Vervangen, verminderen en verfijnen

Het LUMC gebruikt alternatieven voor dierproeven als dit kan. Zo kunnen onderzoekers soms gekweekte cellen of menselijk materiaal gebruiken in plaats van dierproeven. Zoals door hersenmetingen thuis te doen in het onderzoek naar migraine. Of door uit menselijke stamcellen (zoals cellen uit bloed of huid) hartspiercellen te kweken voor onderzoek. Het LUMC heeft veel onderzoekers die zich hiermee bezig houden. Door interactie tussen de verschillende organen, of bijvoorbeeld het belang van een intact immuunsysteem is het echter soms nodig om toch dierproeven uit te voeren.

Het LUMC wil niet meer proefdieren gebruiken dan noodzakelijk om een onderzoeksvraag te beantwoorden. Daarom zorgen we voor een optimale opzet en uitvoering van de proef. We werken bijvoorbeeld met de CRISPR-Cas techniek om gericht aanpassingen te maken aan het DNA van dieren zodat we heel gericht bepaalde (ziekte-)modellen kunnen maken. Daarnaast beschikt het LUMC binnen het Proefdiercentrum over de nieuwste beeldtechnieken om een dier een bepaalde periode te volgen, waardoor we niet op ieder tijdstip een nieuwe groep dieren nodig hebben, zo zijn er minder proefdieren nodig.

Met verfijning van dierproeven bedoelen we: het verminderen van ongerief voor proefdieren en verbeteren van hun welzijn. Dierenwelzijn is belangrijk voor het LUMC. Alle proefdieren hebben dan ook een geschikt verblijf en worden goed verzorgd. Dierverzorgers controleren dagelijks de dieren en zodra het nodig is wordt bijvoorbeeld pijnstilling gegeven en als er ingrepen worden gedaan, wordt altijd de beste mogelijke anesthesie toegepast.

In dierproeven is er altijd een vorm van ongerief. Dit is een vorm van ‘verminderd welzijn’, zoals stress, angst, eenzaamheid of pijn. Dit proberen we zoveel mogelijk te beperken, zoals via pijnbestrijding of verdoving, daarnaast huisvesten we de dieren in principe altijd samen.  Een dierenarts van het LUMC adviseert de onderzoekers hierover.