Nieuwe hoogleraar bestudeert hoe DNA-reparatiemachine ons gezond houdt

23 november 2017• PERSBERICHT

Hij wilde beroepsmuzikant worden. Het liep anders en Haico van Attikum maakte razendsnel carrière als onderzoeker in de celbiologie. Met als voorlopige hoogtepunt zijn benoeming tot hoogleraar Humane Genetica, in het bijzonder chromatine en DNA-reparatie, aan het LUMC. “Chromatine is het complex van eiwitten waarin ons DNA verpakt zit. Het is fascinerend om te zien hoe cellen daarin DNA-schade kunnen repareren.”

Je merkt er niks van, maar elke dag krijgt iedere cel van je lichaam tussen de 10.000 en 100.000 schades aan het erfelijk materiaal te verwerken. Dat moet allemaal worden hersteld. Als dat niet gebeurt, kan het leiden tot ziektes zoals kanker. Hoe cellen dit klusje klaren is de vraag die Van Attikum wil beantwoorden, om de opgedane kennis vervolgens te gebruiken voor een betere diagnose en behandeling van kanker.

Beroepsdrummer of chromatine

Van Attikum volgde geen standaard carrièrepad. Hij wilde eigenlijk beroepsdrummer worden. Die droom liet hij varen, maar muziek maken is nog altijd zijn passie. Na zijn studie aan het hoger  laboratoriumonderwijs en een promotieonderzoek op het gebied van DNA-reparatie kwam hij in aanraking met het toen nog onontgonnen onderzoeksgebied van het verpakkingsmateriaal van DNA: chromatine.

Als hoogleraar chromatine en DNA-reparatieschade onderzoekt Van Attikum wat de rol is van dit verpakkingsmateriaal bij DNA-reparatie. “Ik wil precies weten wat er gebeurt met chromatine tijdens DNA-reparatie. Door dit te ontrafelen begrijpen we hoe veranderingen in chromatine bijdragen aan de reparatie en daarmee het behoud van ons erfelijk materiaal.”

DNA-reparatie en kanker

Die kennis wil hij vervolgens toepassen om ziektes zoals kanker beter te behandelen. Als voorbeeld noemt hij de behandeling met chemotherapie, die er op gericht is om kankercellen te doden door schade aan te brengen in hun DNA. Van Attikum: “Als we beter begrijpen hoe DNA-reparatie werkt, kunnen we in de toekomst misschien nieuwe en betere manieren vinden om dit proces in een kankercel uit te schakelen. Zo hopen we de kankercel gevoeliger te maken voor chemotherapie en de behandeling effectiever te maken voor de patiënt.”

Bovendien kan zijn kennis helpen om kankerpatiënten meer te vertellen over hun diagnose en prognose, denkt de hoogleraar. “Opvallend veel genen waarin we afwijkingen vinden bij kankerpatiënten, hebben een functie bij DNA-reparatie. Mijn onderzoeksgroep is druk bezig met het ontwikkelen van een test waarmee we kunnen bepalen wat de verschillende afwijkingen in deze genen betekenen voor DNA-reparatie, en het mogelijke verloop en de behandeling van de ziekte.”

Wilt u op de hoogte blijven van de laatste ontwikkelingen bij het LUMC?
Abonneer u dan op onze tweewekelijkse nieuwsbrief of neem een abonnement op het LUMC Magazine.