Berend van Meer, Postdoc/PhD-kandidaat Organ-on-chips

Wie Elektrotechniek studeert zal waarschijnlijk niet in één keer denken aan een medisch-georiënteerde carrière. Toch is het wel de richting die Berend van Meer al tijdens zijn studie aan de TU Delft inging, en die hij na het afstuderen heeft voortgezet: “Het grensgebied tussen engineering en medicijnen spreekt me enorm aan. Om als ingenieur in het LUMC te kunnen werken voelt als de ideale combinatie tussen techniek en zorg.”

Maar de keuze van Berend om in een zorginstelling te werken is niet uit de lucht komen vallen: “Ik wilde altijd arts worden, maar het klinische aspect sprak me minder aan. Wel heb ik altijd enorme belangstelling gehad voor ziektes, werkingen en mechanismen.” Uiteindelijk gaf een gastcollege over Organ-on-Chip de doorslag: “Toen professor Ronald Dekker een college gaf aan de TU Delft over dit concept was ik ontzettend onder de indruk. Ik vind Organ-on-Chip helemaal te gek.”
Professors Ronald Dekker (TUD) en Christine Mummery (LUMC) zochten iemand die bereid was heen en weer te gaan tussen Delft en het LUMC en Berend wilde maar al te graag invulling geven aan die wens. “En toen ik eenmaal afstudeerde wist ik dat er één persoon was waar ik contact mee moest zoeken. Nadat ik professor Mummery had benaderd over de mogelijkheden kreeg ik al snel het nieuws dat ik hier verder kon met onderzoek naar Organ-on-Chip als PhD-kandidaat.”

Organ-on-Chip onderzoek
En inmiddels is Berend postdoc voor onderzoek naar Organ-on-Chip. Maar wat houdt dit concept precies in? “Met Organ-on-Chips maken we een klein stukje weefsel dat we op een soort slimmer ondergrondje plaatsen dan bijvoorbeeld een standaard plastic ondergrond. We kijken als het ware of cellen zich daar beter in voelen. We repliceren dan de functies van het menselijk lichaam in die chip, zodat we buiten het menselijk lichaam (in vitro), en dus op die chip, kunnen meten hoe cellen reageren op bepaalde behandelingen en medicijnen.”

Specifiek richt Berend zich op het onderzoeken van hartspiercellen uit stamcellen. “Het is heel tof om te zien hoe we die hartspiercellen zelf kweken en dat je ze ook echt in een bakje ziet samentrekken zoals een hartspier dat zou doen.” Maar je kunt met Organ-on-Chips ook andere cellen kweken, zoals bijvoorbeeld lever- of niercellen, of wat te denken van de blood-brain barrier?

Een belangrijke meerwaarde van dit type onderzoek is dat het een alternatief kan zijn voor onderzoek in proefdieren. Sterker nog, het kan voor veel ziekten een betere methode zijn dan onderzoek in proefdieren.

Gepersonaliseerde behandelingen
Bovendien zit er een persoonlijk tintje aan dit type onderzoek. Organ-on-Chips is onderzoek waarbij stamcellen het uitgangspunt vormen voor de te kweken cellen. In het verleden werden deze cellen veelal uit embryo’s gehaald, wat ook voor de nodige controverse zorgde, maar dat hoeft niet meer: “We zijn inmiddels in staat om met zogeheten ‘induced pluripotent stem cells’ onderzoek te verrichten voor Organ-on-Chip-methoden.” Dit betekent dat stamcellen uit bijvoorbeeld urine of huid van volwassenen gemaakt kunnen worden. “Hoe bizar is het dat je plast in een bakje en dat je twee maanden later daardoor werkende hartspiercellen hebt die volledig zijn gemaakt met jouw genetische bouwpakket?”

Het is de voorbode voor gepersonaliseerde behandelingen; iedereen reageert immers anders op een bepaalde ziekte of aandoening en daarom moeten er ook verschillende behandelmethoden zijn voor dezelfde aandoening: “Zo kun je bijvoorbeeld stukjes kanker van een patiënt onderzoeken en er verschillende behandelingen op loslaten om te zien welke aanslaat en dan de ideale behandeling voor die patiënt bepalen.” Maar Berend zegt dit alles met een slag om de arm: “Dit zijn allemaal opties voor in de toekomst en mijn professor benadrukt altijd dat ik vooral geen uitspraken moet doen over wanneer dit in de praktijk kan”, zegt hij met een knipoog. 

Multidisciplinair samenwerken
Hoe de toekomst er ook uitziet in het kader van gepersonaliseerde behandelingen en Organ-on-Chip, één ding is zeker, die toekomst bereiken we door multidisciplinair samen te werken: “Dat vind ik ook zo bijzonder aan het werk in het LUMC. Er werken hier zoveel verschillende disciplines en specialisten samen. Ik heb hele korte lijnen met artsen, die nauw betrokken zijn bij ons onderzoek en hierin meedenken, en vice versa.” 

En die samenwerking zorgt ervoor dat je elkaars taal leert spreken: “Daarom kon ik hier als engineer meewerken aan medisch onderzoek. Ik heb de kennis van natuurkunde die biologen misschien missen en zij de kennis van biologie die ik mis. Tijdens een PhD-traject in het LUMC zorgt de instelling ervoor dat je ook bijgeschoold wordt in andere disciplines. Op die manier brengt het LUMC meerdere specialisten en onderwerpen samen voor multidisciplinaire zorginnovaties en onderzoek. Het LUMC is zo een essentiële bouwsteen voor zorg en onderzoek.”

Word jij mijn nieuwe collega?

Bekijk onze vacatures en solliciteer naar jouw baan!