Asel Arykbaeva, PhD-kandidaat Transplantatie

Asel bewandelt een bijzondere route wat betreft haar studie: ze moet haar master Geneeskunde nog afronden, maar doet nu al een promotieonderzoek naar niertransplantatie. Hoe dit zo is gekomen? “Voordat ik zou beginnen aan mijn coschappen, besloot ik om eerst stage te lopen in Engeland op de transplantatieafdeling.” Hier deed Asel onderzoek naar varkensnieren. Eenmaal teruggekomen kreeg zij de kans om in het LUMC vervolgonderzoek te doen naar: hoe kunnen we beter voorspellen dat de nier na een transplantatie goed gaat werken bij de ontvanger?

Veranderingen in transplantaties
Asel wil met haar onderzoek de kwaliteit van niertransplantaties verbeteren. Vroeger werden nieren vervoert op ijs. Organen kunnen goed bewaard worden in ijs en zijn op deze manier eenvoudig te transporteren. “Toch had toentertijd het vervoer van de donornier niet de hoogste prioriteit en lag de focus vooral op hoe het na de operatie ging met de patiënt.” Tegenwoordig verlopen transplantaties gelukkig over het algemeen succesvol en is er meer ruimte om te kijken naar hoe het transport van organen, waaronder nieren, verbeterd kan worden. Asel onderzoekt nu dan ook of een nieuwe techniek beter werkt dan de (ijsk)oude techniek: “Wij onderzoeken nu het gebruik van een machine die het lichaam nabootst.” Door de nier op een kunstmatig hart en kunstmatige long aan te sluiten, imiteer je het lichaam. “De nier heeft daadwerkelijk ‘het gevoel’ dat het zich in een lichaam bevindt. Alles functioneert ook op normotherm (op lichaamstemperatuur).” 

En dit idee, een orgaan buiten het lichaam op een machine levend houden, komt niet van Asel, maar is al in de jaren 1960 ontstaan: “Hier is ook een nobelprijs voor uitgegeven, alleen was er toen niet voldoende materiaal om dit idee verder uit te voeren.” Asel is dit onderzoek in Engeland gestart waarbij ze gebruikmaakte van varkensnieren: “Hier in Nederland focust mijn onderzoek zich niet op dierlijke organen, maar humane organen.”  

Het beoordelen van donornieren
Het onderzoek bestaat uit twee fases: “De eerste fase is het optimaliseren van het protocol. Dit doen we met afgekeurde donornieren.” Deze nieren zijn afgekeurd omdat ze niet voldoen aan bepaalde criteria. Deze worden alleen onderzocht als de familie van de nabestaanden hier akkoord op geven. “Op dit moment zitten we in de afronding van deze fase. Daarna gaan we naar de tweede fase waarin we hopelijk een score kunnen bepalen, waarmee we kunnen beoordelen en selecteren of de nier goed functioneert.” Oftewel een score waarbij je vlak voor de transplantatie groen of rood licht kan geven. En dat is natuurlijk ook het doel van het onderzoek: de kwaliteit van donornieren beter kunnen beoordelen, zodat de patiënt nog beter kan functioneren na een transplantatieoperatie. 

Maar Asel hoopt met haar onderzoek nog meer te bereiken, zoals het beter maken van afgekeurde donornieren, wat wellicht ertoe kan leiden dat afgekeurde nieren uiteindelijk toch goed genoeg zijn voor transplantatie. Asel speculeert verder: “Misschien kunnen we in de toekomst buiten het lichaam therapieën toepassen op de donornieren waardoor de nier uiteindelijk beter kan functioneren en getransplanteerd kan worden.” 

Het belang van donor zijn
Hoe Asel haar toekomst ziet? Voorlopig is ze nog bezig met haar onderzoek, maar uiteindelijk hoopt ze wel arts te worden richting transplantatie: “Allereerst moet ik natuurlijk mijn master afronden. En daarna zijn er zoveel verschillende mogelijkheden binnen dit vakgebied.” Hoe dan ook, Asel is ontzettend geïnteresseerd in het transplantatieproces en ziet ook wat een positief effect dit heeft op het leven van de patiënt: “De levenskwaliteit van een patiënt die een orgaan ontvangt van een donor stijgt zoveel. En niet alleen het leven van de patiënt verandert in positieve zin, maar ook het leven van de familie, vrienden en omgeving.”

Word jij mijn nieuwe collega?

Bekijk onze vacatures en solliciteer naar jouw baan!