Spinaalcatheter
Afdeling(en) Anesthesiologie
Wat is een spinaalcatheter?
Een spinaalcatheter is een dun, flexibel slangetje. De zorgverlener brengt dit slangetje met een holle naald in uw rug. U krijgt hierbij een lokale verdoving. De zorgverlener plaatst de catheter in de spinale ruimte. Deze ruimte heet ook wel het ruggenwervelkanaal. De spinale ruimte is gevuld met vocht. Dit vocht heet ruggenmergvloeistof of liquor. In deze ruimte ligt ook het ruggenmerg.
Via het slangetje kan de zorgverlener pijnstillende medicijnen geven. Een spinaalcatheter is geschikt bij hevige pijn in het onderste deel van uw lichaam. Dit is het gebied vanaf uw heupen tot aan uw tenen. De catheter is ook een optie als pijnstilling met tabletten of pleisters niet goed werkt of te veel bijwerkingen geeft.
De spinaalcatheter die het LUMC plaatst, heeft een pomp buiten uw lichaam. Deze vorm is alleen geschikt bij hevige pijn in de laatste levensmaanden. Meestal komt deze pijn door kanker. De zorgverlener geeft de medicatie vlak bij de grote zenuwbanen. Daardoor werkt de medicatie beter en zijn lagere doseringen mogelijk.
Wat gaat er vooraf aan het onderzoek of de behandeling?
Waar moet u zich melden?
U krijgt een brief per post. In deze brief staat hoe laat u zich moet melden. In deze brief staat ook op welke afdeling u zich moet melden.
Hoe kunt u zich voorbereiden?
U mag voor de behandeling gewoon eten en drinken.
Gebruikt u bloedverdunners? De pijnspecialist geeft u op de polikliniek of telefonisch instructies. In deze instructies staat wat u met uw bloedverdunners moet doen. Zorg dat u weet hoeveel dagen u voor de behandeling moet stoppen met de bloedverdunners.
Op de afdeling krijgt u een operatiejasje aan. U laat uw sieraden op de afdeling.
Meld voor de behandeling altijd aan de pijnspecialist of verpleegkundige:
- als u (mogelijk) zwanger bent;
- als u allergisch bent voor contrastvloeistof, jodium of medicijnen;
- als u een pacemaker of ICD heeft.
Neem voor de behandeling contact op met het Pijnbehandelcentrum:
- als u geen pijn of klachten meer heeft;
- als u op de dag van de behandeling ziek bent of koorts heeft.
Hoe gaat het onderzoek / de behandeling in zijn werk?
Op de dag van de behandeling nemen medewerkers u op in het LUMC. Wanneer u aan de beurt bent, brengen zij u naar het operatiecomplex. Daar plaatst de zorgverlener een infuus. Via dit infuus kan de zorgverlener u medicijnen of vloeistoffen geven. U gaat op de rand van het bed zitten. Lukt dit niet? Dan gaat u op uw zij liggen. Daarna sluiten medewerkers u aan op een monitor.
Eerst krijgt u een plaatselijke verdoving in uw rug. Daarna zoekt de pijnspecialist met een holle naald de spinale ruimte op tussen uw ruggenwervels. Als de pijnspecialist de juiste plek heeft gevonden, schuift hij of zij een zeer dun slangetje door de naald in de spinale ruimte.
Om het risico op een infectie en het risico dat het slangetje verschuift te verkleinen, legt de zorgverlener de catheter onder de huid door. De zorgverlener plakt een grote pleister over de catheter. De spinaalcatheter kan vaak enkele maanden blijven zitten.
Waar moet u op letten direct na het onderzoek / de behandeling?
Na de behandeling komt u kort op de verkoeverkamer. Medewerkers houden u daar in de gaten. Voelt u zich goed en is uw bloeddruk in orde? Dan gaat u terug naar de verpleegafdeling.
U blijft enkele dagen tot een week in het ziekenhuis. In deze periode stelt de pijnspecialist de juiste dosering van de medicatie in. De medicatie gaat via een pomp. Deze pomp staat buiten uw lichaam. U kunt de pomp eventueel zelf bedienen.
De medicatie vermindert uw pijn. Het kan ook voor minder kracht in uw benen zorgen. Daarnaast kan de medicatie de aansturing van uw blaas beïnvloeden. Hierdoor kunt u soms niet goed plassen en is een blaascatheter nodig. De pijnspecialist probeert de dosering zo af te stemmen dat de bijwerkingen minimaal zijn en het pijnstillende effect zo groot mogelijk is.
