Stamcelinjectie gunstig na niertransplantatie

5 februari 2013• NIEUWSBERICHT

Patiënten die een donornier ontvangen lijken baat te hebben bij cellen uit het eigen beenmerg. Dat schrijven onderzoekers van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) in het februarinummer van Stem Cells Translational Medicine

Patiënten die een donornier ontvangen lijken baat te hebben bij cellen uit het eigen beenmerg. Dat schrijven onderzoekers van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) in het februarinummer van Stem Cells Translational Medicine.

Uit proefdieronderzoek was bekend dat mesenchymale stamcellen (MSC) uit het beenmerg de overlevingstijd van een donororgaan kunnen verlengen. LUMC-onderzoekers keken voor het eerst of dit bij mensen ook het geval is. Bij patiënten die een donornier ontvingen namen de onderzoekers van tevoren mesenchymale stamcellen uit het bekken af om eventueel later te gebruiken. Zes van de vijftien patiënten vertoonden enige tijd na de transplantatie tekenen van littekenvorming of afstoting in de nier, waardoor de nierfunctie op termijn achteruitgaat. Deze patiënten kregen tweemaal een injectie met hun eigen mesenchymale stamcellen (MSC). Bij vijf patiënten nam de afweerreactie tegen de getransplanteerde nier af na deze experimentele behandeling.

Littekenvorming groot probleem
“Deze uitkomsten wijzen op een positief effect van MSC. Bij proefdieren is dit eerder aangetoond, maar dit is de eerste keer dat dit bij mensen is onderzocht”, licht dr. Marlies Reinders (Nierziekten) toe, eerste auteur van het artikel in Stem Cells Translational Medicine. De onderzoekers denken dat de MSC een ‘gunstig klimaat’ voor de donornier creëren door factoren uit te scheiden die zowel de afweer remmen als littekenvorming tegengaan. Die littekenvorming is nu nog een groot probleem bij donornieren. Reinders: “Tegenwoordig zijn er goede afweeronderdrukkende medicijnen. Acute afstoting van donornieren komt daardoor niet veel meer voor. Maar deze medicijnen stimuleren wel verlittekening. Hierdoor gaat de nierfunctie langzaam achteruit.” Na het eerste jaar verliest jaarlijks 4 tot 5 procent van de patiënten zoveel nierfunctie dat dialyse of andere niervervangende therapie nodig is.

Minder afweerremmers nodig
Er werden geen bijwerkingen geregistreerd, afgezien van virusinfecties bij drie patiënten. Reinders: “Die infecties wijzen erop dat de MSC inderdaad het afweersysteem remmen. We denken dat dat positief is, omdat er dan minder afweerremmers nodig zijn die voor verlittekening kunnen zorgen.” Als vervolg op deze studie vergelijken de onderzoekers nu de nierfunctie van patiënten die MSC ontvangen met een controlegroep van patiënten die deze cellen niet krijgen.

Wilt u op de hoogte blijven van de laatste ontwikkelingen bij het LUMC?
Abonneer u dan op onze tweewekelijkse nieuwsbrief of neem een abonnement op het LUMC Magazine.