Patiëntenfolder

Röntgenonderzoek van de borst (mammografie)

U heeft een afspraak voor een röntgenonderzoek van de borst, ook wel mammografie genoemd. In deze folder leest u wat u kunt verwachten en hoe u zich kunt voorbereiden. 

Deze informatie is opgesteld door de afdeling Radiologie.

Onze zorg

Wat is Röntgenonderzoek van de borst (mammografie)?

Radio-embolisatie is een vorm van bestraling via het bloed bij leverkanker. Hiervoor gebruiken we het radiotherapeutisch middel Yttrium-90. De behandeling blijkt goed te werken om de groei van de kanker te remmen. Ook verbetert de levensverwachting bij deze therapie. ‘Normale’ bestraling vindt van buitenaf door de huid heen plaats. Maar bij de behandeling van de lever is de kans aanwezig dat ook gezond leverweefsel beschadigt. Radio-embolisatie werkt van binnenuit en heel plaatselijk. Zo blijft het gezonde weefsel zo veel mogelijk gespaard.


Voorbereiding

Hoe kunt u zich voorbereiden?

Opname 

  • Voor het angiografisch vooronderzoek wordt u een dag opgenomen. Dat betekent dat u dezelfde dag weer naar huis gaat, maar dat u voor en na de ingreep op de verpleegafdeling verblijft. Naast kleding die ook in bed makkelijk zit, kunt u ook een ochtendjas of vest meenemen en slippers of pantoffels. Neem verder zo weinig mogelijk mee naar de afdeling behalve bijvoorbeeld wat leesmateriaal.

  • De dag van de radio-embolisatie wordt u opgenomen op een verpleegafdeling. In de meeste gevallen blijft u na de behandeling nog 2 nachten op deze verpleegafdeling. Kijk hier hoe u zich kunt voorbereiden.  

Medicijnen 

  • Over het algemeen kunt u uw medicijnen op de gebruikelijke manier en tijd innemen. Kan dat niet, dan hoort u dit van tevoren van uw behandelend arts. Neem in ieder geval een recente lijst (maximaal 14 dagen oud) mee met de medicijnen die u slikt. Weet u niet precies wat u gebruikt? Dan kunt u een medicijnenlijst bij uw apotheek ophalen. 

  • Let op: meld het als u bloedverdunners gebruikt of recent gebruikt heeft. Ook wanneer u een stollingsziekte hebt, moet u dit altijd van tevoren doorgeven aan uw behandelend arts. 

  

Eten en drinken 

Zowel voor het angiografisch vooronderzoek als de radio-embolisatie mag u 3 uur voor de procedure niet eten en drinken.  

Wat moet u meenemen? 

  • Uw paspoort, ID-kaart of rijbewijs. 
  • Het pasje van uw ziektekostenverzekering. 
  • Een lijst van de medicijnen die u gebruikt. U kunt die ophalen bij uw apotheek. 
  • Thuis gebruikte medicijnen, in de originele verpakking 
  • Een dieetvoorschrift, als u dat heeft.  
  • Eventueel een mobiele telefoon.  
  • Uw inschrijfkaart van het LUMC. Die heeft u alleen als u al eens eerder in het LUMC behandeld bent. 

Meld bijzonderheden vooraf 

Laat het ons weten wanneer u een lichamelijke beperking of handicap hebt. Zo kunnen we als het nodig is extra tijd inplannen voor uw onderzoek. 

Zwangerschap 

  • De behandeling is niet veilig voor ongeboren kinderen. Vrouwelijke patiënten mogen daarom niet zwanger zijn tijdens de therapie. Ook 3 maanden na de behandeling mogen vrouwen niet in verwachting raken. Mannen moeten tot 3 maanden na de behandeling een zwangerschap voorkomen. Het is dus belangrijk om goede anticonceptie te gebruiken. Bijvoorbeeld door de pil te slikken of condooms te gebruiken. 

  • Bent u zwanger of denkt u zwanger te zijn? Neem dan contact op met uw behandelend arts en meld het voorafgaand aan het onderzoek bij de afdeling Radiologie.  

Bent u verhinderd? 

Laat het ons op tijd weten wanneer de afspraak niet kan doorgaan. Wij kunnen dan een andere patiënt in uw plaats helpen.  

Het onderzoek / de behandeling

Hoe gaat het onderzoek / de behandeling in zijn werk?

De dag van de procedure 

Waar moet u zich melden? 

Voordat u naar uw afspraak gaat, meldt u zich eenvoudig aan via de aanmeldzuilen in de centrale hal. Bij aankomst op de verpleegafdeling dient u zich nogmaals te melden bij de aanmeldzuil. Op het scherm van de aanmeldzuil wordt getoond in welke wachtruimte u mag plaatsnemen. 

