Blog: Zijn kweekembryo’s de doos van Pandora?

28 juni 2018• BLOG

In Nederland woedt een discussie over het wel of niet verruimen van de Embryowet. Zouden we net zoals in België het maken van menselijke embryo’s specifiek voor wetenschappelijk onderzoek moeten toestaan? Of openen we dan de doos van Pandora?

Ik zit in de trein onderweg naar de Universiteit van Gent, waar ik als gastprofessor sinds acht jaar regelmatig kom. Terwijl ik naar buiten kijk, vraag ik me af: voelen de Belgen zich bang of bedreigd omdat het in hun land is toegestaan om embryo’s te maken voor wetenschappelijk onderzoek?

België is pionier

Susana Chuva de Sousa Lopes

Ik heb hier nog nooit iets van gemerkt. Wel heb ik gemerkt dat al het onderzoek met menselijke embryo’s in België nauwkeurig wordt getoetst; allereerst door een lokale medisch-ethische commissie en vervolgens rigoureus door de Federale Commissie voor medisch en wetenschappelijk onderzoek op embryo’s in vitro. Door deze strenge selectie is België pionier in de wereld op het gebied van menselijke voortplanting. Veel Nederlandse patiënten met vruchtbaarheidsproblemen zoeken dan ook hulp in België.

Uitgroeien tot een mens

Waarom zou je bang zijn voor kweekembryo’s? Die vraag houdt me nog steeds bezig tijdens mijn terugreis naar het LUMC. Is het omdat kweekembryo’s niet bestemd zijn om ooit een baby te worden, maar uitsluitend zijn bedoeld voor wetenschappelijk onderzoek?

En wat te denken van de recente mogelijkheid om met stamcellen honderden gekloonde artificiële embryo’s te maken? Dit type embryo speelt nu ook een rol in de discussie over het wel of niet verruimen van de Embryowet.   Kweekembryo’s komen tot stand door fusie van een rijpe eicel en een spermacel, en zijn dus uniek. Artificiële embryo’s kunnen worden gemaakt met stamcellen van een patiënt zelf, en zijn dus genetisch gezien iemands eeneiige tweeling. Maar beide typen embryo’s kunnen in principe uitgroeien tot een mens.

Geen superbaby’s 

Ik denk dat mensen vooral vrezen dat onderzoekers erachter komen hoe ze ‘superbaby’s’ kunnen maken met gene editing-technologie. Naar mijn weten is hier echter niemand mee bezig en zou dit type onderzoek ook nooit goedgekeurd worden, ook niet in België. In Nederland en België zijn er strenge regels voor experimenten op mensen (en dieren).

Ik, en veel van mijn collega-onderzoekers en ethici, willen kweekembryo’s niet verbieden. We moeten samen wel bedenken in welke wetenschappelijke en ethische kaders deze embryo’s toelaatbaar zouden kunnen zijn. En natuurlijk moeten we ervoor zorgen dat er goed onderzoek, met een zinnige vraagstelling, onder strikte regels kan plaatsvinden door gekwalificeerde onderzoekers. En dat dit alles zorgvuldig wordt getoetst door gekwalificeerde commissies. Als we van tevoren duidelijke regels opstellen, hoeven we niet bang te zijn voor het inzetten van kweekembryo’s. Want uiteindelijk plukken patiënten daar de vruchten van. Kijk maar naar België.

Susana Chuva de Sousa Lopes is universitair hoofddocent aan de afdeling Anatomie en Embryologie van het LUMC.  

Wilt u op de hoogte blijven van de laatste ontwikkelingen bij het LUMC?
Abonneer u dan op onze tweewekelijkse nieuwsbrief of neem een abonnement op het LUMC Magazine.