Nieuwe hoogleraar Rolf Groenwold: Doe onderzoek met gegevens van alledaagse patiënt

3 september 2018• PERSBERICHT

Om een zinnig antwoord te vinden op vragen over de werkzaamheid van medische behandelingen moeten we op een slimme manier omgaan met patiëntgegevens die routinematig worden verzameld. Hoe dat aan te pakken is het vraagstuk waarmee Rolf Groenwold zich gaat bezighouden. Hij is per 1 september 2018 benoemd tot hoogleraar Klinische Epidemiologie, in het bijzonder methodologie van onderzoek naar medische behandelingen.

Prof. Rolf GroenwoldHoe kom je erachter of een behandeling werkt? De gouden standaard is een zogeheten gerandomiseerde gecontroleerde studie, waarbij twee vergelijkbare patiëntengroepen naast elkaar worden gezet. Het lot bepaalt welke patiënt de behandeling krijgt en welke de placebo. “Dit is weliswaar een betrouwbare, maar ook een kostbare en tijdrovende manier van onderzoek doen. Bovendien worden de studies vaak gedaan in sterk geselecteerde groepen met veelal mannen, terwijl alledaagse patiënten veel gevarieerder zijn. De resultaten zijn dus niet one size fits all”, aldus Groenwold.

Onbeantwoorde vragen

De nieuwe hoogleraar stelt daarom voor om routinematig verzamelde patiëntengegevens te gebruiken om vragen over de effectiviteit van behandelingen te beantwoorden. Hij doelt bijvoorbeeld op gegevens over lichaamsgewicht, lengte en bloeddruk die tijdens elk consult worden genoteerd. Groenwold: “Analyse van dergelijke observationele data kan een manier zijn om onderzoeksvragen te beantwoorden die anders onbeantwoord zouden blijven, omdat er geen tijd, geld of moeite wordt gestoken in een gerandomiseerde studie.” 

Echte data met echte problemen

Om betrouwbare conclusies uit observationele gegevens te kunnen trekken, moet wel een aantal statistische obstakels worden overwonnen. “In tegenstelling tot de gecontroleerde setting van een gerandomiseerde studie heb je te maken met echte data van alledaagse patiënten, met daarin echte problemen”, aldus Groenwold. Eén zo’n probleem is dat behandelde en niet-behandelde patiënten niet direct te vergelijken zijn. Er is namelijk een reden om iemand wel of niet te behandelen. Ook zitten er in routinematige verzamelde gegevens relatief meer meetfouten en ontbreken er nog wel eens data. 

Win-winsituatie

Aan Groenwold en zijn onderzoeksgroep de taak deze problemen op te lossen met statistische rekenmodellen. Met als doel uiteindelijk te kunnen zeggen of en hoe een onderzoeksvraag betrouwbaar te beantwoorden is met routinematig verzamelde gegevens. “Als dat lukt is dat een win-winsituatie: als statistici leren we steeds beter omgaan met observationele data en artsen en patiënten krijgen sneller en goedkoper antwoord op de vraag welke behandeling voor welke patiëntengroep de beste is.”

Wilt u op de hoogte blijven van de laatste ontwikkelingen bij het LUMC?
Abonneer u dan op onze tweewekelijkse nieuwsbrief of neem een abonnement op het LUMC Magazine.