Koninklijke Onderscheiding, SURF Research Support Luminary Award, LUF-subsidies, en meer

Mariia Steeghs-Turchina ontvangt SURF Research Support Luminary Award

Mariia Steeghs-Turchina heeft de Research Support Luminary Award van SURF ontvangen. De prijs werd uitgereikt tijdens de SURF Research Day 2026 en is bedoeld voor vernieuwers in research support die met hun werk impact maken en anderen inspireren.

Mariia ontving de onderscheiding voor haar pionierswerk op het gebied van research software stewardship binnen het Leids Universitair Medisch Centrum. Zij vertaalt principes rondom FAIR data en Open Science naar praktische toepassingen, zoals een gebruiksvriendelijke tool voor het opstellen van Software Management Plans. Met haar werk draagt zij bij aan duurzamere softwarepraktijken en bespaart zij onderzoekers tijd.

Bekijk hier de video.

Koninklijke Onderscheiding voor André Baranski

Prof. dr. André Baranski heeft tijdens zijn emeritaat een Koninklijke Onderscheiding ontvangen. Hij is benoemd tot Officier in de Orde van Oranje-Nassau vanwege zijn uitzonderlijke bijdrage aan de transplantatiegeneeskunde in Nederland en daarbuiten.
Baranski was sinds 1997 verbonden aan het LUMC en geldt als een van de meest invloedrijke transplantatiechirurgen van Europa. Met zijn gestandaardiseerde aanpak voor orgaanuitname en -transplantatie verbeterde hij de kwaliteit van transplantatiezorg aanzienlijk. Zijn werk leidde tot minder beschadigde donororganen en meer succesvolle transplantaties.

Ook speelde hij een belangrijke rol in onderwijs en internationale kennisdeling. Zijn internationale Masterclass Orgaanuitname trok chirurgen van over de hele wereld naar Leiden. Daarnaast ontwikkelde hij de zogenoemde ‘Leidse snee’, een chirurgische techniek voor nieruitname bij levende donoren die inmiddels breed wordt toegepast.

Met zijn emeritaat komt een einde aan bijna dertig jaar inzet voor het LUMC en de internationale transplantatiezorg.

(Foto: Gemeente Leiden)

REACT-NL-financiering voor innovatievere operatiebehandeling bij alvleeskliertumoren

Onder leiding van Sven Mieog ontvangt het LUMC binnen het programma REACT-NL €397.026 voor onderzoek naar betere zichtbaarheid van neuro-endocriene tumoren in de alvleesklier tijdens operaties. Deze zeldzame tumoren worden vaak pas laat ontdekt en zijn tijdens een operatie moeilijk volledig zichtbaar.

Onderzoekers van het LUMC ontwikkelen daarom een slimme fluorescerende kleurstof die zich hecht aan tumorcellen en zichtbaar is met bestaande camera’s in de operatiekamer. Daarnaast werkt het team aan AI-software die tumorranden automatisch markeert op het beeldscherm. Dit moet chirurgen helpen tumoren nauwkeuriger te verwijderen en gezond weefsel zoveel mogelijk te sparen. Het driejarige project start op 1 oktober 2026. Naast Sven Mieog werken ook Luuk Hawinkels, Stefan Harmsen, Alexander Vahrmeijer en Lizzie de Muynck mee aan het onderzoek.

Pionier+ subsidie voor BE-MOBILYZED studie naar betere kansen op niertransplantatie

De Nierstichting heeft een PIONIER+ subsidie toegekend aan onderzoekers Siem Zethof, Dave Roelen en Aiko de Vries voor de BE-MOBILYZED-studie. De subsidie is bestemd voor het onderzoeksdeel van een nieuw LUMC-zorgpad voor hoog-geïmmuniseerde niertransplantatiekandidaten.

In de BE-MOBILYZED krijgen patiënten met HLA-antistoffen belimumab om geheugen B-cellen uit de lymfeklieren naar het bloed te brengen. Deze cellen worden geanalyseerd om te bepalen welke antistoffen “geheugen” hebben. Zo kunnen hoog- en laagrisicoantistoffen beter worden onderscheiden, wat uiteindelijk moet helpen het aantal geschikte donoren te vergroten en transplantatie te vergemakkelijken.

