maj. drs. Debbie Knotnerus-Jansen, militair apotheker, Centraal Militair Hospitaal 

Militairen lopen een verhoogd risico op het ontwikkelen van psychiatrische aandoeningen, in de behandeling van deze aandoeningen spelen psychofarmaca een belangrijke rol. Deze psychofarmaca op hun beurt, beïnvloeden het militair functioneren door hun werking en bijwerkingen. In het proefschrift dat ten grondslag ligt aan deze presentatie wordt aandacht besteed aan psychofarmacagebruik bij Nederlandse militairen, al dan niet gerelateerd aan militaire uitzendingen. De observerende studies zijn enerzijds uitgevoerd op populatieniveau en anderzijds bij kleine groepen. 

2. Effectiviteit van de innovatieve 3MDR behandeling voor patiënten met therapieresistente PTSS.

Mw. drs. Marieke van Gelderen, psycholoog, Arq/Centrum ‘45/Leids Universitair Medisch Centrum

Veteranen met een posttraumatische stress stoornis profiteren vaak onvoldoende van behandeling. Voor deze veteranen is de nieuwe 3MDR interventie ontwikkeld, welke Virtual Reality, lopen, en trauma-gerelateerde beelden en muziek combineert. Tijdens deze lezing hoor je meer over 3MDR en over de resultaten van het eerste onderzoek bij therapieresistente veteranen.

3. Patterns in late-life depression

Mw. drs. Eveline Veltman, psychiater, GGZ Rivierduinen

Depressie bij ouderen is een zeer heterogene aandoening, wat de diagnostiek en behandeling bemoeilijkt. In dit proefschrift is gekeken naar manieren om deze heterogeniteit beter te begrijpen. In het eerste deel worden hypothesevrije, data-drivenanalyses gebruikt om subtypen te identificeren in een cohort van 359 depressieve ouderen. Er wordt gekeken naar het symptoomprofiel, de karakteristieken van de subtypen, verschillende biologische markers, en tot slot de stabiliteit van de subtypen over een periode van 2 jaar.

In het tweede deel wordt verder ingegaan op de melancholische depressie, gekenmerkt door psychomotore afwijkingen. Bij een cohort van 111 ernstig depressieve ouderen wordt gekeken of de CORE-vragenlijst, die psychomotore verschijnselen meet, een goede voorspeller is voor ECT-respons. Ook wordt gekeken of depressieve symptomen in dezelfde mate en met dezelfde snelheid verbeteren in de eerste twee weken van behandeling.

4. (Neuro-)biologische effecten van stress op het brein

Mw. drs. Stéphanie Bauduin, psycholoog, Leids Universitair Medisch Centrum

(Neuro-)biologische effecten van stress op het brein: Chronische stress verhoogt de kans op het ontwikkelen van een stress-gerelateerde stoornis zoals een depressie. Depressie is een van de meest voorkomende psychische aandoeningen wereldwijd, maar er zijn er tot op heden nog geen depressie-specifieke biomarkers geïdentificeerd. Daarnaast is uit onderzoek gebleken dat langdurige blootstelling aan het stress hormoon cortisol onder andere gepaard lijkt te gaan met ernstige en wellicht blijvende schade aan het brein. In deze presentatie vertel ik over onze onderzoeksresultaten met betrekking tot deze onderwerpen.

11 februari 2020

Spreker:Mw.prof.dr. Martine de Vries, kinderarts-endocrinoloog en medisch ethicus ,Leids Universitair Medisch Centrum

Titel:Wilsbekwaamheid is een normatief oordeel. Kritische reflecties op meetinstrumenten en standaarden.

Abstract:Wilsbekwaamheid is een performatief begrip. Het functioneert als scharnier tussen enerzijds de autonomie van de patiënt en anderzijds weldoen door de zorgverlener. Wilsbekwaamheid is een alles-of-niets oordeel. Het brengt een verandering teweeg in de benadering van de patiënt, waarbij ofwel de stem van de patiënt ofwel de invulling van diens belangen gaan overheersen. Deze voordracht is een kritische reflectie op de inzet van een wilsbekwaamheidsoordeel in de zorg, op de vooronderstellingen die vaak aan zo’n oordeel ten grondslag liggen, en op de beperkingen van meetinstrumenten en standaarden.

14 April 2020


Spreker
:Prof.dr. Arko Oderwald, eticus en filosoof VU Medisch Centrum

Titel:Wat kunnen de psychiater en de romanschrijver van elkaar leren?

Abstract:In de recente biografie van Susan Sontag wordt zij getypeerd als iemand met een persoonlijkheidsstoornis. In welk opzicht is een dergelijke psychiatrische etikettering behulpzaam bij het begrijpen van haar werk? En in hoeverre is Lenz van Georg Büchner of Louis Lambert van Honoré de Balzac leerzaam voor de psychiatrie? Ik hoop in deze vragen enig inzicht te geven.

12 mei 2020

Spreker:Mw.prof.dr. Andrea Evers, psycholoog Universiteit van Leiden

TitelHoe optimaal gebruik te maken van placebo-effecten in de klinische zorg

Abstract: De effecten van veel behandelingen in de gezondheidszorg worden deels verklaard door andere factoren dan het middel of de behandeling zelf. Voorbeelden zijn het vertrouwen dat de behandelaar uitstraalt en de verwachting die iemand ten aanzien van een behandeling heeft. In deze lezing zal de rol van deze factoren, zoals die bij het placebo effect een rol spelen, worden behandeld en wordt een inkijk gegeven welke innovatieve toepassingen hiervoor gebruikt kunnen worden in de reguliere gezondheidszorg.