Bevolkingsonderzoek naar darmkanker

Waarom een bevolkingsonderzoek darmkanker?

Darmkanker is een van de meest voorkomende soorten kanker. Met het bevolkingsonderzoek kunnen op langere termijn ongeveer 2.400 sterfgevallen per jaar worden voorkomen. Bij vroege opsporing is de behandeling van darmkanker vaak minder zwaar.

Hoe gaat het onderzoek?

Bij het bevolkingsonderzoek darmkanker wordt gekeken of er bloed in de ontlasting (poep) zit. Bij de uitnodiging zit een buisje waarmee de deelnemer thuis wat ontlasting verzamelt. Daarna gaat het buisje in een retourenvelop naar een laboratorium. Daar wordt de ontlasting onderzocht.

De uitslag

Na ongeveer twee weken krijgt de deelnemer een brief thuis met de uitslag van het onderzoek. Als er geen aanleiding is voor verder onderzoek ontvangt hij of zij na twee jaar opnieuw een uitnodiging. Als er bloed in de ontlasting is gevonden, volgt vervolgonderzoek in een ziekenhuis. Tijdens dit onderzoek (een coloscopie) wordt gekeken of er sprake is van darmkanker of poliepen. Sommige poliepen kunnen zich ontwikkelen tot darmkanker.

Wie doet het onderzoek?

Het bevolkingsonderzoek wordt uitgevoerd door vijf regionale screeningsorganisaties. Deze organisaties voeren ook de bevolkingsonderzoeken borstkanker en baarmoederhalskanker uit. Als u voor het bevolkingsonderzoek darmkanker in aanmerking komt, ontvangt u vanzelf een uitnodiging van de screeningsorganisatie in uw regio.

Een positieve test, wat nu?

De test die u thuis gedaan heeft toont geen kanker aan, maar de aanwezigheid van bloed in de ontlasting. Dit kan te maken hebben met darmkanker of bijvoorbeeld poliepen. Poliepen kunnen een voorstadium van darmkanker zijn. Het bloed kan ook afkomstig zijn van aambeien of andere aandoeningen. Om te weten te komen of er sprake is van darmkanker of poliepen, is vervolgonderzoek nodig.

U bent daarom via het bevolkingsonderzoek verwezen naar de polikliniek Maag-Darm-Leverziekten van het LUMC om een kijkonderzoek te doen van uw dikke darm (gemaakt waarin u precies kunt zien wat u de komende dagen te wachten staat.

De uitvoering van het onderzoek is in handen van een gespecialiseerd behandelteam. Dit team is gespecialiseerd in het onderzoek naar darmafwijkingen en de behandeling daarvan. Het team bestaat uit een Maag-darm-leverarts, endoscopieverpleegkundigen en een verpleegkundig specialist.

Intakegesprek

Op de polikliniek Maag-darm-leverziekten heeft u een afspraak met de verpleegkundig specialist voor een intakegesprek. Er wordt gekeken naar de door u ingevulde vragenlijst en er worden vragen gesteld over uw medische voorgeschiedenis. Dit wordt de anamnese genoemd. Tevens worden uw bloeddruk, hartslag en gewicht bepaald.

Vervolgens zal de verpleegkundig specialist u uitleg geven over het kijkonderzoek (de coloscopie) van de darmen. Zij zal met u bespreken wat het onderzoek inhoudt, u informeren over de mogelijkheid van een rustgevend medicijn en/of pijnstiller tijdens het onderzoek  ('een roesje') en u gelegenheid geven tot het stellen van vragen. Samen met u wordt een afspraak ingepland voor de coloscopie (meestal binnen vijf werkdagen).

Daarnaast zal de verpleegkundig specialist u instructies geven over het specifieke dieet dat u moet volgen om het onderzoek zo goed mogelijk te laten verlopen. Dit noemen we de darmvoorbereiding. U zult ook een recept meekrijgen voor de laxeermiddelen die u nodig heeft bij de darmvoorbereiding.

