LUMC Female Cancer Center ontvangt 1,1 miljoen euro subsidie van KWF

23 december 2016• PERSBERICHT

Gynaecoloog Mariëtte van Poelgeest en patholoog Tjalling Bosse van het LUMC Female Cancer Center ontvangen samen 1,1 miljoen euro subsidie van KWF. Het geld wordt besteed aan onderzoek naar de behandeling van baarmoederkanker en schaamlipkanker. Het onderzoek kan mogelijk het aantal chirurgische of radiotherapeutische behandelingen bij deze vormen van kanker terugdringen.

Voor het onderzoek naar schaamlipkanker stelt KWF ruim 600.000 euro beschikbaar. Schaamlipkanker komt niet vaak voor. Jaarlijks zijn er 400 nieuwe patiënten in Nederland. Dr. Mariëtte van Poelgeest: “Maar de behandeling, die bestaat uit een operatie en soms radiotherapie, heeft voor de patiënten veel lichamelijke en psychosociale gevolgen. De invloed op de kwaliteit van leven is groot. Daarom is het belangrijk om onderzoek te doen naar betere en nieuwe behandelmethodes.”

Immuunsysteem

Dertig procent van de gevallen van schaamlipkanker hangt samen met het humaan papillomavirus (HPV). Van Poelgeest: “We denken dat deze groep een betere prognose heeft. Met de subsidie gaan we onderzoeken of dat inderdaad het geval is.” Van Poelgeest onderzoekt hiervoor het ziektebeloop van 500 patiënten met schaamlipkanker. Vervolgens wordt onderzocht of en hoe het immuunsysteem van patiënten bij de genezing een rol speelt. “Het menselijke afweersysteem kan kankercellen controleren of opruimen. Die kennis kunnen we inzetten bij de behandeling van zowel patiënten met HPV-gerelateerde als patiënten met niet-HPV-gerelateerde kanker. Mogelijk kan in de toekomst bij een deel van de patiënten immuuntherapie worden ingezet in plaats van een operatie.”

Test kan bestraling voorkomen

Dr. Tjalling Bosse ontvangt van KWF de Bas Mulder Award. Dit is een bedrag van 500.000 euro uit de Alpe d’Huzes-gelden, bedoeld voor jonge talentvolle onderzoekers. In Nederland krijgen ongeveer 2000 vrouwen per jaar baarmoederkanker, meestal na de overgang. “Maar niet alle vormen van baarmoederkanker zijn hetzelfde”, zegt Bosse. “Wij willen iedere patiënt de behandeling geven die bij haar situatie het beste past.” Bij baarmoederkanker is het bijna altijd noodzakelijk om de baarmoeder operatief te verwijderen. Bosse: “Bij een deel van de vrouwen is daarna nog radiotherapie nodig, bij een ander deel niet. Wij gebruiken het subsidiegeld om een betere risicoanalyse te maken en daarmee overbehandeling tegen te gaan.”

Tumor

Uit eerder onderzoek blijkt dat bij een bepaalde groep patiënten de tumor na de operatie vrijwel nooit terugkeert. Het gaat om patiënten die een tumor hebben met een POLE-gen-mutatie. “Een snelle en goedkope test op de tumor kan hierover uitsluitsel geven”, zegt Bosse. Alle tot nu toe geteste patiënten hebben wel radiotherapie ondergaan. “Daarom is het nog onzeker of de tumoren met de POLE-mutatie extreem goed reageren op de therapie of juist van nature niet zo agressief zijn. Wij hebben aanwijzingen dat het laatste het geval is. Met de subsidie willen we dat binnen drie tot vier jaar bewijzen. Dan kunnen we daarna de POLE-tumortest aan alle vrouwen met baarmoederkanker aanbieden. Dat is goed nieuws, want minder nabestraling betekent minder bijwerkingen voor de patiënt, minder bezoeken aan het ziekenhuis en minder zorgkosten.”

Center of excellence

De zorg en het onderzoek voor patiënten met gynaecologische tumoren is in het LUMC geconcentreerd in het Female Cancer Center. Hierin werken veel disciplines, waaronder gynaecologen, pathologen en klinisch oncologen, nauw samen aan betere zorg en behandelingen. Het centrum is door de NFU erkend als ‘center of excellence’ voor alle vier de gynaecologische tumoren (baarmoeder-, baarmoederhals-, eierstok- en schaamlipkanker). Bosse: “Deze subsidies zijn voor ons team een erkenning dat we op de goede weg zijn.” Van Poelgeest: “Ik ben blij en trots dat de subsidie is toegekend voor een zeldzame maar belastende vorm van kanker, wat schaamlipkanker is. Hiermee kunnen we verder. Want hoogwaardige zorg en onderzoek leveren in een center of excellence is alleen mogelijk als er geld is om onderzoek te doen.”

Samenwerking met patiënten

Patiëntenvereniging Olijf, voor patiënten met gynaecologische kanker, was betrokken bij beide onderzoeksvoorstellen en blijft ook betrokken gedurende het onderzoek. “Wij vinden de inbreng van patiënten als ervaringsdeskundigen zeer belangrijk”, aldus Bosse.

Het onderzoek naar baarmoeder- en schaamlipkanker valt binnen het LUMC-profileringsgebied Cancer Pathogenesis and Therapy.

Het KWF heeft onlangs 7 oncologische onderzoeksprojecten van het LUMC beloond met een totale subsidie van ruim 2,6 miljoen euro. De onderzoeken van Mariëtte van Poelgeest en Tjalling Bosse zijn 2 van die 7 projecten.  

Wilt u op de hoogte blijven van de laatste ontwikkelingen bij het LUMC?
Abonneer u dan op onze tweewekelijkse nieuwsbrief of neem een abonnement op het LUMC Magazine.