Science outreach: onderzoek op straat, in de klas, in een podcast of op Lowlands

De onderzoeksbus

Afgelopen maanden gingen onderzoekers Monique van Velzen en Kiki Kuijpers van de afdeling Anesthesiologie letterlijk de straat op met een mobiele onderzoeksbus om een app te testen die het effect van cannabisgebruik op de pupillen en oogbewegingen meet. De app PrevictDrugs maakt videobeelden van de ogen en geeft op basis daarvan aan of er sprake is van recent middelenmisbruik. De app kon eerder in het laboratorium het gebruik van oxycodon, cannabis, lorazepam en lisdexamphetamine aantonen en werd nu getoetst in de “echte” wereld. Dankzij de enthousiaste samenwerking met de coffeeshop-eigenaar, de politie en de gemeente Leiden konden de onderzoekers de ogen meten bij mensen die net coffeeshop-cannabis hadden gebruikt. Een inspirerend voorbeeld van wetenschap midden in de samenleving!

De app wordt al in Zweden gebruikt. Daar krijgen mensen die in behandeling zijn voor middelenverslaving meer vrijheden dankzij de app. Zo kan de app op afstand de nuchterheid bepalen waardoor de persoon niet meer naar de kliniek hoeft te komen. Ook is er geen gesuperviseerde urine test meer nodig. Door het onderzoek is de app in Europa geregistreerd en kan deze in de toekomst ook in de Nederlandse verslavingszorg toegepast worden.  

(Foto: Kiki Kuijpers en de onderzoeksbus)

Hoop voor Hersenen, LIBC publieksdag

Elk jaar organiseert het Leiden Institute for Brain and Cognition (LIBC) in samenwerking met de gemeente Leiden een publieksdag om onderzoeksresultaten op het gebied van hersenen en cognitie te delen met het grote publiek. Dit jaar verzorgde de LUMC-onderzoeksgroepen binnen het thema Neuroscience het programma. Hoe helpt de wetenschap om de hersenen en hersenziektes te begrijpen? Hoe worden opnames gemaakt van het brein? Hoe ziet een neurologisch onderzoek eruit? Hoe kunnen we begrijpen hoe een hersencel werkt? Allemaal onderwerpen die aan bod kwamen tijdens de publieksdag op 31 oktober met daarbij ook een live demo van een MRI scanner en EEG.

Alzheimer café extra: ontdekkingen uit dementieonderzoek

Wilco Achterberg was op 8 januari gastspreker bij het Alzheimer café extra. Hij deelde hoe mensen met dementie langer thuis kunnen blijven wonen en volop mee kunnen doen in de samenleving.

Het Alzheimer Café Leiden e.o. is een ontmoetingsplaats waar mensen met dementie, hun partners, familieleden en andere belangstellenden elkaar in een ongedwongen sfeer kunnen ontmoeten en ervaring kunnen uitwisselen. De doelstelling is voorlichting geven over dementie en de gevolgen ervan bespreekbaar maken.

Podcasts Leids Universiteits Fonds (LUF)

In de LUF Wetenschapspodcast hoor je de verhalen van Leidse wetenschappers die met hun kennis en bevlogenheid bouwen aan de samenleving van morgen.

Arno Roest en Anne de Pagter zijn te horen in aflevering 2 van de LUF wetenschapspodcast. Ze praten over hoe kinderen en hun gezinnen beter kunnen worden begeleid vóór, tijdens en na een intensieve medische behandeling. 

Laura Nooteboom is te horen in aflevering 3 van de LUF wetenschapspodcast. Laura praat over hoe jongeren met complexe mentale problemen gesteund kunnen worden. Samen met haar team onderzoekt zij hoe ervaringsdeskundige jongeren duurzaam kunnen worden ingezet om leeftijdsgenoten met complexe mentale problemen te ondersteunen. Zo willen ze jongeren de juiste hulp en herkenning bieden, precies wanneer ze die het hardst nodig hebben.

Podcasts BNR Beter

Poep als medicijn: Liz Terveer spreekt in deze podcastaflevering over hoe gezonde ontlasting, in de vorm van een speciale pil, wordt gebruikt om ernstige ziekes te bestrijden

Cure One Lab en genezing van diabetes type 1:  Eelco de Koning legt uit hoe onderzoekers met stamceltechnologie insulineproducerende cellen proberen te maken die niet worden afgestoten door het immuunsysteem. Door samen te werken met immunologen, celbiologen en internationale partners wil het Cure One Lab de wetenschap versnellen en kennis wereldwijd delen.

Strijd tegen vapen

Danielle Cohen is te horen in onder andere de podcast van Medisch Contact en Help, ik heb een puber over de gevaren van vapen.

Science Café in Den Haag

Met stamcellen en embryomodellen kunnen onderzoekers de allereerste fases van menselijk leven bestuderen. Dit roept wetenschappelijke en ethische vragen op, daarom is het belangrijk dat politici en beleidsmakers goed geïnformeerd zijn.

Nienke de Graeff en Niels Geijsen vertelden daarom over embryomodellen tijdens het Science Café in Den Haag, een initiatief van het GREAT consortium. Vertegenwoordigers van ongeveer 10 Nederlandse politieke partijen en beleidsmakers van verschillende ministeries waren aanwezig en konden vragen stellen aan de experts.

(Foto: Niels Geijsen tijdens het Science Café in Den Haag)

Meet the professor

Een professor in toga voor de klas, nieuwsgierige handen in de lucht en vragen die alle kanten op vliegen! Tijdens Dies Natalis gaven 75 Leidse hoogleraren les op 44 scholen in de regio Leiden/Den Haag. De kinderen maken zo kennis met onderzoek en wetenschappers.

Onderzoekend leren staat daarbij centraal: in zes voorbereidende lessen ontdekken de leerlingen steeds meer over de professor die bij hun in de klas zal komen. Deze lessen volgen de stappen van de onderzoekscyclus en bestaan uit een kort intro (klassikaal) en één of meerdere opdrachten (diverse werkvormen). Met 24 hoogleraren was het LUMC goed vertegenwoordigd in de basisscholen!

(Foto: Onno Meijer voor de klas)

Open call Lowlands Science 2026

Ben jij als onderzoeker op zoek naar een bijzondere plek om jouw veldonderzoek naar een hoger niveau te tillen? Werk je aan een onderzoek dat maatschappelijk relevant is en tegelijk een aantrekkelijke experience biedt aan de Lowlands bezoekers? Grijp je kans en dien je onderzoeksvoorstel in vóór 27 maart 2026, dan kan jij wellicht drie dagen lang live data verzamelen onder de 65.000 Lowlandsbezoekers! Meer informatie vind je op de website van Lowlands Science.