Wat zijn de risico's, bijwerkingen of complicaties?
De pijnspecialist voert de behandeling zorgvuldig uit. Toch bestaat er een kleine kans op complicaties. Mogelijke complicaties zijn:
- een onaangename prikkeling van de zenuwen tijdens het inbrengen van de catheter. Als de catheter goed ligt, verdwijnt deze prikkeling;
- krachtsverlies in uw benen als er een lokaal verdovingsmiddel in de pomp zit;
- problemen met plassen in de eerste uren na de behandeling. Soms is een blaascatheter tijdelijk nodig om de urine op te vangen. Soms is een blijvende blaascatheter nodig;
- sufheid, misselijkheid en duizeligheid door de medicijnen die u tijdens de procedure krijgt. Deze bijwerkingen zijn vaak tijdelijk;
- bijwerkingen van morfine nemen meestal af. Via deze behandelmethode kan de pijnspecialist minder morfine geven met een beter resultaat;
- een liquorlek. Na het plaatsen van de catheter kan ruggenmergvloeistof langs de catheter lekken. U kunt dan hoofdpijn krijgen, vooral als u gaat zitten. Meld dit bij de pijnspecialist of pijnverpleegkundige. Meestal verdwijnen de klachten na enkele dagen. Blijven de klachten? Dan is soms extra behandeling nodig;
- een infectie in het ruggenwervelkanaal via de catheter. Dit heet een hersenvliesontsteking of meningitis. Deze infectie komt zelden voor. Klachten zijn koorts, hoofdpijn en nekstijfheid. Waarschuw onmiddellijk uw (huis)arts bij deze verschijnselen;
- een bloeding in het ruggenwervelkanaal. Dit komt zelden voor. Als er een bloeding optreedt, gebeurt dit meestal direct na het plaatsen van de spinaalcatheter. Klachten zijn rugpijn en toenemend krachtverlies of gevoelsverlies in de benen. Waarschuw onmiddellijk uw (huis)arts bij deze verschijnselen.
Welke specifieke nazorg kunnen wij bieden?
De pijnspecialist en de huisarts werken samen met een specialistische thuiszorgorganisatie. Zij controleren regelmatig of de spinaalcatheter goed werkt en of er aanwijzingen zijn voor problemen.
Na ontslag krijgt u zo nodig een telefonische controle. Krijgt u problemen? Dan kan de pijnspecialist u vragen naar het ziekenhuis te komen voor controle of voor aanpassing van de medicatie.
Waar moet u op letten na uw onderzoek/behandeling?
Tijdens uw opname past de pijnspecialist uw pijnmedicatie zorgvuldig aan. Zo voorkomt de pijnspecialist dat de medicijnen via de spinaalcatheter en uw andere pijnmedicatie elkaar beïnvloeden.
De pijnspecialist legt bij ontslag uit of en wanneer u uw bloedverdunners weer mag gebruiken. Sommige bloedverdunners zijn niet toegestaan zolang de spinaalcatheter in uw rug zit. Dit komt door het risico op bloedingen in het ruggenwervelkanaal.
Het kan zijn dat u geen bloedverdunners meer mag gebruiken. Soms krijgt u een bloedverdunner die minder sterk werkt. De pijnspecialist maakt samen met de arts die de bloedverdunners heeft voorgeschreven een afweging. Zij kijken naar het risico op bloedingen en naar het risico op trombose of stolselvorming als u stopt met bloedverdunners. De pijnspecialist bespreekt dit vooraf met u.
Naar huis
Houd er rekening mee dat u een begeleider nodig heeft die u naar huis brengt. U mag zelf niet actief deelnemen aan het verkeer.
Contactgegevens van de betrokken poliklinieken
Heeft u na het lezen van deze informatie nog vragen en/of opmerkingen? Kijk op onze website voor onze contactgegevens: Polikliniek Anesthesiologie | LUMC
Overig
Indien u bekend bent bij de trombosedienst, regelt deze op verzoek van de pijnspecialist wanneer u stopt met de bloedverdunners. Een controle INR is dan nodig voor de behandeling. Dit kan via uw eigen thuismeting of via de trombosedienst. Is dit niet mogelijk? Dan laat u een uur voor de behandeling een INR bepalen in het laboratorium van het LUMC.