Bouwen aan de toekomst van stamceltherapie in het WAKZ

De aanleiding voor de verbouwing is helder: het aantal stamceltransplantaties in het WAKZ groeit de afgelopen jaren flink. “Zes jaar geleden deden we ongeveer 35 transplantaties per jaar, dit jaar zijn dat er al rond de zestig,” vertelt Arjan Lankester, hoogleraar kindergeneeskunde. Die groei komt niet doordat er ineens meer kinderen ziek worden. “Deze patiënten hebben vaak aangeboren ziektes van het bloed of het afweersysteem, en die zijn er altijd geweest,” legt Arjan uit. Er verandert wel iets anders: artsen herkennen de ziektes vaker en sneller door betere genetische diagnostiek. Ook zijn de transplantatietechnieken sterk verbeterd, daardoor kunnen nu meer kinderen de behandeling krijgen. En voor die groeiende groep kinderen is meer capaciteit nodig. Dat is gevonden binnen het WAKZ en dus gingen betrokken collega’s al snel om tafel.

De juiste routes

Dit project is het werk van een hele afdeling, samen met meerdere specialismen binnen het kinderziekenhuis. Verpleegkundig teamleiders, de verpleegkundig manager, medisch specialisten zoals Arjan en mensen van het bouwteam bespraken regelmatig de voortgang. Extra nadruk bij het project lag op de afstemming vooraf, vertelt Arjan: “Je moet van tevoren nog meer dan normaal doordenken: wat ga je doen, in welke fases, en wat betekent dat voor de aanwezige patiënten en de logistiek op de afdeling? Zo mag bouwpersoneel bijvoorbeeld niet over de afdeling lopen terwijl die in gebruik is, en ook bouwmateriaal wordt niet over de afdeling vervoerd. Stof en bacteriën horen überhaupt niet in de buurt van patiënten, maar in het bijzonder niet bij deze patiëntenpopulatie. Al het transport ging daarom buitenom.” Ook projectleider Bart van Gorsel benadrukt hoe belangrijk die afstemming vooraf is. Zijn contact liep vooral via de verpleegkundig teamleiders en zijn collega-opzichter die dagelijks op de bouwplaats aanwezig was. “Als je dat soort dingen van tevoren goed doordenkt, kun je het zonder problemen uitvoeren,” zegt hij. 

Bart legt uit wat er precies is gebouwd. “Het zijn isolatiekamers met speciaal geconditioneerde lucht, die de patiënten beschermen tegen invloeden van buiten.” Vijf bestaande eenpersoonskamers hebben dezelfde nieuwe inrichting gekregen als de acht isolatiekamers die er al stonden. Daardoor groeit de afdeling van acht naar dertien isolatiekamers. “Precies de ruimte die we nodig hebben om de komende jaren meer patiënten flexibel op te kunnen nemen,” zegt Arjan.

Kwetsbare omgeving

Wat dit project bijzonder maakt, is de bouwomgeving. “De weerstand van de kinderen die hier verblijven, wordt door chemo- en immuuntherapie op nul gezet,” zegt Bart. “In bouwstof kan ook Aspergillus zitten, een schimmel die voor mensen met een lage weerstand tot levensbedreigende infecties kan leiden.” Daarom werd het hele bouwgebied volledig afgesloten met dichte wanden. En kwam het bouwteam binnen via een speciaal gemaakte ingang in de buitenmuur. Zij liepen een andere route dan het zorgpersoneel, en bij vrijwel iedere handeling stond er een afgeschermde tent en een schoonmaker bij. “Bouwstof heeft anderhalf uur nodig om van het plafond naar de grond te zakken,” legt Bart uit. “Je kunt dus niet meteen schoonmaken, je moet wachten tot het is neergedaald.” Arjan knikt en bevestigt hoe belangrijk die voorzichtigheid is en vooral hoe goed het lukt. “De verbouwing verloopt rustig en veilig. De patiëntenzorg had nauwelijks last, omdat alles zich achter gesloten ruimtes afspeelde. Daarvoor heb ik veel complimenten voor het bouwteam.”

Bouwstenen voor later

Het WAKZ is één van de grotere centra in Europa voor de behandeling van aangeboren bloed- en afweerziektes bij kinderen. “Door de groei die we nu doormaken, wordt die rol alleen maar belangrijker,” zegt Arjan. “Het is een mooi voorbeeld van hoe je met goede landelijke samenwerking hoogcomplexe zorg op één plek kunt organiseren, daar profiteert uiteindelijk iedereen van.” Ook Bart merkt dat dit meer is dan een gewoon bouwproject. “Ik heb al vaker op verpleegvloeren gewerkt, maar meestal kon de afdeling dan naar een andere locatie. Hier moet alles dwars door de lopende zorg heen. Dat vraagt extra aandacht van iedereen en dat begint bij mij, met een goed uitgewerkt verhaal en een opzichter die ik blindelings vertrouw. En ik ben trots dat dit allemaal zo op z’n plek valt.” Op 16 juli was het moment daar: het rode lint werd doorgeknipt. In september volgt een uitgebreidere opening met een speciaal symposium. In dit project staat één ding centraal: bouw en zorg hebben hier samen iets neergezet. Ieder vanuit het eigen vak, met altijd de patiënt centraal. En dat is precies waarom het werkt.

Benieuwd hoe je van een gewone patiëntenkamer een stamceltransplantatiekamer maakt? Bart vertelt je alles wat je moet weten in deze video.