Mohs micrografische chirurgie

Deze informatie is opgesteld door de afdeling(en) Huidziekten


Bij u is huidkanker geconstateerd en u heeft in overleg met de dermatoloog gekozen voor behandeling met Mohs micrografische chirurgie. Deze folder informeert u in grote lijnen over hoe de operatie verloopt en geeft algemene adviezen over deze ingreep.  

Mohs micrografische chirurgie 

Mohs micrografische chirurgie, kortweg Mohs-chirurgie, is een speciale operatiemethode die gebruikt wordt om bepaalde vormen van huidkanker (voornamelijk in het gezicht) te verwijderen. De naam is ontleend aan Frederik Mohs: een Amerikaanse arts die de operatietechniek heeft ontwikkeld.

Nadat de tumor is weggesneden, wordt er direct onder de microscoop gekeken of alle huidkanker is verwijderd. Zolang er nog huidkanker zichtbaar is, wordt er plaatselijk wat weefsel verwijderd. Dit gaat door totdat er geen spoor meer te vinden is van de tumor. Op deze manier wordt het (onnodig) verwijderen van gezond weefsel of een tweede operatie voorkomen. De ingreep wordt verricht onder plaatselijke verdoving en gebeurt in etappes gedurende de dag.  

Voor de operatie

Het is voor de ingreep niet nodig om nuchter te zijn; u kunt dus gewoon eten en drinken. Ook kunt u uw vaste medicatie innemen. Met uitzondering van bloedverdunners waarvan is aangegeven dat u daarmee moet stoppen (zie later in deze folder).

Omdat wordt geadviseerd het geopereerde gebied na de operatie enkele dagen droog te houden, raden wij aan op de ochtend van de ingreep te douchen. Het is belangrijk om géén make-up op te doen en de huid niet in te smeren met crèmes. 

We raden aan geen sieraden te dragen en gemakkelijke kleding aan te trekken. Denk bijvoorbeeld aan een blouse of een vest dat niet over het hoofd hoeft worden aan- en uitgetrokken. Ook is het handig om een broek aan te doen of mee te nemen, omdat u een operatiejasje aankrijgt tijdens de operatie. 

Om zorgverzekerings- en veiligheidsredenen mag u na de ingreep niet autorijden. Naar huis fietsen of lopen raden we af in verband met mogelijke toename van druk of spanning op de wond. Wij adviseren u dan ook om iemand mee te nemen die u naar huis kan brengen, of om met het openbaar vervoer te komen. 

Het is toegestaan één bezoeker mee te nemen. Dit in verband met de drukte voor andere patiënten in de rustkamer. De lunchmaaltijd die wordt verzorgd is niet bestemd voor bezoekers. Zij dienen hun eigen lunch mee te nemen. 

U krijgt een locker toegewezen, waarin u uw kostbare spullen kunt opbergen.

Medicijnen, pacemaker/ICD en allergieën 

Geef het door als u bloedverdunners gebruikt en dit nog niet tijdens de intake ter sprake is gekomen. In sommige gevallen moet de dosering worden aangepast of het gebruik tijdelijk worden gestaakt. Bent u onder controle bij de trombosedienst en slikt u Sintrom® (Acenocoumarol) of Marcoumar® (Fenprocoumon), dan moet de dermatoloog een formulier invullen voor de trombosedienst, óf u vragen contact op te nemen met de voorschrijvende arts. De trombosedienst neemt in de meeste gevallen voor de ingreep contact met u op over een aangepast schema. 

Wanneer u een pacemaker of ICD heeft, moet u dit voor de ingreep aan de dermatoloog doorgeven. Hij/zij kan hier dan rekening mee houden. 

Bent u allergisch voor bepaalde genees- of verbandmiddelen, geef dit dan door. 

Wanneer er een verhoogd risico op wondinfectie bestaat, wordt door de arts voorafgaand of na de operatie antibiotica voorgeschreven. U krijgt hiervoor dan een recept. 

De operatie

Voordat de operatie begint, wordt er een aantal voorbereidingen getroffen. Eerst vindt een opnamegesprek plaats en krijgt u een operatiejasje aan. Daarna wordt u naar de rustkamer gebracht. Wanneer u aan de beurt bent, brengen we u naar de operatiekamer. Hier stellen we een paar vragen en worden er worden foto’s gemaakt. 

