Dirk-Jan van Leeuwen, senior farmaceutisch productiemedewerker 

Witte overjas aan, haarnetje op en de handen gewassen. Op naar de weegruimte en klaar om de eerste bereiding te maken. De eerste stappen op een werkdag voor Dirk-Jan van Leeuwen komen enigszins overeen met die van een chef-kok. Toch staat Dirk-Jan niet in de keuken; hij werkt namelijk als senior farmaceutisch productiemedewerker in de apotheek van het LUMC. “Mijn werk is geprotocolleerd, maar vervelen doet het nooit,” vertelt hij enthousiast.

Dirk-Jan kent dan ook alle ins en outs van de apotheek. Al veertig jaar is hij onze vaste kracht en dat terwijl hij een loopbaan in een apotheek nooit had gepland. “Via een banenmarkt ben ik hier terecht gekomen.” En daar is hij nog altijd blij om. “In die veertig jaar ben ik nog nooit met tegenzin naar mijn werk gegaan.” Maar wat houdt het werk dan zou uitdagend in de apotheek van het LUMC? “Alles wat bij ons wordt geproduceerd is een specialité. En het zijn niet alleen de tabletten, we maken hier bijvoorbeeld ook bereidingen voor ampullen en infusen. Hiervoor gebruiken we steeds andere producten en apparaten en dat maakt mijn werk heel divers.” En het is niet simpelweg een kwestie van de juiste grondstoffen afmeten en samenvoegen. Een goed voorbeeld van een product dat moet worden voorbehandeld is het conserveermiddel sorbinezuur: “Dat moet je tot tegen het kookpunt aan verhitten, dan pas lost het op. Zonder deze oplossing kun je niet verder met je bereidingsprotocol.”

Bereidingen van anderhalf uur tot twee hele dagen
De ene keer maakt Dirk-Jan een kleine oplage van tabletten waar anderhalf uur voor staat en de andere keer is hij twee dagen met één project bezig. Een belangrijke les die de farmaceutisch productiemedewerker mee wil geven is dat je er altijd volledig met je hoofd bij moet zijn. “Je moet nauwkeurig te werk gaan. Eén druppeltje teveel van het een of een grammetje meer van het ander kan ervoor zorgen dat je hele productie mislukt.” Gelukkig wordt alles wel gedubbelcheckt door het lab: voor de start van de bereiding en uiteraard ook het eindproduct wordt helemaal nagelopen. “Ik maak er een sport van om mijn bereidingen tot een goed eindresultaat te brengen.”

Ready to use producten
De apotheek verandert ook mee met de wensen van het LUMC. Zo krijgt ze meer en meer een dienstverlenende functie naar de organisatie toe. Zoals de ready to use producten, die steeds vaker worden aangevraagd. “We leveren bijvoorbeeld spuiten met 50 milliliter glucose mineralen en die gaan kant en klaar naar de afdeling. De verpleegkundige kan de spuit daar direct gebruiken, zonder dat ze het product vanuit een ampul hoeft op te trekken. Daar ontlasten we de afdelingen mee.” Alles is dus op aanvraag gemaakt en ook de afwijkende sterktes van medicijnen worden in de apotheek van het LUMC geproduceerd. “90% van wat wij hier maken blijft binnen de muren van het LUMC en is speciaal voor onze patiënten op maat gemaakt.”

Een wereld van verschil
Toch was het veertig jaar geleden wel anders. De apotheek zat toentertijd niet in het Hoofdgebouw van het LUMC, maar in het er recht tegenover gesitueerde monumentale Poortgebouw. “De ramen stonden open en als het regende liep het water zo naar binnen. Collega’s stoken de ene na de andere sigaret aan boven hun bereiding. Dat was een heel normaal beeld in de apotheek.” Gelukkig zijn die tijden voorbij en weten we nu zeker dat alles wat uit onze apotheek komt 100% aan de huidige veiligheidseisen voldoet!