Behandeling met Lu177-PSMA

Wat is Behandeling met Lu177-PSMA?

Bij de behandeling wordt gebruikgemaakt van de stof PSMA. Deze stof hecht zich aan sommige kankercellen. Voorafgaand aan de behandeling krijgt u een PET-scan. De PET-scan onderzoekt of PSMA aan uw kankercellen zal hechten.
Tijdens de behandeling wordt PSMA gekoppeld aan een radioactieve stof, lutetium-177 (¹⁷⁷Lu). Dit vormt samen het ¹⁷⁷Lu-PSMA. De kankercellen nemen deze stof op. De straling van het ¹⁷⁷Lu zal de kankercellen kapot maken. Er kunnen ook scans gemaakt worden om te zien waar het ¹⁷⁷Lu-PSMA zich heeft vastgehecht aan de kankercellen. De behandeling krijgt u via een infuus in de arm. 

Waarom doen we dit onderzoek/deze behandeling?

Deze behandeling is voor mensen met uitgezaaide prostaatkanker die niet meer reageert op hormoonbehandeling (CRPC). De behandeling werkt tegen alle tumoren en uitzaaiingen in het lichaam.
U krijgt meerdere behandelingen, steeds met 6 weken pauze ertussen. Soms zijn er bijwerkingen. Deze behandeling geneest niet, maar kan het leven verlengen en klachten verminderen. 

Wat gaat er vooraf aan het onderzoek of de behandeling?

Voordat u verwezen bent voor de behandeling, is er gekeken of de ¹⁷⁷Lu-PSMA behandeling voor u geschikt is. Dit doen we door te kijken naar de PSMA PET scan en door uw bloed te controleren.
Voordat u wordt opgenomen voor de eerste behandeling, heeft u een intakegesprek met de nucleair geneeskundige. Dit gesprek vindt plaats op de polikliniek Nucleaire Geneeskunde, locatie C2, route 117. Tijdens dit gesprek bespreekt de arts het doel van de behandeling, mogelijke bijwerkingen en het behandelplan met u. Ook krijgt u uitleg over de leefregels en de stralingshygiënische maatregelen die u tijdens en na de behandeling moet volgen. Tijdens het intakegesprek kunt u zelf en uw naasten vragen stellen aan de nucleair geneeskundige. Daarna zorgt de administratie van Nucleaire Geneeskunde voor het plannen van de behandeling. Ook tussen de behandelingen door heeft u wisselend controleafspraken bij de nucleaire geneeskunde en medische oncologie.

Hoe gaat het onderzoek / de behandeling in zijn werk?

U meldt zich bij de receptie van afdeling C8, route 235. Voor de behandeling met ¹⁷⁷Lu-PSMA wordt u opgenomen in dagbehandeling op de therapiekamer van de Nucleaire Geneeskunde. Omdat er radioactiviteit bij de behandeling komt kijken, verblijft u in een speciaal afgeschermde kamer. De therapiekamers van de nucleaire geneeskunde zijn in een eigen gang om te zorgen dat er veilig met de radioactieve stoffen gewerkt kan worden.  Alle kamers hebben een eigen badkamer. Op deze kamers is een TV, radio en internet aanwezig. U mag uw laptop en mobiele telefoon meenemen. Alle kamers zijn voorzien van een belsysteem, zodat u altijd  een verpleegkundige kunt bellen. Soms deelt u een kamer delen met iemand die ook een behandeling met een radioactieve stof ondergaat.  

In tegenstelling tot andere afdelingen in het ziekenhuis gelden hier speciale regels:  

• Tijdens uw opname blijft de deur van uw kamer gesloten (niet op slot). De deur beschermt tegen straling en mag daarom niet openstaan. U mag de kamer niet verlaten. 
• Tijdens uw verblijf is het niet toegestaan om bezoek te ontvangen. 
• U zorgt zoveel mogelijk zelf voor uw eigen verzorging.  

Om uw dagopname zo goed en prettig mogelijk te laten verlopen, vragen wij u het volgende:  

• Neem uw eigen medicijnen van thuis mee. U bent zelf verantwoordelijk voor het innemen.  
• Neem indien nodig uw eigen hulpmiddelen mee, bijvoorbeeld een rollator.  
• Indien u incontinentiemateriaal gebruikt: neem een ruime voorraad mee naar het ziekenhuis. U moet frequent incontinentiemateriaal wisselen. 
• U kunt iets meenemen om uzelf bezig te houden, zoals een boek, tijdschrift of laptop.  
• U mag eten en drinken meenemen. Daarnaast krijgt u maaltijden en drinken van het ziekenhuis.  
• Om besmetting te voorkomen is het belangrijk netjes met urine om te gaan. Plas zittend, voorkom nadruppelen en trek twee keer door. Incontinentiemateriaal moet u in een aparte zak of prullenbak weggooien.  