Voorbereiding op de verpleegafdeling 

Een van onze verpleegkundigen ontvangt u op de verpleegafdeling. Die wijst u uw bed en legt u uit wat er tijdens de opname gaat gebeuren. Natuurlijk kunt u altijd bij de verpleegkundigen terecht met uw vragen. Op de verpleegafdeling krijgt u een operatiejasje aan en een infuus. Ook neemt de verpleegkundige bloed af. Daarna wordt u naar de onderzoekskamer gebracht.  

Angiografisch vooronderzoek 

  • Vanuit de wachtkamer haalt een medewerker (de radiodiagnostisch laborant) u op. U neemt plaats op de onderzoekstafel, waarbij de laborant ervoor zorgt dat u zo comfortabel mogelijk ligt. De laborant sluit u aan op de bewakingsapparatuur om zo uw bloeddruk, hartslag en het zuurstofgehalte in het bloed in de gaten te houden. 

  • Om infecties te voorkomen maakt de laborant eerst uw lies schoon met een roodgekleurd desinfectiemiddel. Daarna wordt u toegedekt met een steriel laken. U krijgt nu een plaatselijke verdoving. Zodra die is ingewerkt, prikt de interventieradioloog in de slagader in de lies en schuift een dun slangetje (katheter) naar binnen. Door het slangetje wordt contrastvloeistof ingespoten. Vervolgens maakt de interventieradioloog röntgenfoto’s van de leverslagader en zoekt de juiste aftakkingen die de tumor bloed geven. 

  • Soms is het nodig om bloedvaten die naar organen (zoals de maag of darmen) gaan, af te sluiten. Zo kunnen er geen radioactieve bolletjes onbedoeld in andere organen terechtkomen. Deze bloedvaten blijven ook na de behandeling afgesloten.   

  • Vervolgens dient de arts via de katheter een licht radioactieve vloeistof toe. Deze is niet schadelijk en helpt te voorspellen hoe de bolletjes zich bij de echte behandeling zullen verspreiden. Het gaatje in het bloedvat van de lies maakt de arts dicht met een soort plugje (een ‘closure device’). Het plaatsen ervan kan ongeveer 15 seconden gevoelig zijn.  

  • Het laatste onderdeel van het vooronderzoek is een SPECT-CT scan op de afdeling Nucleaire Geneeskunde. De radiodiagostisch laborant brengt u hierheen. Deze scan brengt de verdeling van de bolletjes in beeld. Ook kijkt de arts of er (bijna) geen radioactiviteit in de longen of andere organen terecht is gekomen. 

  

Wat gebeurt er bij radio-embolisatie? 

  • De lever krijgt op 2 manieren bloed: via de poortader en via de leverslagader. Gezond leverweefsel krijgt voor 75% bloed van de poortader. De andere 25% komt via de leverslagader. Maar levertumoren krijgen juist vooral bloed via de leverslagader. Daarom wordt bij radio-embolisatie deze leverslagader gebruikt voor de behandeling.

  • Via dit bloedvat worden hele kleine radioactieve bolletjes ingespoten. Het bloed vervoert de bolletjes naar de kleinste bloedvaten van de tumor. Daar kunnen ze niet verder en komen ze vast te zitten (embolisatie). Eenmaal in de tumor geven de bolletjes hun radioactiviteit af. Zo maken ze de tumorcellen kapot.  

De therapeutische radio-embolisatie behandeling 

De behandeling lijkt veel op het angiografisch vooronderzoek. Alleen worden nu via het slangetje in uw lies de radioactieve bolletjes met Yttrium-90 ingespoten. Zodra het klaar is, maakt de arts het gaatje in de lies weer dicht met een closure device. Hierna gaat u terug naar de verpleegafdeling. 

Duur van de procedure 

Het angiografisch vooronderzoek duurt gemiddeld 3 uur. De radio-embolisatie ongeveer 2 uur. 

Wanneer krijgt u de uitslag?

  • De uitslag gaat naar uw behandelend arts, die deze met u bespreekt.
  • Let op: een mammografie is een momentopname. Krijgt u later nieuwe klachten of nemen uw klachten toe? Neem dan opnieuw contact op met uw arts.
Meer informatie

Contactgegevens van de betrokken poliklinieken

Uw mening over de afdeling Radiologie kunt u geven via: Deel uw ervaring

  

Heeft u nog vragen?

Als u vragen heeft, kunt U contact opnemen met de afdeling Radiologie. Dat kan op werkdagen tussen 08:30-10:00u, 10:45-12:30u en 13:30-15:00u via: 

  

  

Zie ook: website Radiologie

Handige links

  • Een algemene voorlichtingsfilm over 'borstkankersneldiagnostiek' van de mammapoli: Video. De ingreep die u zult ondergaan kan wat afwijken van de beschrijving in deze video.