Beenmergpunctie

Deze informatie is opgesteld door de afdeling(en) Hematologie

Beenmergpunctie

Er is een beenmergpunctie voor u afgesproken. In deze folder leest u wat dit onderzoek inhoudt.

Wat is een beenmergpunctie?

Een beenmergpunctie is een onderzoek waarbij beenmergcellen worden weggeno­men voor microscopisch onderzoek. Dit gebeurt door met een dikke holle naald de beenmergholte aan te prikken. Meestal gebeurt dit in het bekken boven de linker of rechter bil (zelden in het borstbeen).

Beenmerg is een sponsachtige, rode substan­tie die zich bevindt in het binnenste gedeelte van de botten. Het zit vooral in het bekken, het borstbeen, de ribben en de ruggenwer­vels. Het beenmerg is verantwoordelijk voor de aanmaak van bloed. Bloed bestaat uit rode bloedcellen, witte bloedcellen en bloedplaatjes.

Algemene informatie

Bij een punctie in de beenmergholte kunnen twee soorten materiaal worden afgenomen:

Uw behandelend arts zal u vertellen welk onderzoek u krijgt.

Beenmergaspiraat

Door de in het beenmerg ingebrachte naald worden met een spuit losse beenmergcellen opgezogen (dit ziet eruit als bloed), dit heet een beenmergpunctie. Het beenmergaspiraat kan gebruikt worden voor diverse onderzoe­ken:

  • Morfologisch onderzoek, hierbij wordt gekeken naar de vorm en structuur van de beenmergcellen.
  • Immunologisch onderzoek, hierbij worden van de verschillende typen cellen de diverse fasen van ontwikkeling in kaart gebracht.
  • Cytogenetisch onderzoek, dit is onderzoek naar eigenschappen en afwijkingen van het erfelijk materiaal in de beenmergcellen.

Beenmergbiopt

Er wordt met behulp van een dikke naald een stukje bot weggenomen voor onderzoek. Dit heet een beenmergbiopt of botboring. Een beenmergbiopt wordt microscopisch bekeken door de patholoog.

Het onderzoek

Het onderzoek vindt plaats op een bed in een kamer van de polikliniek Hematologie of, als u opgenomen bent, in de kliniek. Een verpleegkundige zal u ontvangen en bege­leiden.

U wordt verzocht om uw broek of rok net over de heupen naar beneden te doen. Daarna mag u op het bed plaatsnemen en op uw zij gaan liggen met opgetrokken knieën. Nadat de arts de punctieplaats bepaald heeft wordt de huid gedesinfecteerd en daarna via een injectie verdoofd. Het aanprikken voelt u kort. De verdoving werkt alleen voor de huid en het botvlies, het bot zelf kan name­lijk niet verdoofd worden. Als de verdoving ingewerkt is start de arts met het onderzoek.

Beenmergaspiraat

De arts zal een naald inbrengen om been­merg op te zuigen. Er zijn soms meerdere opzuigingen nodig om voldoende materiaal te verkrijgen. Het moment van opzuigen geeft een aparte heftige korte pijnsensatie, deze kan uitstralen tot in de tenen.

Beenmergbiopt

Hierbij neemt de arts met behulp van een naald een stukje bot weg. Dit gebeurt met een draaiende (borende) beweging en kan een drukkend gevoel geven.

Duur van het onderzoek

Het gehele onderzoek duurt ongeveer 10 tot 15 minuten.

De verpleegkundige assisteert de arts tijdens het onderzoek en zal u tijdens en na het onderzoek ondersteunen en begeleiden.  

Overgevoeligheid

Het is belangrijk om onderstaande zaken van te voren met uw arts te bespreken:

  • Gebruik van bloedverdunnende middelen
  • Overgevoeligheid voor pleisters
  • Overgevoeligheid voor chloorhexidine
  • Overgevoeligheid voor lidocaïne

Nazorg

Na het onderzoek wordt u verzocht op uw rug te gaan liggen. Op deze manier wordt het wondje dichtgedrukt om bloedingen te voorkomen. Na ongeveer 15 minuten con­troleert de verpleegkundige of het wondje dicht is.

De plaats van de punctie wordt afgedekt met een pleister. U kunt weer normaal lopen, douchen en werken. Het is mogelijk dat u een paar dagen een beurs gevoel houdt op de punctieplaats. Bij pijnklachten kunt u Paracetamol gebruiken.

U moet contact opnemen met de arts bij toe­nemende zwelling, bloeding of heftige pijn (dit komt echter zelden voor).

Bij vragen kunt u contact opnemen met de verpleegkundigen van de polikliniek Hematologie. Zij zijn bereikbaar op werkdagen van 8.30-16.30 uur via telefoonnummer 071- 526 3617.


April 2011