Consortium onderzoekt longschade en chronische klachten door COVID-19

30 september 2020• NIEUWSBERICHT

Mensen die genezen van COVID-19, blijken er nog langere tijd gezondheidsklachten op na te houden. De langetermijngevolgen zijn nog onduidelijk. Het Nederlandse consortium Precision Medicine for more Oxygen (P402), waaraan ook het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) deelneemt, onderzoekt het ontstaan van deze chronische klachten.

Het consortium P402, dat bestaat uit een team van toponderzoekers, private partijen en patiëntvertegenwoordigers, onderzoekt nu welke factoren een rol spelen bij het ontstaan van deze langdurige gezondheidsklachten, en wie er vatbaar zijn voor het ontwikkelen van chronische klachten na COVID-19. Het onderzoek wordt mede mogelijk gemaakt door Topsector Life Sciences & Health (Health~Holland). Vanuit het LUMC is longarts Miranda Geelhoed betrokken.

State-of-the-art metingen in post-corona kliniek

Momenteel worden zowel ziekenhuispatiënten, als patiënten die bij de huisarts hebben aangegeven dat ze nog lange tijd klachten ondervinden, doorverwezen naar een post-corona kliniek. In deze kliniek worden onder andere longfunctietesten, CT-scans, vragenlijsten en laboratoriumbepalingen gedaan. De P402-onderzoekers voegen daar een aantal nieuwe metingen aan toe. De extra metingen zullen gedaan worden bij patiënten van middelbare leeftijd wanneer zij ongeveer 3 en 12 maanden na het ontstaan van COVID-19 de poli bezoeken.

Bij honderd personen die meedoen aan dit onderzoek worden state-of-the-art metingen uitgevoerd, net als analyses die toegepast worden binnen gerenommeerde wetenschappelijke studies. Zo zullen er extra biologische monsters worden afgenomen om met behulp van verschillende ‘-omics’-metingen (een methode om zeer uitgebreid bijvoorbeeld de regulatie van genen, de stofwisseling, of bacteriën in het lichaam in kaart te brengen) inzicht te krijgen in eventuele verschillen in de biologische reactie van patiënten die op lange termijn klachten overhouden. 

Ook wordt het exposoom van deze patiënten in kaart gebracht. Dit zijn factoren waaraan men blootgesteld wordt in het dagelijkse leven, zoals chemische stoffen, luchtverontreiniging, maar ook leefstijlfactoren zoals roken, voedingsinname en fysieke activiteit.

De deelnemers ontvangen apparaten die hun blootstelling en fysieke activiteit meten. Een voorbeeld is een armbandje dat stoffen uit de omgeving opvangt, en later door de onderzoekers geanalyseerd wordt. De CT-scans, die de patiënten standaard krijgen, worden geanalyseerd met behulp van geavanceerde kunstmatige intelligentie-technieken. 

Interventie voeding en activiteit

Daarnaast krijgen de deelnemers een interventie gericht op voeding en fysieke activiteit aangeboden. De verwachting is dat dit de kwaliteit van hun leven gunstig beïnvloedt. Verder wordt er met behulp van experimentele celmodellen laboratoriumonderzoek gedaan naar factoren en mechanismen die een ernstiger verloop voorspellen. Met behulp van big data-analyse zal een patroon gezocht worden in de data dat in toekomstige patiënten voorspelt wie vatbaar is voor het ontwikkelen van chronische klachten na de ziekte.

Dit onderzoek sluit aan bij het missiegedreven topsectoren- en innovatiebeleid van stichting LSH, omdat er aandacht is voor een ongezonde levensstijl en de leefomgeving (missie I) en voor zorg voor personen in hun eigen leefomgeving (missie II). Het P4O2-COVID-onderzoek zal het aantal personen met een chronische ziekte of levenslange beperking verminderen (missie III).

Over het consortium

Het P4O2-COVID-onderzoek wordt uitgevoerd door de partners uit het P4O2-consortium; dit consortium is ontstaan uit het Nationaal Programma Longonderzoek. Het programma is opgezet door het Nederlands Respiratoir Samenwerkingsverband (NRS), in samenwerking met andere longverenigingen, onderzoekers, zorgprofessionals, patiënten en bedrijven. Het doel is om meer aandacht te krijgen voor longziekten en om samenwerking tussen longonderzoekers in Nederland te verbeteren. De samenwerking met het bedrijfsleven zal implementatie van de opgedane kennis bevorderen.

Partners en sponsors van het P4O2-COVID project zijn Amsterdam UMC, LUMC, UMCG, UMC Utrecht, Universiteit Utrecht, Universiteit Maastricht en Maastricht UMC+, Boehringer Ingelheim, Breathomix, Fluidda, Novartis, Ortec Logiqcare, Philips, Quantib-U, Smartfish, SODAQ, Thirona, en TopMD. Het samenwerkingsproject is medegefinancierd met PPS-toeslag die door Health~Holland, Topsector Life Sciences Health, beschikbaar is gesteld ter stimulering van publiek-private samenwerkingen. Het consortium wordt geleid door Prof. Dr. Anke-Hilse Maitland – van der Zee uit het Amsterdam UMC, locatie AMC. Meer informatie is beschikbaar op www.p4o2.org en via nrs@nrs-science.nl