Onderzoeksteam werkt hard aan nieuwe therapie voor diabetes type 1

13 november 2018• ARTIKEL UIT LUMC MAGAZINE

Blindheid, hart- en vaatziekten, nieren die niet goed meer werken, of een voet die moet worden geamputeerd. Het zijn slechts een paar van de ernstige complicaties die kunnen optreden bij diabetes type 1. De ziekte is tot nu toe niet te genezen. Als het aan LUMC-onderzoeker Eelco de Koning ligt moeten we hard werken aan nieuwe oplossingen. “Insuline werd in 1921 ontdekt, en de huidige behandeling voor mensen met diabetes type 1 bestaat nog steeds alleen uit insuline. Gezien de enorme impact van deze aandoening en van de insulinebehandeling op het leven van mensen met diabetes moet dit anders.”

Wat is diabetes? 

Je lichaam heeft energie nodig om goed te kunnen functioneren. Een belangrijke bron daarvoor is glucose, ook wel bloedsuiker genoemd. Het hormoon insuline zorgt ervoor dat bloedsuiker kan worden opgenomen door je lichaamscellen. Normaal zorgt je lichaam ervoor dat er precies genoeg van het hormoon insuline wordt aangemaakt om het bloedsuikergehalte op peil te houden. Bij mensen met diabetes lukt dat niet goed. Als je te veel glucose in je bloed hebt, kan dat in je lichaam ernstige schade aanrichten. 

Type 1 

Bij diabetes type 1 vernielt het afweersysteem de cellen die insuline aanmaken. De ziekte ontstaat vaak op jonge leeftijd. De helft van de patiënten krijgt de diagnose onder de 18 jaar. Mensen met diabetes type 1 moeten elke dag hun bloedsuiker meten en meerdere keren per dag insuline spuiten, of een insulinepomp dragen. Ongeveer 10 procent van alle mensen met diabetes heeft dit type. Meer informatie over het onderzoek naar Diabetes Type 1 vindt u op onze website Regeneratieve Geneeskunde

Noodoplossing

De Koning doet al meer dan 15 jaar onderzoek naar een oplossing voor deze aangrijpende aandoening. “We kunnen nu insulineproducerende cellen van een orgaandonor transplanteren bij een patiënt met type 1 diabetes. Het LUMC is het enige ziekenhuis in Nederland waar dat mogelijk is”, legt hij uit. De Koning ziet het als een laatste optie bij patiënten met zeer problematische diabetes. “Patiënten moeten na de behandeling nog wel levenslang zware medicijnen slikken om afstoting van de nieuwe cellen te voorkomen.”

Onderzoek

Door het tekort aan orgaandonoren en de noodzaak van deze zware medicijnen wordt hard aan een alternatief gewerkt. Samen met wetenschappers van het Hubrecht Instituut en het LUMC kweekte De Koning eerder dit jaar mini-orgaantjes uit menselijk alvleesklierweefsel. Hierdoor kan de regeneratie van de alvleesklier en de vorming van insulineproducerende cellen beter onderzocht worden. “Uiteindelijk willen we een techniek ontwikkelen waarbij we nieuwe insulineproducerende uit stamcellen maken die veilig genoeg zijn om te transplanteren. Met als uiteindelijk doel een therapie waardoor patiënten met diabetes type 1 veel minder of zelfs helemaal geen insuline meer hoeven te spuiten, zonder angst voor complicaties.” 

De Koning leidt ook het diabetesonderzoek binnen het instituut RegMed XB, waar een team van onderzoekers uit heel Nederland en België samenwerkt om nieuwe therapieën te ontwikkelen. Françoise Carlotti, Marten Engelse en andere LUMC’ers die gespecialiseerd zijn op het gebied van insulineproducerende cellen  en toepassing van nieuwe celtherapieën bij patiënten, werken binnen het instituut intensief samen met onderzoekers van de Universiteit Maastricht. Zij werken momenteel aan een beschermende ‘verpakking’ voor de nieuwe cellen, zodat ze bij terugplaatsing niet meteen door het lichaam worden afgestoten. De Koning: “Er gaan vermoedelijk nog wel heel wat jaren overeen voor de therapie beschikbaar is voor de grote groep van mensen met diabetes type 1. Maar de eerste belangrijke stappen richting het testen van deze nieuwe therapieën worden nu gezet.” 

De cijfers

Er zijn zo’n 100.000 Nederlanders met diabetes type 1, tegenover ruim een miljoen mensen met diabetes type 2. Eén op de twee patiënten met diabetes type 1 heeft last van chronische complicaties. Bijna alle kinderen en jongeren met diabetes hebben type 1. In de leeftijdsgroep van 0 tot 25 jaar zijn dat er vermoedelijk tussen de 10.000 en 12.000. Naast astma is diabetes de meest voorkomende chronische aandoening bij kinderen.





Wilt u op de hoogte blijven van de laatste ontwikkelingen bij het LUMC?
Abonneer u dan op onze tweewekelijkse nieuwsbrief of neem een abonnement op het LUMC Magazine.