Laila Ritsma, senior researcher Cel en Chemische Biologie

Werkend aan twee onderzoekslijnen gericht op uitzaaiing van borstkanker probeert Laila, senior researcher bij de afdeling Cel en Chemische Biologie, in de zorg tot belangrijke nieuwe inzichten te komen. Maar Laila probeert ook als professional nieuwe stappen te zetten en naar nieuwe hoogten te stijgen.

Want de geboren Katwijkse heeft zich al door onderzoeksposities aan het Hubrecht Instituut en in Boston internationaal op de kaart gezet in het werkveld. Het LUMC wil juist internationaal de beste onderzoekers aantrekken, en toevallig kwam deze international uit een dorp op nog geen vijftien kilometer afstand van het LUMC. “Mijn ouders waren maar wat blij dat ik weer in de buurt kwam werken. Maar terugkomen naar Nederland hoefde voor mij niet perse op dat moment. Het plaatje moest kloppen. Ik wil heel graag mijn eigen onderzoekslijn opzetten en het LUMC stelt me ertoe in staat dit te doen. Ik heb nu een AIO en een postdoc onder me werken op twee onderzoekslijnen.” 

De onderzoekslijnen
En die onderzoekslijnen zijn beide gericht op onderzoek naar uitzaaiing van borstkanker. “Soms zijn patiënten behandeld voor borstkanker en schoon verklaard. Toch keert na tien of twintig jaar de kanker terug en worden zij opnieuw ziek. Ik probeer te onderzoeken hoe dat komt en richt mijn onderzoek op een heel basaal niveau. Ik kijk naar cellen die ‘dormant’ zijn, ofwel ‘in slaap’. Ik probeer te bepalen of er kankercellen zijn achtergebleven die in zo’n slaapstatus zijn geraakt en wat er voor zorgt dat die cellen weer actief worden.” Dit onderzoek doet Laila in vitro. “We hebben een modelsysteem opgezet waarmee we met een kweekschaaltje de slapende cellen proberen te recreëren. Dit schaaltje is een 3D-model dat de omgeving van het menselijk lichaam nabootst. We proberen te bepalen wat de moleculaire mechanismen zijn die een rol spelen.” 

De andere onderzoekslijn richt zich op de signaaltransductie pathways (paden) in de cellen. Alle kankercellen ontvangen en reageren op signaleringen van hun omgeving. Dit wordt gerealiseerd door verschillende signalerende moleculen die in de micro-omgeving aanwezig zijn en die gedetecteerd worden door specifieke receptoren die gekoppeld zijn aan de cellen. Deze communicatie tussen cellen integreert en coördineert veel verschillende losse cellen die samen een organisme vormen. In het cel signaleringsonderzoek is het belangrijk om de ruimtelijke en tijdelijke dynamieken van de gesignaleerde paden te bestuderen. Specifiek richt dit onderzoek zich op de TGβ-pathways en worden deze in vivo in muismodellen onderzocht met intravitale microscopie. “Zien is geloven. Als je echt het gedrag van de cellen kunt zien, dan is het waarheid. Wij verwachten inderdaad dat ruimtelijke en tijdelijke dynamieken in de pathways bijdragen aan of verantwoordelijk zijn voor kankeruitzaaiing.”

Werken in het LUMC
Het werken aan de onderzoekslijnen en in het LUMC betekent dat je de samenwerking zoekt. “Intravitale microscopie is bijvoorbeeld een bijzondere techniek die je voor veel onderwerpen kunt gebruiken. Ik heb de kennis van de techniek en kan anderen dan helpen om het in te zetten voor hun onderzoek. Ik krijg op mijn beurt weer van alles mee van hun onderzoek.” Daarnaast benoemt Laila ook hoe klinische fellowships en het dichtbij de patiënten staan echt een dimensie toevoegt aan het onderzoek. “Het is heel bijzonder om te zien hoe anders het is in de kliniek. Zo’n klinisch fellowship is als het ware een korte stage op een klinische afdeling, zodat je echt kunt zien voor wie jouw werk uiteindelijk bestemd is.” Bovendien werk je in het LUMC in een internationale setting, wat bijdraagt aan je ontwikkeling als internationaal onderzoeker. 

Wat Laila betreft zijn er hier “alle mogelijkheden om te doen wat je wilt. Als je iets wilt is er altijd wel iemand die dit kan en waarmee je kunt samenwerken.” Laila zelf heeft het volgende doel: “Ik zou nog verder willen uitbreiden. Ik probeer mijn eigen onderzoekslijn op te zetten in kanker-imaging onder de vleugels van Peter ten Dijke en me echt te ontwikkelen tot assistant professor.”  

Word jij mijn nieuwe collega?

Bekijk onze vacatures en solliciteer naar jouw baan!