1,4 miljoen euro voor LUMC’ers die hart- en vaatziekten te slim af willen zijn

18 januari 2018• PERSBERICHT

Maar liefst vier LUMC’ers kregen op 17 januari uit handen van Dieuwertje Blok een Dekkerbeurs van de Hartstichting. Met het geld gaan ze onderzoek doen naar tweelingen die een placenta delen, schade na een hartinfarct, complicaties van een longembolie en biologische ritmes in bruin vet. Samen krijgen de onderzoekers ruim 1,4 miljoen euro.

Bas Heijmans (Moleculaire Epidemiologie) gebruikt zijn beurs van 530.000 euro om te achterhalen hoe het kan dat omstandigheden tijdens de zwangerschap een blijvende invloed hebben op de gezondheid van hart en bloedvaten van een kind. De sleutel ligt bij eeneiige, genetisch identieke tweelingen die samen één placenta delen: vaak delen zij die niet ‘eerlijk’ en krijgt één kind structureel te weinig voedingsstoffen.

Moleculaire pleister

Vlnr: Sander Kooijman, Anke Smits, Bas Heijmans en Erik Klok. Fotograaf Arnaud Roelofsz.Heijmans heeft een vermoeden in welke richting te denken. “Het antwoord ligt waarschijnlijk in het geheugen van het genetisch materiaal. Tijdens de ontwikkeling in de baarmoeder worden sommige genen uitgezet door ze af te plakken met een soort moleculaire pleister, terwijl andere genen juist actief blijven. Dat proces heet epigenetica. Ongunstige omstandigheden in de baarmoeder kunnen ertoe leiden dat die pleisters niet goed geplakt worden.” 

Heijmans gaat samen met kinderartsen Enrico Lopriore, Arno Roest en Arjan Lankester, perinatoloog Monique Haak en kinderpsycholoog Jeanine van Klink in stamcellen van de tweelingen op zoek naar epigenetische verschillen en bekijkt twee jaar later hun hart en bloedvaten. Zo wil het team achterhalen welke epigenetische veranderingen al bij de geboorte kunnen vertellen welke kinderen extra zorg nodig hebben om gezond te blijven. Het LUMC is het landelijke verwijscentrum voor de behandeling van eeneiige tweelingen, levert topreferente perinatale zorg en is gespecialiseerd in de langetermijn-ontwikkeling van deze tweelingen. Aanstaande ouders komen vanuit het hele land naar Leiden.

Hart repareren na infarct

Anke Smits van de afdeling Moleculaire Celbiologie gaat haar ruim 410.000 euro inzetten voor onderzoek naar het repareren van het hart na een infarct. Bij zo’n infarct kunnen miljoenen cellen doodgaan en Smits hoopt dat een natuurlijk mechanisme in de buitenste laag van het hart kan helpen die schade te herstellen. Dit mechanisme speelt een grote rol bij de aanleg van het hart in de baarmoeder, maar is minder actief in het volwassen hart. Mogelijk kan dit mechanisme een zetje krijgen, waardoor het ook grote schade in het volwassen hart kan herstellen.

Complicaties longembolie

Erik Klok van de afdeling Interne Geneeskunde gebruikt zijn 276.000 euro voor onderzoek naar het voorkomen van een levensgevaarlijke complicatie van een longembolie, de zogenoemde chronische trombo-embolische pulmonale hypertensie. Klok wil die complicaties sneller vaststellen door CT-scans nauwkeuriger te analyseren. Ook onderzoekt of hij of eenvoudige screening van longemboliepatiënten leidt tot een snellere diagnose.

Biologische ritmes in bruin vet

Ten slotte gaat ruim 220.00 euro naar het onderzoek van Sander Kooijman van de afdeling Endocrinologie. Hij onderzoekt hoe en op welk tijdstip je zogenoemd bruin vet het beste kunt activeren met bijvoorbeeld kou. Dat kan handig zijn voor mensen die in ploegendienst werken en daardoor een verstoord dag- en nachtritme hebben, wat ook de activiteit van bruin vet in de war schopt. 

Kijk voor meer informatie over de onderzoeksprojecten op de website van de Hartstichting.

Wilt u op de hoogte blijven van de laatste ontwikkelingen bij het LUMC?
Abonneer u dan op onze tweewekelijkse nieuwsbrief of neem een abonnement op het LUMC Magazine.