Wereldlepradag: dit doet het LUMC om lepra de wereld uit te helpen

26 januari 2017• PERSBERICHT

Zondag 29 januari is het Wereldlepradag. Hoewel lepra in de westerse wereld nog maar weinig voorkomt, komen er in diverse arme landen ieder jaar nog zo’n 200 duizend nieuwe patiënten bij. Het LUMC doet veelbelovend onderzoek naar een bloedtest waarmee lepra in een vroeg stadium kan worden aangetoond.

Door vroegtijdige behandeling voorkomen dat de leprabacterie wordt overgedragen. Dat is de sleutel om lepra de wereld uit te helpen, vertelt prof. Annemieke Geluk (afdeling Infectieziekten). “Onze bloedtest kan infectie met de bacterie die lepra veroorzaakt aantonen. En dat in een vroeg stadium, zodat de ziekte nog goed te behandelen is.”

Druppel bloed

Prof. Geluk en dr. Paul Corstjens (afdeling Moleculaire Celbiologie) ontwikkelden een test die aan de hand van één druppel bloed kan bepalen of en in welke mate er antilichamen tegen de leprabacterie aanwezig zijn. Maar daarmee ben je er nog niet, zegt Geluk. “Een groot deel van de mensen met deze infectie maken geen antilichamen aan. Daarom ontwikkelen wij de test verder zodat deze ook de aanwezigheid aantoont van specifieke signaalstoffen die cellen maken als reactie op de bacterie. Deze gecombineerde detectie is echt uniek. Op deze manier voorkomen we dat mensen die geïnfecteerd zijn, maar geen antilichamen maken, onder de radar blijven en zo anderen besmetten of zelf lepra krijgen.” 

In het veld

Na een succesvolle veldstudie in het Braziliaanse Amazonegebied afgelopen zomer, gaan dit jaar veldstudies met de test van start in de Comoren, China, Brazilië en Nepal. Landen waar lepra nog veel voorkomt. Geluk: “We kunnen daar zien hoe de test kan worden ingezet in de praktijk. De resultaten gebruiken we om de test steeds verder te verfijnen. Lepra ontwikkelt zich langzaam. De bacterie kan lang overleven in een gastheer, zonder dat dit klinisch zichtbaar is. Inzicht krijgen in het ontstaan en verloop van de ziekte is essentieel om bacteriële overdracht echt te stoppen.”

Rode eekhoorns

De zoektocht naar die kennis brengt de onderzoekers van het LUMC naar tropische oorden, maar ook dichterbij, zoals Schotland en Wales, waar recent lepra is aangetroffen bij rode eekhoorns. Geluk: “Opvallend was dat de genen van de bacterie bij die eekhoorntjes grote overeenkomst hebben met die van de bacterie geïsoleerd uit skeletten van Middeleeuwse begraafplaatsen van leprapatiënten in die regio. Dit betekent dus dat de leprabacterie sinds de Middeleeuwen in Groot Brittannië is gebleven. Hoe dat mogelijk is willen we natuurlijk graag weten. De Engelse onderzoekers hebben ons gevraagd het bloed van die eekhoorns ook te testen.”

Wilt u op de hoogte blijven van de laatste ontwikkelingen bij het LUMC?
Abonneer u dan op onze tweewekelijkse nieuwsbrief of neem een abonnement op het LUMC Magazine.