Een mobiele hart-long-machine: een redding op locatie

8 december 2025
leestijd
Begin dit jaar werd op de intensive care van het Alrijne Ziekenhuis in Leiderdorp een man opgenomen met een ernstige longontsteking.

De infectie verliep zo ernstig dat hij snel verslechterde en ondanks beademing een veel te laag zuurstofgehalte in het bloed hield. Om dit op te lossen, zou de functie van de longen moeten worden overgenomen door een hart-long-machine (ECMO), hiervoor zou hij moeten worden overgeplaatst naar het LUMC. Helaas liet zijn zeer slechte toestand dit niet toe. De oplossing: de hart-long-machine kwam met een team vanuit het LUMC naar het Alrijne Ziekenhuis!

Alhier werd door middel van de mobiele ECMO de patiënt voldoende gestabiliseerd om alsnog overplaatsing naar het LUMC voor verdere behandeling mogelijk te maken.

Wat is een hart-long-machine (ECMO)?

Een hart-long-machine, ofwel ECMO (wat staat voor “extracorporale membraanoxygenatie”) is een machine die de functie van zowel hart als long kan overnemen. Het kan worden ingezet bij patiënten op de intensive care met ernstig hart- of longlijden, waarbij andere maatregelen als beademing en andere ondersteuning onvoldoende verbetering van de toestand geven. Bij een hart-long-machine wordt bloed van de patiënt via een buis in de lies (liescanule) naar de machine geleid. Deze bestaat uit onder andere een oxygenator, die zuurstof toevoegt aan het bloed, en een pomp, die het bloed weer terug het lichaam in pompt (via canule in lies of nek). Zo wordt de functie van de longen en het hart overgenomen (zie ook afbeelding).

 

 

 

 

 

 

 

Afbeelding: Schematische weergave van de twee types ECMO (aangepast). Via canules in de liezen wordt het bloed vanuit het lichaam geleid naar de bypass-machine. Deze bestaat onder andere uit een oxygenator, die zuurstof toevoegt aan bloed (wat normaal door de longen wordt gedaan) en een pomp, die het bloed weer het lichaam in pompt (wat normaal door het hart wordt gedaan) via een canule in de lies (bij VA ECMO) of nek (bij VV ECMO).

Hoe vaak wordt een ECMO ingezet en waar?

Het inzetten van een ECMO wordt jaarlijks bij zo ongeveer 400 á 500 patiënten gedaan, dit kan in 15 centra door het hele land. In het LUMC wordt de ECMO jaarlijks ongeveer 50-60 keer ingezet, dit gebeurt bij patiënten die al in het LUMC zijn opgenomen of die speciaal voor deze reden naar het LUMC worden overgeplaatst. Dit kan natuurlijk alleen als patiënten nog stabiel genoeg zijn om overgeplaatst te worden. Voor patiënten die niet vervoerbaar zijn, is de inzet van een mobiele hart-long-machine vanuit het LUMC sinds kort een optie. Dit programma is opgezet door intensivist Jeroen Janson om zo de beste specialistische zorg overal in de regio in te kunnen zetten. Indien nodig kan op deze manier vanuit het LUMC het mobiele ECMO-team, bestaande uit een intensivist, interventiecardioloog en perfusionist, met de machine naar de locatie waar de zorg nodig is in de regio. Dit kan natuurlijk alleen met een team wat goed op elkaar is ingespeeld met ook een gestructureerd protocol en duidelijke samenwerkingsafspraken met de andere 7 regionale ziekenhuizen.

Hoe ziet de toekomst eruit?

Na deze eerste inzet begin dit jaar, zal het mobiele ECMO-team vaker ingezet kunnen worden. Er wordt volgens dr. Janson vanuit andere regio’s met veel interesse gekeken naar de ervaringen van het LUMC, hopelijk zullen er in andere regio’s andere mobiele ECMO-teams bijkomen en kan zelfs wellicht een landelijke dekking worden bereikt.

Zie ook de artikelen via de links hieronder voor een interview met Jeroen Janson over de mobiele ECMO.

Bronnen