ZonMw-subsidie voor betere zorg aan huis voor mensen met ernstige post-COVID

Onderzoekers van het LUMC hebben samen met partners een ZonMw-subsidie ontvangen voor het Homebound-project. Dit project richt zich op mensen met ernstige post-COVID die door hun klachten aan huis of bed gebonden zijn. Voor deze groep is passende zorg vaak lastig bereikbaar en ontbreekt nog veel kennis.
Binnen het project werken huisartsen, medisch specialisten, paramedici en patiënten samen aan een zorgpad voor begeleiding in de thuissituatie. Daarbij wordt gekeken naar persoonsgerichte monitoring, casemanagement en overleg tussen verschillende zorgverleners. Het doel is om patiënten met ernstige post-COVID beter in beeld te krijgen en passende ondersteuning te bieden.

Het project is een samenwerking tussen het LUMC, Radboudumc, de Academische Werkplaats Huisartsenzorg LUMC, patiënten met post-COVID en EerstelijnsZorg Zoetermeer. Vanuit het LUMC zijn Laura Kuijpers en Hedwig Vos betrokken.

NWO-subsidie voor onderzoek naar betere behandeling van oogkanker

Onderzoeker Jan-Willem Beenakker ontvangt vanuit het NWO-programma Impact Explorer een subsidie voor vervolgonderzoek naar een betere behandeling van oogkanker. Binnen het project werken het LUMC en HollandPTC samen met zeven Europese centra die gespecialiseerd zijn in protonentherapie voor uveaal melanoom, de meest voorkomende vorm van oogkanker.

In eerder onderzoek ontwikkelde Beenakker nieuwe technieken om MRI-beelden te combineren met optische beelden van het oog. Hierdoor kunnen artsen behandelingen nauwkeuriger plannen en mogelijk beter het gezichtsvermogen van patiënten behouden.

Met de nieuwe subsidie gaan de deelnemende centra de methode met elkaar vergelijken en verder verbeteren. Ook worden gezamenlijke afspraken gemaakt over de beste manier van behandelen. Het project moet bijdragen aan meer gepersonaliseerde zorg voor patiënten met oogkanker.

Subsidie voor onderzoek naar patiëntvriendelijkere behandeling van neurosyfilis

Anna Roukens, internist-infectioloog (LUCID-I) heeft samen met een Belgische collega, Chris Kenyon (internist-infectioloog Instituut voor Tropische Geneeskunde Antwerpen, België) een BeNeFit subsidie ontvangen (totaal 2 miljoen euro).

Deze subsidie heeft als doel te onderzoeken wat een optimale klinische behandeling is voor een bepaalde aandoening. Zij gaan in een multicenter klinisch onderzoek in België en Nederland onderzoeken wat de beste en meest patiëntvriendelijke behandeling is voor neurosyfilis. Als dit de orale behandeling met antibiotica blijkt te zijn (in plaats van via het infuus) betekent dit dat patiënten met neurosyfilis in de toekomst niet meer opgenomen moeten worden voor de behandeling.

LUMC-onderzoekers ontvangen LUF-subsidie

Martine Caris

Het Leids Universiteits Fonds (Gratama Fonds) heeft een beurs toegekend aan dr. Martine Caris (LUCID-I) voor de FLOW-studie (FLucloxacillin in OverWeight patients). In deze studie onderzoekt zij de farmacokinetiek van flucloxacilline, een veelgebruikt antibioticum bij huidinfecties. Bij mensen met obesitas kunnen opname en verdeling van geneesmiddelen veranderen, waardoor standaarddoseringen minder goed werken. Zij hebben ook een verhoogd risico op huidinfecties en onvoldoende effect van behandeling. Met dit project ontwikkelt Caris een wetenschappelijk onderbouwd doseringsadvies om de zorg voor mensen met obesitas te verbeteren. Het onderzoek is een samenwerking tussen LUCID-I, Klinische Farmacie en Toxicologie en het Leiden Academic Centre for Drug Research (LACDR).

Christianne Groeneveldt

Dr. Christianne Groeneveldt (afdeling Oncologie) gebruikt de LUF-beurs om te onderzoeken waarom tumoren bij veel kankerpatiënten eerst goed reageren op immuuntherapie en kleiner worden, maar daarna toch ‘ontsnappen’ en doorgroeien. In dit project probeert zij in preklinische tumormodellen de biologische mechanismen achter immuunontsnapping te ontrafelen. Met deze kennis wil zij bijdragen aan immunotherapie die langer effectief blijft en voor een grotere groep kankerpatiënten werkt.

