De Stomapolikliniek

Een stoma

Nadat u bij de arts bent geweest, ontvangt u thuis een afsprakenbrief met de gegevens. Hierin vindt u de gegevens van uw afspraak op de stomapolikliniek. Het informatiegesprek duurt ongeveer 1 uur. De stomaconsulent informeert u over de stoma, de stomaverzorging en over de gevolgen van leven met een stoma. Natuurlijk krijgt u tijdens dit gesprek de gelegenheid om vragen te stellen. Wij raden u aan niet alleen te komen, u krijgt namelijk veel informatie. U kunt hier alvast meer lezen over de onderwerpen die de stomaconsulent met u bespreekt.

Wat is een stoma?

Een stoma is een kunstmatige opening die een lichaamsholte met de buitenwereld verbindt. Er zijn verschillende soorten stoma’s. Een stoma kan blijvend of tijdelijk zijn. Er zijn urinestoma’s en ontlastingstoma’s.

Een stoma is meestal incontinent. De ontlasting/urine of windjes kunnen ieder moment uit de stoma komen. U heeft daar geen controle over omdat er geen kringspier rond de stoma zit. Om deze reden worden er opvangmaterialen gebruikt om de ontlasting, urine of lucht op te vangen.

Wanneer wordt een stoma aangelegd?

De chirurg/uroloog bepaalt of er mogelijk een stoma aangelegd moet worden. U komt ter voorbereiding naar de stomapolikliniek voor uitleg en instructie.

Urinestoma volgens de techniek van Bricker

Indicatie: Tumor, aangeboren afwijking, neurologische aandoening, incontinentie, fistel, interstitiële cystitis, schrompelblaas, trauma, iatrogeen.

Ileostoma, dubbelloops of eindstandig

Indicatie: Tumor , Colitis Ulcerosa, Morbus Crohn, ontsteking/diverticulitis, necrose, enterocutane fistel, perianaal probleem, lage darmnaad, Familiaire Adenomatosis Polyposis (FAP), neurologische aandoening, obstipatie, slow transit problematiek, trauma, iatrogeen.

Colostoma

Indicatie: Tumor, Colitis Ulcerosa, Morbus Crohn, ontsteking/ geperforeerde diverticulitis, ischemische darm, enterocutane fistel, perianaal probleem, bescherming darmnaad, congenitale afwijking, neurologische aandoening, incontinentie, obstipatie, obstructie, trauma, iatrogeen.

Ileum neoblaas/ Hautmann procedure (continent stoma) 

Indicatie: maligne blaastumor, incontinentie, interstitiële cystitis.

Indiana Pouch (continent stoma)

Indicatie: maligne blaastumor, aangeboren afwijking, interstitiële cystitis, incontinentie.

Ileo pouch anale anastomose (I.P.A.A.)

Indicatie: Colitis ulcerosa, F.A.P. ( familiaire adenomateuze poliposis), HNPCC ( hereditair non-polyposis colorectaal carcinoom).

Soorten ontlastingsstoma’s

Er zijn verschillende soorten darmstoma’s en een stoma kan tijdelijk of blijvend zijn. Een tijdelijk stoma wordt soms aangelegd om een deel van de darm rust te geven. Een blijvend stoma wordt aangelegd wanneer er geen nieuwe verbinding gemaakt kan worden of de anus wordt verwijderd.

Een stoma kan eindstandig of dubbelloops zijn. Een eindstandig stoma heeft één opening waar de ontlasting uit komt. Een dubbelloops stoma heeft twee openingen, één waar de ontlasting uit komt en één waar enkel slijm uitkomt.

Dikke darmstoma

Een stoma van de dikke darm wordt ook wel een colostoma genoemd. Een colostoma wordt aangelegd als er sprake is van een tumor in de darm, colitis ulcerosa en m. crohn, hevige ontstekingen of diverticulitis en ook bij bijvoorbeeld obstipatie of incontinentie. De chirurg bepaalt of er een stoma aangelegd moet worden bij de operatie en wat voor stoma dit zal zijn.

Een colostoma zit in principe op de linkeronderbuik. De plaats wordt voor de operatie bepaald door de stomaconsulent. De stoma komt altijd iets boven de huid uit. Een colostoma produceert brijige tot vaste ontlasting, ook komen er winden uit de stoma. Het verzorgen van de stoma wordt met u doorgenomen door de stomaconsulent.

Dunne darmstoma

Een stoma van de dunne darm wordt ook wel een ileostoma genoemd. Een blijvend stoma wordt bijvoorbeeld aangelegd wanneer de gehele dikke darm wordt verwijderd.

Een ileostoma zit in principe op de rechterkant van de buik. De plaats wordt bepaald door de stomaconsulente, voor de operatie. De stoma komt altijd iets boven de huid uit en produceert waterige/brijige ontlasting. De ontlasting wordt namelijk niet meer ingedikt door de dikke darm. 

Soorten urinestoma’s

Er zijn verschillende soorten urinestoma’s: continent en incontinent. De Neoblaas en Indiana pouch zijn voorbeelden van een continent stoma, de Bricker is een voorbeeld van een incontinent stoma. De uroloog bepaalt wat voor soort stoma u krijgt.

Urinestoma volgens de methode van Bricker

Bij een urinestoma volgens de methode van Bricker wordt een kunstmatige uitgang voor de urine aangelegd. De urinestoma wordt rechts op de onderbuik geplaatst en produceert urine. Hier zitten vaak slijmvlokken in van het darmslijmvlies.

Aanleg nieuwe blaas van dunne darm (Hautmann-neoblaas)

Hierbij wordt een urinereservoir gemaakt van een stukje dunne darm. Dit reservoir wordt aangesloten op de plasbuis. Een deel van de patiënten kan dit reservoir uiteindelijk legen door met de buik te persen. Een ander deel moet zichzelf katheteriseren om het reservoir te legen.

Een nieuwe blaas van de dunne darm geeft soms problemen zoals urineweginfecties, urineverlies of stoornissen in de nierfunctie en zoutbalans in het bloed.

Aanleg reservoir van dikke en dunne darm (Indiana pouch)

Dit reservoir wordt aangesloten op een buisje en kan via de navel worden geleegd. De mogelijke problemen van dit reservoir zijn vergelijkbaar met die van de Hautmann-neoblaas.

Plaatsbepaling van de stoma

Het is belangrijk om vóór de operatie te bepalen waar de stoma komt, de plaatsbepaling. Wanneer de operatie binnen een aantal dagen plaatsvindt, kan de stomaconsulent de plaatsbepaling al aan het einde van het informatiegesprek doen. Indien de operatie op een later moment plaatsvindt, zal ook de plaatsbepaling later gebeuren.

Bij de plaatsbepaling bekijkt de stomaconsulent waar de rechte buikspieren lopen. De stoma wordt namelijk gefixeerd in de buikspier. Voor het bepalen van de plek voor de stoma wordt ook rekening gehouden met uw kleding, huidplooien en uw zicht op de stoma, zodat u deze kunt verzorgen. Als u in een rolstoel zit, wordt de plaatsbepaling gedaan in een zittende positie. De plaats wordt aangegeven met een zwarte stift.

Nadat de plaats voor de stoma is aangegeven op uw buik, kunt u onder begeleiding van de stomaconsulente proberen een oefenzakje op te plakken. U kunt alvast oefenen met het bevestigen en het legen van het stomazakje.