De behandeling  

• U meldt zich op de verpleegafdeling C8, waar de verpleegkundige u voorlicht over de therapiekamer en procedure. 
• Er wordt een infuus geplaatst. 
• Daarna komt de Nucleair Geneeskundige het ¹⁷⁷Lu-PSMA toedienen via het infuus (duurt circa 15 minuten). 
• Na toediening blijft u 6 uur in de therapiekamer. Tijdens dit verblijf wordt u gevraagd goed te drinken. In uitzonderlijke situaties vragen we u te blijven tot de volgende ochtend. Dit wordt dan vooraf, tijdens het kennismakingsgesprek, met u besproken. 
• Als de behandeling klaar is, wordt uw infuus verwijderd. 
• 6 uur na toediening mag u naar huis. 
• Na ontslag moet u zich houden aan de leef- en straling hygiënische maatregelen, deze informatie wordt meegegeven. Deze leefregels dienen ervoor om de mensen in uw omgeving (huisgenoten en buitenstaanders) geen hogere stralingsdosis door u te laten ontvangen dan nodig is en dan wettelijk is toegestaan.  

Waar moet u op letten direct na het onderzoek / de behandeling?

Na de behandeling wordt een scan gemaakt, meestal 1 dag na de behandeling. Op deze scan kan de nucleair geneeskundige de opname van de radioactieve behandeling beoordelen en controleren of alles volgens plan is verlopen.
Controleer of u de data voor de vervolgafspraken heeft.

Wat zijn de risico's, bijwerkingen of complicaties?

Mogelijke bijwerkingen
Op korte termijn: 

• Meest voorkomend is de tijdelijk verminderde werking van de speekselklieren, droge mond en soms smaakverlies.  
• Misselijkheid, braken gevolgd door een futloos of algeheel niet lekker gevoel. 
• Zelden hebben patiënten last van pijn.  

Op lange termijn:  

• Tijdelijke daling van de bloedwaarden (rode bloedcellen, witte bloedcellen en bloedplaatje), dit noemt men beenmergdepressie. Dit kan vermoeidheid geven.  

Contact bij problemen na uw onderzoek/behandeling

Ernstige bijwerkingen van een behandeling met ¹⁷⁷Lu-PSMA zijn zeldzaam en gaan meestal vanzelf weer over. Indien u wel klachten krijgt of als u na de behandeling verschijnselen merkt waarover u zich zorgen maakt, kunt u natuurlijk altijd contact opnemen met de afdeling Nucleaire Geneeskunde.  

De radioactieve stof wordt circa 2 weken voor uw komst speciaal voor u besteld. Deze bestelling kan 10 dagen voor de behandeling niet meer worden geannuleerd. Het ¹⁷⁷Lu-PSMA is kostbaar en maar kort houdbaar, daarom is het belangrijk dat u op tijd aanwezig bent voor de behandeling. Bent u verhinderd of zijn er veranderingen in uw medische situatie, neemt u dan tijdig contact op met de afdeling Nucleaire Geneeskunde. 

Behandelteam
Rondom de behandeling komt u verschillende hulpverleners tegen. Op de polikliniek wordt u gezien door de artsen van de nucleaire geneeskunde en medische oncologie (afwisselend). Bij de scans rondom de therapie komt u in contact met MNW’ers (medisch nucleair werkers). Op de afdeling komt u vooral in contact met de verpleegkundigen. Bij de toediening van de radioactieve stof op de afdeling zullen ook de nucleair geneeskundige en een MNW’er aanwezig zijn. 

Contactgegevens van de betrokken poliklinieken

Afdeling Nucleaire geneeskunde(tel 071 526 34 80). 

Overig

Stralingshygiëne maatregels en leefregels na ¹⁷⁷Lu-PSMA therapie  

Na de behandeling met lutetium is er nog radioactiviteit in uw lichaam, vooral in uw urine. Om de straling voor mensen in uw buurt te verminderen, krijgt u leefregels voor de komende 3 dagen.
   

Houd afstand tot anderen  

Hoe groter de afstand tot de stralingsbron (u), hoe minder straling een ander persoon ontvangt. Daarom is het belangrijk om zoveel mogelijk afstand te houden van uw partner, huisgenoten en bezoekers. Probeer altijd meer dan één meter afstand te houden. Als u langere tijd in de buurt van anderen bent, zorg dan voor minimaal twee meter afstand. Vermijd situaties waarbij u lang dicht bij anderen bent, zoals samen slapen, eten, televisie kijken, uitgaan, sportwedstrijden en dergelijke.  

Partner  

Heeft u een partner? Dan is het belangrijk om in aparte bedden te slapen, met minimaal twee meter afstand tussen u en uw partner. Bij voorkeur staan de bedden in aparte kamers. Fysiek contact zoals knuffelen of seksueel contact moet beperkt worden tot maximaal 30 minuten per dag.  

