Prijzen en subsidies

1 februari 2018• NIEUWSBERICHT

Onderzoekers en medisch specialisten van het LUMC ontvangen regelmatig prijzen en subsidies voor het onderzoek of werk dat ze verrichten. Wij laten u graag zien wat er de afgelopen twee weken zoal aan prijzen en subsidies is uitgereikt. 

Lisa van Weert wint prijs met artikel over werking cortisol op de hersenen

De prijs voor het beste basaal-wetenschappelijke artikel in de Nederlandse Endocrinologie is voor 2017 toegekend aan LUMC-promovenda Lisa van Weert (Interne Geneeskunde, Endocrinologie).

Lisa van Weert

Lisa ontving de prijs tijdens de Dutch Endocrine Meeting voor haar artikel NeuroD Factors Discriminate Mineralocorticoid From Glucocorticoid Receptor DNA Binding in the Male Rat Brain, dat verscheen in het wetenschappelijke tijdschrift Endocrinology. Lisa wierp een geheel nieuw licht op een 30 jaar oud raadsel over de werking van het stresshormoon cortisol op de hersenen. Cortisol kan heel verschillende effecten hebben, afhankelijk van de receptor waar het hormoon aan bindt. Hóe die twee types receptoren verschillende effecten hebben was een raadsel. Lisa’s experimenten waren opgezet om die vraag systematisch te onderzoeken door genoom-brede analyse van bindingsplekken van de twee receptortypes op het DNA. Ze vond een verrassende interactie tussen één van de cortisolreceptoren en een familie van eiwitten die bepalend zijn voor de identiteit van zenuwcellen. 

De precieze toedracht is nog niet duidelijk, maar één interpretatie van de bevindingen is dat stresshormonen onze zenuwcellen zich ‘meer zenuwcel’ kunnen laten zijn. Het onderzoek gebeurde in samenwerking met de afdeling Humane Genetica, en het Sequencing Analysis Support Core.

ZonMw-subsidie  voor katheter-app

Met de app ‘Participatient’ wil arts-microbioloog in opleiding Robbert Bentvelsen van het LUMC het onterechte gebruik van katheters in ziekenhuizen terugbrengen. Voor Participatient heeft het LUMC een ZonMw-subsidie toegewezen gekregen.

De subsidie wordt gebruikt voor een studie in verschillende ziekenhuizen, waaronder het LUMC. Hierbij zal het effect van de app worden gemeten. Momenteel zijn katheter gerelateerde urineweginfecties de grootste oorzaak van ziekenhuisinfecties. Urinekathetergebruik kan urineweginfecties veroorzaken, omdat bacteriën via de katheter in de blaas terecht kunnen komen. Dit kan leiden tot meer ziektelast, extra antibioticagebruik en langer ziekenhuisverblijf.

“Er valt daarom nog veel te verbeteren in de registratie van en bewustwording over katheters”, vindt Bentvelsen. “Landelijk en uit recente meting blijkt dat bij plaatsing circa 60% terecht is, bij het meetmoment enkele dagen later is dat nog maar 40%. We willen patiënten beter informeren over hun ziekenhuisopname, zodat ze zelf ook weten waar ze aan toe zijn.” De app is ontwikkeld door patiënten, experts in infectiepreventie, eHealth en sociale wetenschappers. Via de app krijgen patiënten in het LUMC straks persoonlijk advies over waarom ze een katheter hebben en of dit juist is. De adviezen uit de app bespreken ze vervolgens met hun verpleegkundige of zaalarts. Verder bevat de app voornamelijk praktische informatie over de ziekenhuisopname en medische handelingen.

Nierstichting subsidieert twee LUMC-onderzoeksprojecten

Kun je meten of een patiënt met een nierontsteking door een auto-immuunziekte genezen is van deze chronische aandoening of dat herbehandeling nodig is? En hoe beïnvloedt de kijk van nierpatiënten op hun ziekte het verloop ervan? Die vragen gaan twee onderzoekers beantwoorden dankzij een subsidie van de Nierstichting.

Dr. Onno Teng van de afdeling Interne Geneeskunde krijgt 375.000 euro voor zijn onderzoek naar nierpatiënten die een nierontsteking hebben als gevolg van een auto-immuunziekte. “Bij een auto-immuunziekte ziet het afweersysteem lichaamseigen cellen en stoffen als lichaamsvreemd. Bij deze auto-immuunziekten, zoals ANCA-geassocieerde vasculitis en systemische lupus erythematosus, leidt dit onder andere tot ernstige nierontstekingen. Beide ziekten zijn chronische ziekten die doorgaans langdurige behandeling vereisen”, legt hij uit.

Welke patiënten herbehandeling

Het onderzoeksproject richt zich op de nieuwste, vaak dure behandelingen met zogenoemde biologicals. Dr. Teng gaat methoden ontwikkelen om vast te stellen bij welke patiënten deze behandelinge de auto-immuunziekte geneest en voor welke patiënten toch herbehandeling noodzakelijk is. Hij doet dit in samenwerking met de afdelingen Nefrologie, Reumatologie en Immuunhematologie en Bloedtransfusie. Het monitoren van de celtypen die auto-immuunziekten veroorzaken, zal inzicht geven in de werking van de biologicals maar tegelijkertijd helpen om een gepersonaliseerde behandelstrategie te bepalen voor individuele patiënten.

Ziekteperceptie

Dr. Yvette Meuleman van de afdeling Klinische Epidemiologie krijgt 260.000 euro voor haar onderzoek naar het effect van ziekteperceptie op het verloop van de ziekte en de kwaliteit van leven. “Momenteel bestaat er geen programma dat specifiek gericht is op ziektepercepties van mensen met chronische nierschade die nog geen nierfunctievervangende behandeling nodig hebben. Maar wat we wel weten is dat zowel positieve als negatieve gedachten invloed hebben om hoe het met hen gaat”, legt ze uit.

Gedachten beïnvloeden

Meuleman gaat onderzoeken of de gezondheid en de kwaliteit van leven van mensen met chronische nierschade – die nog geen nierfunctie vervangende behandeling nodig hebben – te verbeteren is. Welke ziektepercepties maken dat mensen zich zieker voelen? Worden ze dan ook zieker? Kunnen de gedachten die mensen over hun nierziekte hebben, worden beïnvloed met psychologische behandelingen? Ze gaat een screeningsinstrument ontwikkelen om de ziektepercepties van deze mensen te meten. En een behandelprotocol dat aansluit bij de behoeften van patiënten en zorgverleners.

Wilt u op de hoogte blijven van de laatste ontwikkelingen bij het LUMC?
Abonneer u dan op onze tweewekelijkse nieuwsbrief of neem een abonnement op het LUMC Magazine.