Blog: Hoe oud worden we? En hoe worden we oud?

29 november 2018• BLOG

Dat de meerderheid van de kinderen die vandaag worden geboren 100 jaar of ouder worden is natuurlijk fantastisch, maar hoe zijn die laatste jaren dan? Daarover ging de Cleveringalezing die ik op 21 november mocht geven in Sydney. Vroeger was zo’n titel niet zo aansprekend, maar nu was de belangstelling overweldigend.

Er zijn prachtige verhalen en foto’s van negentigers die marathons lopen. Hier in Australië is een vrij goed zorgstelsel, maar toch is de wachttijd voor het zwaarste pakket thuiszorg tussen de vier en twaalf maanden. En verschijnen ook hier af en toe schrijnende beelden in de media van zeer zorgbehoevende ouderen die ongepaste, of geen zorg krijgen.

Je eigen verleden

Het onderwerp spreekt me aan omdat het over je eigen toekomst gaat, die dus prachtig of zorgelijk kan zijn. Maar ook omdat het over je eigen verleden gaat, namelijk over je ouders en je grootouders. Zowel tijdens de vragen na afloop van de lezing als bij het napraten bij de borrel viel het mij op dat iedereen wel een beeld heeft van hoe hij of zij oud wil worden. En dat is vaak gemodelleerd naar wat ouders of grootouders hebben meegemaakt. 

In de huidige tijd moeten we rekening houden met nieuwe uitdagingen, zoals de groeiende mogelijkheden van de geneeskunde. Als we inderdaad heel oud worden, moeten we nadenken over wat we nog wel, en wat we niet meer willen, en waar dat van afhankelijk is. Veel mensen die bij de lezing aanwezig waren, hadden dit soort gesprekken nog niet gevoerd. Waarom zou je? Dat ligt toch nog zo ver weg! Toch is het belangrijk om hier vroegtijdig met je geliefden over te praten. Want ook al worden we – gemiddeld- waarschijnlijk heel oud, vergeet niet dat 1 op de 3 mensen voor zijn 75e overlijdt. 

Praten met geliefden

De meeste mensen blijven tot op zeer hoge leeftijd thuis wonen, maar wat zou je willen als je ongelukkigerwijs toch ernstig hulpbehoevend wordt? Gesprekken hierover, we noemen dat Advance Care Planning, moet je voeren met geliefden, maar zeker ook met je huisarts of je wijkverpleegkundige. Hier in Australië heeft de overheid een organisatie gevraagd om hier meer aandacht te vragen. Advance Care Planning Australia probeert mensen te stimuleren om dit gesprek in stapjes aan te gaan.

Natuurlijk moet je je ook voorbereiden op een prachtige oude dag. Dat doe je vooral door gezond te eten, veel te bewegen, en als allerbelangrijkste: te zorgen voor je sociale omgeving. Dus dingen met vrienden en familie doen, actief zijn als vrijwilliger en in clubjes. Uit veel onderzoek blijkt dat je brein daarmee veel langer gezond blijft en dat je dementie daarmee kunt uitstellen. Helaas kunnen we dementie niet altijd voorkómen. En dan moeten we als maatschappij niet doen alsof het er niet is, en zeker niet stigmatiserend spreken over ‘dementerenden’.

Dementievriendelijk

Het doet mij genoegen dat ik hier in Australië verschillende wijken en gemeentes heb gezien die heel bewust dementievriendelijk zijn gemaakt. En het leuke is dat onderzoekers, verpleegkundigen én mensen met dementie dat samen doen. Er wordt naar hen geluisterd, naar wat ze nodig hebben, en er worden aanpassingen gemaakt om het leven voor mensen met dementie te veraangenamen. 

Een verouderende maatschappij kan mooi zijn. Als we naar elkaar luisteren, en niet bang zijn te praten over de mooie dingen die we ervaren in onze senioriteit, én over de dingen waar we bang voor zijn.

Wilco Achterberg is hoogleraar Institutionele zorg en Ouderengeneeskunde in het LUMC. Tevens is hij eerste geneeskundige bij ouderenzorgorganisatie Topaz. Momenteel is Wilco op academische reis door Australië en gaf daar de Cleveringa-lezing

Wilt u op de hoogte blijven van de laatste ontwikkelingen bij het LUMC?
Abonneer u dan op onze tweewekelijkse nieuwsbrief of neem een abonnement op het LUMC Magazine.