Daarna begint de operatie. Het gebied van de huid waar de tumor verwijderd moet worden, wordt gereinigd met een desinfecterend middel en de omliggende huid wordt met een steriele doek afgedekt. De arts tekent de te verwijderen huid af en verdooft u plaatselijk. U voelt een prik en misschien een wat branderig gevoel door de verdovingsvloeistof. Hierna zet de arts kleine markeringshechtinkjes. De huidkanker wordt er vervolgens met een speciale techniek uitgesneden. U blijft voelen dat de dokter bezig is, maar dit doet geen pijn. Als de huidkanker weggesneden is, brandt de arts kleine bloedvaatjes dicht. De wond wordt nog niet gesloten, maar er wordt een tijdelijk verband aangelegd. Dit eerste gedeelte van de operatie duurt 30 tot 45 minuten. 

Alle randen van het weefselstuk worden gemarkeerd met een kleur en er wordt een tekening van het operatiegebied gemaakt. Het weefsel wordt naar het laboratorium gebracht. Intussen kunt u plaats nemen in de  rustkamer. Daar wacht u op de uitslag van het microscopische onderzoek van het weefsel. 

Het weefsel wordt in het laboratorium bevroren, in plakjes (coupes) gesneden en gekleurd. Deze plakjes worden onder de microscoop bekeken om te zien of er nog tumorcellen in de snijranden aanwezig zijn. Aan de hand van de kleuren en markeringen is precies te zien waar er eventueel nog tumorresten zijn achtergebleven. Deze procedure is afhankelijk van de grootte en aard van het weefsel en duurt ongeveer 45-120 minuten.  

Wanneer er nog tumorresten zichtbaar zijn, moet er een volgende ronde plaatsvinden. U wordt hiervoor nogmaals van de rustkamer naar de operatiekamer gebracht. De arts verdooft de huid opnieuw en snijdt het weefsel weg op de plekken waar nog resttumor aanwezig is. Hierna wordt de wond weer verbonden en gaat u terug naar de rustkamer. Aansluitend wordt het weefsel nogmaals bewerkt in het laboratorium, waarna het beoordeeld kan worden onder de microscoop. Deze procedure wordt herhaald totdat de tumor volledig weg is. Gemiddeld duurt dit 2 à 3 ronden. 

De wond kan worden gesloten als er geen tumor meer te zien is. U wordt hiervoor weer naar de operatiekamer gebracht. De arts bespreekt met u hoe de wond gesloten wordt. Dit kan soms door de wondranden eenvoudig samen te brengen. Wanneer dit niet mogelijk is, zal er huid afkomstig van een andere plek gebruikt worden. Hiervoor zijn twee manieren: aangrenzende huid wordt losgemaakt en over de hele wond geschoven (een plastiek) of huid wordt vanaf een andere plaats getransplanteerd (een huidtransplantaat). De huid zal weer worden verdoofd. Het sluiten van de wond duurt gemiddeld 45 tot 60 minuten en gebeurt in vrijwel alle gevallen op de dag zelf. In sommige gevallen zal de wond worden gesloten op een andere dag. Er kan ook besloten worden om de wond uit zichzelf te laten genezen met wondbehandeling. 

Ga ervan uit dat u de hele dag aanwezig bent voor de Mohs-operatie. Het is tussendoor veel wachten. Het is daarom aan te raden iets te lezen mee te nemen om de tijd door te komen. Tussen de operaties door kunt u rusten. Ook krijgt u wat te drinken en een lunch. 

Leefregels na de operatie

De wond

Eerste dagen
De wond moet de eerste twee dagen droog blijven. Hierna mag u het verband en eventuele siliconengaas (doorzichtig gaas) verwijderen en weer kort douchen. Een nieuwe pleister is niet nodig. Houd er rekening mee dat als u een bril heeft, deze de eerste twee dagen niet gedragen kan worden. Dit omdat u een verband draagt.

Wanneer u rond het oog geopereerd bent, kan het zijn dat het oog een paar dagen wordt afgeplakt.

