Code integriteit wetenschappelijk onderzoek

 

In het boekje Wetenschappelijke Integriteit in het LUMC wordt deze integriteitscode verder uitgewerkt.
U kunt een papieren exemplaar van dit boekje opvragen bij het secretariaat van Directoraat Onderzoek of bekijk de bijlagen onderaan deze pagina.

Inleiding

In respons op signalen vanuit het LUMC en de samenleving heeft het toenmalige Stafconvent het initiatief genomen om te komen tot een integriteitcode voor wetenschappelijk onderzoek en de verschillende vormen van onderwijs. De code vormt een praktische aanvulling en precisering van de regelgeving uitgevaardigd door de overheid en de beroepsgroep (KNMG) zelf op het gebied van integriteit en onafhankelijkheid [i].

Binnen en buiten het LUMC worden problemen gezien in de wijzen waarop de gezondheidszorgindustrie betrokken is bij wetenschappelijk onderzoek. Er zijn diverse voorbeelden waarin fondsen verkregen van commerciële instellingen worden aangewend op een manier die tenminste de schijn van ongewenste beïnvloeding wekt. Bij het onvoldoende onderkennen van deze situaties kan de geloofwaardigheid van de medische beroepsgroep in gevaar komen.

Doel

Een gedragscode waarmee de integriteit van LUMC medewerkers ten aanzien van wetenschappelijk onderzoek wordt geborgd. De gedragscode heeft een breed draagvlak onder LUMC medici en andere academici.

1Algemeen
1.1Wetenschappelijk onderzoek wordt uitgevoerd met behoud van onafhankelijkheid, waarbij ook de schijn van belangenverstrengeling wordt vermeden.
1.2LUMC medewerkers doen alleen mee aan onderzoek, indien een onafhankelijke analyse en controle op de gegevens gegarandeerd is[ii]. De
methodologie van het onderzoek en de onderbouwing van de conclusies voldoen aan de internationaal geldende wetenschappelijke normen[iii] 
1.3Bij de uitvoering van wetenschappelijk onderzoek laat de LUMC medewerker patiëntenzorgbelangen prevaleren boven wetenschappelijke belangen.
 
1.4Een LUMC-medewerker blijft in de hoedanigheid van adviseur van de gezondheidszorgindustrie op de eerste plaats loyaal aan het LUMC en de wetenschap. Voorkomen moet worden dat de geloofwaardigheid van de LUMC-medewerker in twijfel kan worden getrokken.
2Materiële steun voor de organisatie van onderzoek door de gezondheidszorg
industrie en de (semi) overheid
2.1Een LUMC-medewerker (afdeling) ontvangt voor deelname aan wetenschappelijk onderzoek een onkostenvergoeding die proportioneel is aan de kosten. 
3Vergoeding voor diensten 
3.1

Voor het aanvaarden van taken voor commerciële instellingen zoals het deelnemen aan een adviescommissie, het schrijven van artikelen of het opstellen van toepassingsrichtlijnen, moet het ontstaan van belangenconflicten worden nagegaan en moet een beslissing over het al dan niet aannemen van de vergoeding mede daarop worden gebaseerd. 

3.2Een eventuele financiële (onkosten)vergoeding moet proportioneel zijn voor de geleverde dienst. Als richtlijn wordt de LUMC salarisregeling genomen. Deze vergoedingen vloeien in het algemeen voort uit de functie die men bekleedt binnen het LUMC en moeten worden beschouwd als neveninkomsten [iv] .
4Bescherming van intellectueel eigendom (octrooien)
4.1Resultaten van wetenschappelijk onderzoek worden binnen het publieke domein gepubliceerd.
4.2Bij samenwerking met een gezondheidsindustrie worden de rechten en plichten van beide partijen contractueel vastgelegd.
4.3Een LUMC-medewerker spant zich in om kennis, en het gebruik van de uit kennis voortkomende technologieën, maximaal voor het publieke domein ter beschikking te stellen.
4.4Het LUMC heeft de plicht te onderzoeken of een belangrijke vinding te octrooieren is en eventueel daarmee de beschikbaarheid van de vinding voor het   publieke domein te waarborgen [v].
4.5 Een LUMC-medewerker spant zich in om de beschermingsomvang van patenten die de industrie verkrijgt uit samenwerking met het LUMC zo beperkt mogelijk te houden.
5Auteurschap en publicatie[vi]
5.1

Publiceren gebeurt in overeenstemming met internationaal geaccepteerde regels:

a bijdrage aan idee/ontwerp, en
b bijdrage aan schrijven /reviseren, en 
c bijdrage aan onderzoek is substantieel, en
d finale goedkeuring van de te publiceren tekst.

N.B.: fondsverwerving, dataverzameling of algemene supervisie van een onderzoeksgroep zijn op zich onvoldoende rechtvaardiging om als auteur te participeren

5.2Onderzoeksresultaten worden gepubliceerd. Omdat over het publiceren van de onderzoeksresultaten met een sponsor een 'conflict of interest' kan bestaan, worden voor aanvang van het onderzoek met de sponsor duidelijke afspraken gemaakt over het publiceren van de onderzoeksuitkomsten 
5.3Een LUMC-medewerker is zich ervan bewust dat een 'conflict of interest' kan ontstaan bij het uitoefenen van de functie van 'reviewer'.  Een 'conflict of interest' moet worden vermeden en in ieder geval bij publicatie worden vermeld[vii].  
6Persoonlijk gunstbetoon
6.1LUMC medewerkers aanvaarden geen cadeaus van commerciële instellingen. Het genieten van gastvrijheid is acceptabel zolang deze functioneel is (in het kader van samenwerking met deze industrie) 

Noten

[i]   Onder meer WMO, Verklaring van Helsinki, regels KNAW, CAO-regeling Neveninkomsten, Gedragscode  Geneesmiddelenreclame

[ii]  Commentary (The Lancet, 358, 2001, 854-6)

[iii] Good Research Practice - richtsnoer, EU-Directive on clinical trials,

[iv] Het betreft hier de CAO-regeling Neveninkomsten uitgewerkt in de LUMC-notitie Neveninkomsten

[v] Zie richtlijnen octrooivorming LUMC

[vi]  Zie: COPE (Committee on Publication Ethics), www.publicationethics.org/  en de publicatieregels zoals aangehouden door bijvoorbeeld  JAMA

[vii] Een "conflict of interest" kan persoonlijk, commercieel, financieel of anders van aard zijn.