Ethiek & Recht

Wij geven ethische en juridische ondersteuning en consultatie aan zorgverleners die werkzaam zijn in het LUMC. LUMC-zorgverleners die in de patiëntenzorg te maken krijgen met een ethisch en/of juridisch vraagstuk en daar ondersteuning bij wensen, kunnen ons 24/7 telefonisch consulteren. Een hulpverlener kan bijvoorbeeld aanlopen tegen een vraag over het doorbreken van het beroepsgeheim, of zich afvragen of de buurvrouw van een niet-aanspreekbare patiënt mag meebeslissen over een behandeling. Op verzoek geven wij ook juridische en ethische ondersteuning bij multidisciplinaire patiënten overleggen (MDO’s).



Wij zijn betrokken bij het juridische, ethische, (wetenschaps)filosofische en medisch historische onderwijs in het LUMC. In het onderwijs aan geneeskundestudenten richten wij ons onder andere op de volgende vragen: Wat is ziekte eigenlijk? En wat gezondheid? Hoe zijn opvattingen hierover historisch veranderd? Wat zijn belangrijke waarden in de klinische patiëntenzorg? Wat schrijf ik op in het medische dossier? Wanneer heb ik informed consent? Hoe herken ik een moreel dilemma en hoe formuleer ik  de belangentegenstelling? Waar gaat goed hulpverlenerschap over? Naast het onderwijs aan geneeskunde studenten zijn wij betrokken bij nascholingscursussen voor artsen en geven wij onderwijs opleidingen tot specialist. Het onderwijs in de nascholingscursussen en in de opleidingen tot medisch specialist gaat bijvoorbeeld over het tuchtrecht, beroepsgeheim, klachtenprocedures en over de aanpak van ethische dilemma’s in de zorgpraktijk. 

Ons onderzoek richt zich op de ethische, filosofische, juridische en medisch historische vragen die ontstaan in de zorg, (bio)medische wetenschap en technologie. De rode draad is steeds: hoe kunnen we in een specifieke context verantwoord handelen? Hierbij onderzoeken we verschillende aspecten:

• Binnen de klinische patiëntenzorg onderzoeken we vraagstukken in onder meer de voortplantingsgeneeskunde, kindergeneeskunde, ouderengeneeskunde, zorg rondom het levenseinde, en richten we ons op ethische en wetenschappelijke kwesties zoals zorg voor patiënten met een migratieachtergrond.
• Op het gebied van onderzoek met mensen richten we ons op thema's zoals het lerend zorgsysteem (learning healthcare system), de bescherming van kwetsbare populaties, toestemming, big data, en de status van humaan lichaamsmateriaal.
• Ook doen we onderzoek naar de ethische aspecten van nieuwe biomedische technologieën, zoals vraagstukken rond embryomodellen, organoïden, organs-on-chips, cel- en gentherapie, en Artificial Intelligence (AI). Dit betreffen veelal technologieën die fundamentele vragen oproepen over de morele status van biologisch materiaal, de grenzen van wetenschappelijk onderzoek en de maatschappelijke inbedding van innovatie.
• Hiernaast ontwikkelen we methodologie voor de empirische ethiek, waaronder de Aanpak Begeleidingsethiek (ABE), een methode die ethische reflectie integreert in lopende innovatietrajecten.
• Tot slot onderzoeken we vanuit historisch perspectief het ontstaan en ontwikkeling van medische museumcollecties. Daarbij bestuderen we hoe oude medische objecten van betekenis kunnen zijn voor artsen, studenten en patiënten, bijvoorbeeld door herkenning, persoonlijke verhalen en een andere blik op medische praktijken.