Oratie: ‘Breng medische wetenschap verder door middel van tolerantie en respect’

13 november 2020• NIEUWSBERICHT

Prof. dr. Fijs van Leeuwen sprak op vrijdag 13 november 2020 zijn oratie uit, met als titel ‘The sense and nonsense of translational science’. De hoogleraar Moleculaire beeldvorming en beeldgeleide therapie van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) maakte zich daarin hard voor een open en respectvolle academische cultuur die de patiënt altijd voorop stelt.

Translationele wetenschap 'vertaalt' fundamentele wetenschappelijke ontdekkingen naar praktische toepassingen. Voor het LUMC betekent dat dat nieuwe werkwijzen en technologieën de zorg ten goede komen. Deze tak van wetenschap staat steeds meer in de spotlights. Volgens Van Leeuwen is de tijd dan ook rijp om te kijken of we ermee op de goede weg zijn. Wat willen we bereiken en kunnen we hier nog extra stappen in maken?

‘Winning teams’

Om discussie hierover op gang te brengen, reikte Van Leeuwen zijn toehoorders in het Academiegebouw van de Universiteit Leiden prikkelende gesprekspunten aan. Deze discussie moeten we met z’n allen aangaan, want er valt nog veel te winnen, zegt de hoogleraar. Van Leeuwen gebruikte in zijn oratie het rugby, de sport die hij zelf veel beoefende, als analogie. Zoals bij zoveel teamsporten heeft iedere rugbyspeler een eigen rol. Iedereen vertrouwt er ook op dat de ander die zo goed mogelijk vervult en probeert kansen voor elkaar te creëren. Dat gevoel zouden we binnen de wetenschap kunnen versterken, stelde Van Leeuwen.

Net als in het rugby is het samenstellen van ‘winning teams’ belangrijk. Daardoor is een zekere mate van vriendelijke competitie onvermijdelijk. Het is wel heel belangrijk om te zorgen dat deze natuurlijke prestatiedrang niet afleidt van het einddoel en een grotere afstand tot de patiënt creëert, zei Van Leeuwen. Het uiteindelijke doel blijft immers om een bijdrage te leveren aan betere patiëntenzorg.

Ruimte voor sterke meningen

Van Leeuwen wees op de belangrijke rol van respect en tolerantie voor elkaars expertise en opvattingen. Hij constateert dat er veel verschillende, sterke meningen bestaan onder medische en academische professionals. Zij hóren ook naast hun expertise een duidelijke opinie te hebben. Deze diversiteit creëert juist kansen, zeker als we elkaar  met een open, waarderende en tolerante houding benaderen. Idealiter komen op deze manier samenwerkingen op de werkvloer zelf van de grond. Wanneer dit lukt, is onze manier van werken pas echt solide en duurzaam, zei Van Leeuwen.

Voorbeeldrol

Door het vervullen van haar beloftes kan de wetenschap volgens de hoogleraar zelfs een voorbeeldrol vervullen in onze samenleving. Hij sloot af met de beroemde kreet van stripfiguur Olivier B. Bommel: "Als u begrijpt wat ik bedoel?" Een passende slot van een oratie die pleit voor een open gesprek over elkaars standpunten.