Inrichting van de opleiding

De 3 jaar durende opleiding tot specialist ouderengeneeskunde is competentie gericht en bestaat uit werken in de praktijk, cursorisch onderwijs en zelfstudie.

De precieze indeling van de praktijkperioden en stages wordt individueel vastgesteld, aan de hand van vrijstellingen en leerdoelen. Ook is de opleiding in deeltijd te volgen of te combineren met wetenschappelijk onderzoek (AIOTO).

Feiten en cijfers

  • Duur opleiding: 3 jaar
  • Deeltijd: opleiding is in principe voltijds, deeltijd is mogelijk
  • Start: maart (vanaf 2018) en september
  • Tijdsbesteding (bij voltijds opleiding): 31,5 uur praktijk en 6,5 uur cursorisch onderwijs, plus gemiddeld 6 uur zelfstudie (bovenop de werkweek van 38 uur)
  • Praktijkgedeelte: wordt gevolgd op 4 plaatsen, te weten een verpleeghuis, GGz-instelling, ziekenhuis en keuzestageplaats
  • Werkgever tijdens opleiding: SBOH

Werken in de praktijk

In Leiden begint het praktijkdeel van de opleiding het 1e jaar in het verpleeghuis. Vervolgens vinden er externe stages plaats. Dit zijn 6 maanden ambulante GGZ, 6 maanden ziekenhuisstage op afdelingen klinische geriatrie of ouderengeneeskunde, en 3 maanden keuzestage (bijvoorbeeld huisartspraktijk, palliatief, wetenschap, onderwijs, huntington, jong dementerenden).

De opleiding eindigt met 9 maanden verpleeghuis, waaronder 3 maanden geriatrische revalidatie zorg (GRZ). Dit geldt voor een voltijd AIOS, bij vrijstellingen wordt het individueel opleidingsschema aangepast. Bij een deeltijd AIOS worden opleidingsperiodes en stages in jaar 2 en 3 naar rato verlengd.

De GRZ is een van de speerpunten in Leiden. Leiden had als eerste in Nederland een aparte, verplichte periode in de opleiding. Met ingang van september 2016 zal iedere AIOS in Nederland een opleidingsperiode GRZ volgen. Deze periode bestaat uit 3 maanden GRZ in de praktijk, met voorafgaand of gelijktijdig een module GRZ-onderwijs. Zowel in het onderwijs als de praktijk wordt u geschoold in de nieuwste ontwikkelingen op het gebied van de GRZ.

Cursorisch onderwijs

In het cursorisch onderwijs komen de theoretische kaders aangevuld met praktijkvoorbeelden aan de orde. Werken en leren zijn in de opleiding onlosmakelijk met elkaar verbonden. In de praktijk betekent dit dat op de onderwijsdagen bouwstenen, zowel op het gebied van kennis als vaardigheden, aangereikt worden, die vervolgens geoefend/ toegepast moeten gaan worden in de praktijk. Gedurende de driejarige opleiding worden de onderwijsprogramma’s dan ook in modules aangeboden om zo goed mogelijk aan te sluiten bij de praktijk. 

In 2015 is een nieuw landelijk opleidingsplan gepresenteerd. Voor alle aios die starten met de opleiding na 1 september 2016, geldt dit nieuwe landelijk opleidingsplan. Dit betekent dat er op het moment twee landelijke opleidingsplannen geldig zijn: een voor aios die gestart zijn voor 1 september 2016 en een voor de aios die na 1 september gestart zijn. Hieronder zullen we voor beide groepen de opleiding beschrijven.

Momenteel werken wij voor de AIOS die voor 1 september 2016 met de opleiding zijn gestart met de volgende modules: 

  • 1e jaar : Basismodule (betreft het volledige 1e jaar)
  • 2e jaar : Ziekenhuismodule, Ambulante GGZ, Extramuraal
  • 3e jaar : Geriatrische revalidatie, Chronische Somatiek en Acute Geneeskunde, Palliatieve zorg, Psychogeriatrie 

De wekelijkse 'terugkomdag' op het opleidingsinstituut kent de volgende opbouw: het eerste uur wordt besteed aan het uitwisselen van ervaringen. ’s Morgens en ’s middags zijn er onderwijsprogramma’s die zoveel mogelijk aansluiten bij de stage die de artsen in opleiding tot specialist ouderengeneeskunde op dat moment invullen. 's Middags is er kritisch lezen, een wetenschappelijk programma waarin zowel literatuur als referaten aan bod komen.

In het nieuwe landelijke opleidingsplan wordt er geen onderscheid gemaakt meer in opleidingsjaren, maar is de opleiding verdeeld in fasen:

  • Basisfase : Basismodule (betreft het volledige 1e jaar)
  • Verdiepingsfase : verplichte en keuze modules (betreffen het 2e en 3e jaar), en lijnonderwijs 

Afgelopen september is de basisfase en vernieuwde basismodule van start gegaan. In september 2017 zullen de verdiepingsmodules voor het ziekenhuis en de ambulante GGZ starten. In maart 2018 gaan de overige verplichte en keuze modules van start. Momenteel wordt lokaal en landelijk hard gewerkt aan het ontwikkelen van deze modules. Tijdens de modules zal het onderwijs zowel lokaal (op het instituut) als landelijk plaatsvinden. Het landelijke onderwijs wordt door de drie instituten gezamenlijk georganiseerd en het onderwijs daarvoor moet dan soms ook op een andere locatie of andere dag gevolgd worden.

Naast deze modules vindt tijdens lijnonderwijs scholing plaats in wetenschappelijke kwaliteiten en persoonlijke ontwikkeling, denk daarbij aan o.a. communicatie, medisch leiderschap, organisatie, professionaliteit.

Voor alle aios, ongeacht startmoment, vindt begeleiding plaats door de opleider / stagebegeleider bij de praktijk situatie en een mentor bij het opleidingsinstituut. Daarbij is er een mentor voor het eerste jaar en een mentor voor de vervolgperiode. Beoordeling over de vorderingen worden door de opleider / stagebegeleider en mentor samen gedaan zoals beschreven staat in het landelijk toetsplan.

AIOTO: wetenschap en opleiding

Wetenschappelijk onderzoek is een van de speerpunten in Leiden, het wetenschappelijk leeronderzoek neemt een prominente plaats in de opleiding en promotietrajecten worden gestimuleerd.

Wilt u wetenschap en praktijk combineren?

Het kan als AIOTO (arts in opleiding tot onderzoeker), waarbij de opleiding tot specialist ouderengeneeskunde wordt gecombineerd met een promotietraject  als onderzoeker. De totale opleidingsduur is dan 6 jaar. Een AIOTO traject is maatwerk en het opleidingsschema wordt samengesteld in overleg met het hoofd van het opleidingsinstituut.