Kinderen  

Kinderen tot en met 10 jaar zijn gevoeliger voor straling dan volwassenen. Daarom zijn de leefregels wat strenger. Houd zoveel mogelijk afstand en neem kinderen niet te lang op schoot. Laat kinderen zoveel mogelijk door uw huisgenoten verzorgen. Kort even knuffelen of een zoen geven aan u kinderen mag wel.  

Zwangere  

Beperk uw direct lichamelijk contact met zwangere vrouwen of uw zwangere partner.  

Geadviseerd wordt om gedurende 6 maanden geen zwangerschap te verwekken.  

Vervoer  

Als u met het openbaar vervoer reist, mag u maximaal één uur dicht bij andere reizigers zitten. Als u met twee personen in een auto reist, ga dan schuin achterin zitten om zoveel mogelijk afstand te houden. De rit mag niet langer dan twee uur duren. Als de rit langer is dan twee uur of als er meer dan twee mensen in de auto zitten, bespreek dit dan met de arts.  

Toiletbezoek  

Andere mensen mogen hetzelfde toilet gebruiken. Volg de volgende instructie om te voorkomen dat radioactiviteit verspreid via de urine. Plas zittend. Voorkom (na)druppelen. Gebruik toiletpapier. Spoel het toilet twee keer door met het deksel dicht.  

Als er een wastafel in de toiletruimte is, was dan uw handen daar. Zo blijven de deurknoppen en andere oppervlakken zo schoon mogelijk. Als er geen wastafel in de toiletruimte is, maak dan de deurknop achteraf schoon.

Incontinentie  

Als u een katheter heeft, dient u deze met handschoenen aan te ledigen. Voorkom spetteren.  

Indien nodig gebruikt u incontinentiemateriaal (luiers/inleggers).  Verzamel het incontinentiemateriaal in een aparte zak. Sluit deze zak einde van de dag en gooi de zak in de gewone prullenmand.  

Besmettingen voorkomen  

Denkt u erom dat uw urine, ontlasting, speeksel, neusholte, mond en braaksel radioactief zijn. Was daarom de handen regelmatig. Bij het schoonmaken van braaksel of urine treedt gemakkelijk besmetting op. Gebruik indien u die heeft wegwerp handschoenen om het braaksel of de urine op te ruimen. Voor het opruimen gebruikt u droog toiletpapier of een tissue en deze spoelt u weg in het toilet. Was uw kleding en handen na het schoonmaken.  

Het is verstandig om tissues te gebruiken bij het snuiten van uw neus. Werp de tissue meteen bij het vuilnis.  

Wasgoed, serviesgoed, handdoeken enzovoorts.  

Aangezien speeksel en andere uitscheidingsproducten van u besmet kunnen zijn met radioactief lutetium, mag uw was- en serviesgoed niet door anderen worden gebruikt. Er is geen reden om deze voorwerpen apart te wassen. Na het wassen kunnen deze voorwerpen door iedereen weer worden gebruikt.  

Werkhervatting  

Ook op het werk moet u, net zoals thuis, zoveel mogelijk afstand houden van collega’s. U kunt gewoon werken. Alleen als u de hele dag dicht bij een collega zit of staat (minder dan 1 meter afstand), wordt u gevraagd om thuis te blijven. Als u werkt in het basisonderwijs of werkt met kinderen tot 10 jaar, wordt ook van u verwacht dat u thuisblijft tijdens de periode van de leefregels.  

Opname in het ziekenhuis  

Als u binnen 18 dagen na de behandeling in het ziekenhuis opgenomen wordt, meld dan direct dat u een lutetium-177 PSMA behandeling heeft ondergaan. Meld het ook als u in het LUMC wordt opgenomen. Dit moet (door de afdeling) gemeld worden aan de stralingsdeskundige van het ziekenhuis. Het ziekenhuis is namelijk gebonden aan strenge regelgeving met betrekking tot radioactiviteit.  

Vliegverklaring  

Bent u van plan kort na uw ontslag uit het ziekenhuis een vliegreis te maken (binnen 3 maanden)? Dan moet u dat tijdens het intakegesprek aangeven. De stralingsdeskundige zal u dan bij uw ontslag een douaneverklaring (“vliegbrief”) meegeven. Hierin staat dat u een therapie met radioactiviteit heeft ondergaan. Daarin staat ook dat de dosis die een medepassagier zal ontvangen onder de internationale dosislimiet valt.  

Overlijden  

Bij overlijden binnen 13 dagen na de therapie is het voor de nabestaanden belangrijk om te weten dat een crematie niet zonder meer mogelijk is. Dit is afhankelijk van de situatie en hiervoor is overleg met het ziekenhuis en het crematorium noodzakelijk. Indien de laatste behandeling langer dan 2 weken geleden is of in het geval van een begrafenis, geldt er geen belemmering. 

Vragen? 

Heeft u na het lezen van deze folder nog vragen? Neem dan contact met ons op.