Cellen ontleden in razend tempo

28 augustus 2013• NIEUWSBERICHT

Met de installatie van de CyTOF 2 is het LUMC een imposant stuk techniek rijker. Dit apparaat kan zeer uitgebreide celanalyses uitvoeren, zodat onderzoekers de rol van het afweersysteem bij ziekten als coeliakie en autoimmuunziekten beter kunnen gaan begrijpen.

Een medewerkster van de producent van de CyTOF 2 instrueert LUMC-onderzoekersDe nieuwste technologie ziet er best behapbaar uit. Een niet al te grote, mooi afgewerkte doos met een oranje voorfront die in een rustige onderzoeksruimte van het LUMC staat. Maar achter dit onschuldige uiterlijk bevindt zich een gloeiendheet plasma, dat cellen een voor een tot op de atomen uit elkaar rijt. Een massaspectrometer scheidt die atomen vervolgens op basis van hun gewicht, zodat onderzoekers kunnen bepalen welk type cel er zojuist voorbij is gekomen. 

“Dat is mogelijk omdat we metalen aan antilichamen hebben gekoppeld. Die antilichamen hechten zich aan specifieke eiwitten op het celoppervlak en de truc is dat elk antilichaam aan een ander metaal gekoppeld is”, legt prof. Frits Koning (Immunohematologie) uit. Door te kijken welke metalen zich aan een bepaalde cel gehecht hebben, is terug te redeneren welke eiwitten die cel op zijn oppervlak moet hebben gehad en dus om welk soort cel het ging. De CyTOF 2 kan ongeveer tweeduizend cellen per seconde analyseren.

Ook met weinig weefsel

De nieuwe techniek is een grote verbetering ten opzichte van de gangbare methode, die gebruikmaakt van fluorescentie (FACS). “Daarmee kun je maximaal tien tot twaalf verschillende eiwitten tegelijk onderscheiden”, zegt Koning. “Met de CyTOF kunnen we nu al 34 eiwitten tegelijk bepalen, en in de toekomst valt dat aantal zelfs nog uit te breiden naar meer dan honderd.” Dankzij de CyTOF kunnen onderzoekers ook veel te weten komen over de verschillende soorten cellen als er maar weinig weefsel beschikbaar is, bijvoorbeeld bij een biopt van de dunne darm.

Veilig gebruik

Om het apparaat veilig te kunnen gebruiken, is de onderzoekskamer speciaal ingericht met extra ventilatie en controles op de luchtkwaliteit. Medewerkers van de Canadese fabrikant verzorgden de instructie voor de onderzoekers die ermee gaan werken. Behalve het LUMC zullen ook wetenschappers van het NKI, Sanquin en het Erasmus MC met de CyTOF 2 komen experimenteren. Binnen het LUMC gaan onder meer de afdelingen Immunohematologie, Reumatologie en Parasitologie ermee aan de slag. Het LUMC kocht het circa 600.000 euro kostende instrument gezamenlijk met het Nederlands Kanker Instituut (NKI), Sanquin en het Erasmus MC. NWO financierde de aanschaf. 

Wilt u op de hoogte blijven van de laatste ontwikkelingen bij het LUMC?
Abonneer u dan op onze tweewekelijkse nieuwsbrief of neem een abonnement op het LUMC Magazine.