Twee perspectieven, één doel: het immuunsysteem onder de loep in Nederlands-Tanzaniaanse PhD-samenwerking

29 januari 2026
leestijd
Wat gebeurt er wanneer een Nederlandse wetenschapper en een Tanzaniaanse arts hun krachten bundelen? Het gezamenlijke PhD-project van Marloes van Dorst en Jeremia Pyuza bracht twee onderzoekers samen met uiteenlopende achtergronden, opleidingen en manieren van wetenschap bedrijven.

Marloes van Dorst en Jeremia Pyuza.

Hun promotor, Maria Yazdanbakhsh, zag al vroeg dat het combineren van deze perspectieven een gezamenlijk onderzoeksproject zou kunnen versterken. In hun terugblik beschrijven Marloes en Jeremia hoeveel zij hebben geleerd over elkaars cultuur, over hun eigen vakgebieden en over zichzelf.

De samenwerking bestaat uit twee nauw met elkaar verweven promotieonderzoeken die zich richten op variaties in het immuunsysteem binnen verschillende sociale en omgevingscontexten. In haar proefschrift combineert Marloes onderzoek uit Indonesië en Tanzania en onderzoekt zij immuunverschillen binnen en tussen populaties. Jeremia’s proefschrift bouwt voort op het Tanzaniaanse deel en richt zich op factoren die immuunvariatie beïnvloeden en de respons op vaccinatie bepalen. Samen laten zij zien hoe leefomstandigheden, levensstijl en omgeving de immuunfunctie beïnvloeden, en hoe het vergelijken van deze factoren tussen landen het onderzoek verdiept.

Aan het begin van hun samenwerking verwachtten beiden dat hun vaardigheden elkaar zouden aanvullen. Marloes licht toe: “Aangezien hij arts is en meer klinisch is opgeleid, en ik meer een wetenschapper ben, verwachtte ik dat we elkaar zouden aanvullen in plaats van overlappen. En ik denk dat dat ook echt is gebeurd.” Jeremia verwachtte dat de samenwerking hem zou helpen bij de overgang naar een nieuwe academische omgeving en dat hij zou werken met moderne technologieën, zoals flowcytometrie. “Marloes maakte dit proces een stuk gemakkelijker. In je eentje is het altijd lastig om je weg te vinden in een nieuwe omgeving.”

De samenwerking op afstand maakte het in het begin lastig om elkaars voortgang goed te interpreteren. Marloes beschreef hoe Jeremia in Tanzania intensief aan het werk was, maar dat dit vanuit Nederland moeilijk zichtbaar was. “Hij werkte daar echt heel hard, maar in Nederland kreeg ik dat moeilijk mee. Dat vond ik in het begin erg uitdagend.” Zodra zij tijd in elkaars werelden hadden doorgebracht, werd deze kloof kleiner. Culturele verschillen rondom praktische beslissingen, tijdslijnen en beperkingen werden gaandeweg beter begrepen. Jeremia benadrukt daarbij het belang van fysieke ontmoetingen: “Het is goed als internationale samenwerkingen, waar mogelijk, ervoor zorgen dat betrokkenen elkaar ten minste bezoeken, zeker wanneer de primaire activiteiten daar plaatsvinden.”

Beide onderzoekers leerden ook meer over onderwijs dan zij vooraf hadden verwacht. Hun ervaringen in Tanzania vroegen om flexibiliteit en improvisatie. Marloes gaf daar statistieklessen zonder presentaties, en soms zelfs buiten, wat haar liet zien dat goed onderwijs vooral draait om betrokkenheid. Jeremia merkte op dat Nederlandse studenten een heel andere houding ten opzichte van onderwijs hebben en uiteenlopende leerstijlen vertonen. In Tanzania ontwikkelen studenten een vorm van vindingrijkheid die hun manier van werken sterk beïnvloedt. “Het helpt je te waarderen hoeveel je hier hebt; je wordt veerkrachtiger, gelukkiger en dankbaarder.”

Het internationale karakter van het project had directe invloed op de kwaliteit van hun onderzoek. Voor Marloes zou een project dat volledig binnen één context was uitgevoerd onvolledig hebben gevoeld. Jeremia benadrukte dat blootstelling aan verschillende academische standaarden hun ambities vergrootte en dat toegang tot geavanceerde technieken hem in staat stelde dieper in het immuunsysteem te duiken.

Werken binnen sterk verschillende culturen en het leren aanpassen aan nieuwe omgevingen droegen ook bij aan hun persoonlijke ontwikkeling. Marloes ontdekte dat zij tot veel meer in staat was dan zij vooraf had gedacht. Jeremia beschreef de impact als een vorm van “exponentiële groei”, die hem beter in staat stelt waarde toe te voegen voor anderen.

Beiden moedigen toekomstige studenten aan om internationale kansen te benutten. Volgens Marloes helpen internationale ervaringen om “uit je bubbel te stappen en de ander echt te zien.” Jeremia vult aan: “Het combineren van verschillende culturen heeft een groot synergetisch effect.”

Voor beiden was de samenwerking niet alleen professioneel waardevol, maar ook persoonlijk verrijkend. Zoals Marloes het verwoordt: “Het is ook gewoon heel leuk… het uitwisselen van eten, families, liedjes en muziek.” Hun verhaal laat zien hoe werken over culturele grenzen heen de manier verandert waarop onderzoekers hun werk, hun onderwijs en elkaar begrijpen. Het illustreert hoe internationale samenwerking onderzoekers voorbereidt op een wereld waarin wetenschap nauw verbonden is met plaats, mensen en perspectief. LUMC Global ondersteunt internationale samenwerking en mobiliteit in onderzoek en onderwijs, en Jeremia ontving een LUMC Global PhD Scholarship voor zijn onderzoeksproject.