U kunt de laxeermiddelen  na afloop van het intakegesprek ophalen bij de poliapotheek van het LUMC. U vindt de poliapotheek door met de lift of trap terug te gaan naar de begane grond. U loopt richting de uitgang en ziet vanzelf aan uw linkerhand de poliapotheek (locatie C0-14). U kunt natuurlijk ook bij uw eigen apotheek de laxeermiddelen ophalen.

Voorbereiding

Binnenkort ondergaat u een darmonderzoek (coloscopie). Voorafgaande aan het onderzoek is er een specifieke voorbereiding nodig om de darm van binnen goed schoon te krijgen. Het is voor de coloscopie van zeer groot belang dat de darm volledig schoon (dus leeg) is. Als er nog ontlasting in de darm is achtergebleven, kunnen eventuele afwijkingen gemist worden.  In sommige gevallen moet het hele onderzoek (inclusief voorbereiding) zelfs opnieuw gedaan worden. Daarom vragen wij u het voorbereidingsschema zo nauwkeurig mogelijk te volgen en tijdig (minstens 3 dagen voor de coloscopie) te beginnen met het aangepaste dieet.

Alle informatie met betrekking tot de voorbereiding en het onderzoek staat beschreven in de patientfolder coloscopie. Let er op dat u uiterlijk drie dagen voor het onderzoek de informatie met betrekking tot de voorbereiding doorleest. Dan start u namelijk al met een aangepast dieet. 

Behandelteam en contact gegevens

De onderstaande personen maken deel uit van het behandelteam waar u binnen het bevolkingsonderzoek (direct) mee te maken heeft:

Medisch specialisten

• prof.dr. J.C.H. Hardwick, MDL arts
• dr. A.M.J.  Langers,  MDL arts
• dr. J.J. Boonstra, MDL arts
• drs. J. van der Kraan, MDL-arts

Verpleegkundig specialisten

• N.A. Osborne, Verpleegkundig specialist in opleiding
• S.M.S. van der Zwaan, Verpleegkundig specialist in opleiding

Bij vragen:

Telefoon: 071-5299747
Email:  bevolkingsonderzoek@lumc.nl

Indien u vragen heeft kunt u (tijdens kantooruren) contact opnemen met de verpleegkundig specialist. Bij spoed buiten kantooruren kunt u 071-5269111 bellen en vragen naar de dienstdoende MDL-arts.

Polikliniek

De polikliniek MDL bevindt zich op B4-R, route 47 en is dagelijks telefonisch (071-5263575) bereikbaar van 08.00 tot 12.00 uur. 

Endoscopie

Het secretariaat endoscopie bevindt zich op C4 – P, route 164, balie 119 en is dagelijks bereikbaar (071-5263557) van 9.00 tot  11.00 en van 14.00 tot 16.00 uur

LUMC Biobank

Binnen het LUMC bestaat veel expertise op het gebied van de diagnostiek en behandeling van darmkanker. Er is een intensieve samenwerking tussen de verschillende afdelingen die betrokken zijn bij de zorg voor patiënten met darmpoliepen en darmkanker. Deze samenwerking komt tot uiting in de patiëntenzorg, maar ook in het wetenschappelijk onderzoek naar patiënten met darmpoliepen, darmkanker en/of een erfelijke aanleg hiervoor.

Dit wetenschappelijk onderzoek wordt mede mogelijk gemaakt door deelname van patiënten en gezonde donoren aan een LUMC Biobank. Een biobank is een manier om lichaamsmateriaal te bewaren voor toekomstig wetenschappelijk onderzoek. Het doel van dit wetenschappelijk onderzoek is om onder meer inzicht te krijgen in de oorzaken en mechanismen van darmkanker en om vroege opsporing en behandeling te verbeteren.

Bekijk onderstaande animatie voor meer informatie over de LUMC Biobank en deelname hieraan. Tijdens uw poliklinisch bezoek zal de arts en/of verpleegkundig specialist u meer informatie geven over de biobank.