Laura de Jong

Onderzoeker Laura de Jong (Maag-Darm-Leverziekten) heeft een LUF-subsidie ontvangen voor onderzoek naar nierfalen bij patiënten met levercirrose. Nierfalen is een veelvoorkomende en ernstige complicatie bij levercirrose, maar de onderliggende mechanismen van schade zijn nog onvoldoende bekend. In dit project onderzoekt zij met plasmamonsters van patiënten met levercirrose en nierfalen welke stoffen in het bloed bijdragen aan schade aan niercellen. Het onderzoek moet meer inzicht geven in de processen die leiden tot nierfalen bij levercirrose en kan bijdragen aan de ontwikkeling van gerichte behandelingen in de toekomst.

Diantha Terlouw

Escherichia coli (E. coli) is een veelvoorkomende darmbacterie die meestal onschadelijk is. Recent is ontdekt dat een specifiek subtype colibactine produceert, een stof die DNA-schade kan veroorzaken in darmcellen. Deze schade wordt vaak gevonden bij patiënten met dikke darmkanker. Diantha Terlouw en haar mede-onderzoekers onderzoeken met de LUF-beurs of colibactine DNA-schade vaker voorkomt bij jonge patiënten, of de aanwezigheid is toegenomen ten opzichte van tumoren uit de jaren zestig en zeventig, en of aanwezigheid in poliepen samenhangt met een verhoogd kankerrisico. Met een nieuwe, snelle test willen zij bijdragen aan gerichtere risicostratificatie en controles.

Lisa Koorneef

Stresshormonen (glucocorticoïden) spelen een rol bij hersenaandoeningen zoals migraine, depressie en de ziekte van Alzheimer. Ze worden ook vaak als medicijn gebruikt, maar kunnen bijwerkingen veroorzaken doordat ze de hersenen beïnvloeden, zoals groeivertraging. Met deze LUF-subsidie gaat dr. Lisa Koorneef met haar team geavanceerde virustechnologie gebruiken om glucocorticoïd-gevoelige neuronen nauwkeurig te bestuderen en te beïnvloeden. Het onderzoek geeft nieuwe inzichten in stressgerelateerde groeivertraging en vormt een eerste stap in het ontrafelen van stressgevoelige hersencircuits op celniveau. Daarmee wordt de basis gelegd voor gerichtere therapieën in de toekomst.

Margo Tuerlings

Menselijke lichaamslengte wordt bepaald door processen in de groeischijf. Daarbij doorlopen kraakbeencellen verschillende ontwikkelingsstadia voordat ze worden vervangen door bot. Hoewel genetische studies meerdere genen hebben gevonden die samenhangen met lichaamslengte, is het onderliggende mechanisme nog grotendeels onbekend. Margo Tuerlings en haar collega’s hebben, samen met het Willem-Alexander Kinderziekenhuis en de afdeling Orthopedie, een unieke collectie intact menselijk groeischijfweefsel opgebouwd. Met de LUF-beurs onderzoeken zij hoe kraakbeencellen in de groeischijf zich ontwikkelen, door moleculaire profielen op individueel celniveau te analyseren. Deze kennis kan bijdragen aan geneesmiddelen waarmee lichaamslengte gerichter kan worden beïnvloed.

Emma Houlder

Emma Houlder doet onderzoek naar schistosomiasis, een verwaarloosde tropische ziekte die wereldwijd meer dan 200 miljoen mensen treft en wordt veroorzaakt door parasitaire wormen. Hoewel behandeling bestaat, raken mensen vaak opnieuw besmet en bouwen ze weinig bescherming op. Rhesusmakaken kunnen de wormen tijdens een eerste infectie opruimen en ontwikkelen sterke bescherming tegen herinfectie. Houlder onderzoekt of dit komt door de reactie van het aangeboren immuunsysteem. Mogelijk herkennen en bestrijden immuuncellen van makaken de wormen sneller en beter dan menselijke immuuncellen. Met microscopie en flowcytometrie vergelijkt zij menselijke en makaakcellen. De resultaten kunnen bijdragen aan een vaccin tegen schistosomiasis.