De wond mag niet te veel verweken (niet in bad, zwemmen of sauna). Douche de wond wel iedere dag kort met water en dep de wond droog. De eventuele hechtstrips moet u laten zitten. Die mogen dus nat worden. Ze gaan eraf wanneer de hechtingen worden verwijderd (meestal na zeven dagen). Als de wond gesloten is met een huidtransplantaat, moet het verband gedurende vier tot zeven dagen blijven zitten en mag het niet nat worden. Dit verband wordt op de polikliniek verwijderd. Wanneer de wond om bepaalde redenen niet gesloten wordt, maar alleen verbonden is met een verband, krijgt u hiervoor speciale adviezen.

Huidreactie & genezing
Gedurende enkele dagen na de ingreep kan de wond helder vocht afscheiden en de eerste weken is de wond nog rood. Dit is een normale reactie. In de loop van de tijd trekt de roodheid bij. U mag ‘s avonds de huid rondom het behandelde gebied koelen met bijvoorbeeld ijs. Het is erg belangrijk dat u het ijs goed inpakt met een theedoek of een washandje. De huid zou anders kunnen verbranden. 

Op de plaats van de wond kan een korst ontstaan. Elke operatiewond geeft een litteken. De eerste paar maanden kan het litteken wat strakker aanvoelen, daarna wordt het vaak wat soepeler. U kunt het litteken lichtjes masseren met een vette crème of zalf om het soepel te houden. Er kan een kleurverschil zijn met de omliggende huid. Een normale littekengenezing kan maanden tot een jaar duren. 

Complicaties
Aan iedere operatie zijn risico’s verbonden. De risico’s waar u aan moet denken zijn: een nabloeding, een wondinfectie, een verdikt litteken, verkleuring van het wondgebied en een doorgesneden (huid)zenuw.  
Een blauwe plek na de behandeling is niet ongewoon. Deze kan best groot zijn, zeker rondom de ogen en bij de neus. 

Wanneer de wond blijft bloeden, moet u deze eerst 15-20 minuten afdrukken met een schone (thee)doek. We raden u af tussendoor te controleren of het bloeden gestopt is. Als de bloeding na twintig minuten niet is gestopt, adviseren wij u contact op te nemen. 

Als u na enkele dagen toenemende roodheid, pusuitvloed of pijn rond de wond opmerkt en/of koorts ontwikkelt, adviseren wij u ook contact op te nemen met de polikliniek of – buiten kantoortijden – met de Centrale van het LUMC. Dit kunnen namelijk tekenen zijn van een wondinfectie.

Advies

Lichamelijke inspanning
Probeer de uren na de ingreep rustig aan te doen. Rust bevordert de genezing. Houd er rekening mee dat u enkele dagen na de ingreep misschien niet kunt werken, sporten en/of geen zware arbeid kan verrichten. Dit kan namelijk spanning op de hechtingen veroorzaken, waardoor de genezing van de wond vertraagt en verslechtert. Het is mogelijk dat de arts u aanvullende adviezen geeft.

Pijnstillers 
Bij pijn mag u gedurende enkele dagen maximaal vier keer per dag 1000 mg paracetamol (geen aspirine, ibuprofen, diclofenac of soortgelijke medicatie) innemen, maar dit is meestal niet nodig.

Zonlicht
Voor een optimale genezing moet u het litteken tegen de zon te beschermen.

Controle op de polikliniek Huidziekten 

Verwijderen hechtingen
Een week na de operatie komt u voor controle terug op de polikliniek en zullen de hechtingen worden verwijderd. In sommige gevallen wordt deze controle eerder of later afgesproken.

Controleafspraken
Omdat er bij u huidkanker is geconstateerd, zal er waarschijnlijk de eerste jaren controle nodig zijn. Na drie maanden zal op onze polikliniek een eenmalig controle worden ingepland om het resultaat te beoordelen. Eventuele verdere controles van de hele huid zullen bij uw verwijzend dermatoloog plaatsvinden.  

Contact 

Bij vragen of problemen kunt u contact opnemen met de polikliniek Huidziekten. Tijdens kantooruren bereikbaar tussen 9.00-13.00 uur en van 14.00-16.00 uur (behalve op woensdagmiddag).

Polikliniek Huidziekten
Albinusdreef 2 Locatie B-1-Q – Route 16
071-526 26 30
www.lumc.nl/org/huidziekten

Buiten kantooruren kunt u contact opnemen met de Centrale van het LUMC. Vraag naar de dienstdoende dermatoloog.

Leids Universitair Medisch Centrum LUMC
Albinusdreef 2
2333 ZA Leiden
071-526 91 11

Oktober 2019