Leefwijze van malariaparasiet verder blootgelegd

28 juni 2016• PERSBERICHT

Onderzoekers van het Leidse Universitair Medisch Centrum (LUMC) zijn weer een stap dichter bij het doorgronden van de leefwereld van de malariaparasiet. Ze ontdek-ten twee zaken. Ten eerste kregen ze meer zicht op de trucs die een malariaparasiet inzet om zich in het lichaam te kunnen nestelen. Daarnaast vonden ze een manier om de ontwikkeling van de malariaparasiet in de mug, de belangrijkste verspreider van malaria, een halt toe te kunnen roepen.

De malariaparasiet vermenigvuldigt zich in rode bloedcelen van de mens. Hij maakt de rode bloedcellen waarin hij zit plakkerig, zodat ze aan de wanden van bloedvaatjes blijven kleven. “De bloedvaatjes raken daardoor verstopt met schade aan hersenen en longen als gevolg”, vertelt dr. Chris Janse van de Malariagroep van de afdeling Parasitologie van het LUMC. De LUMC-onderzoekers ontdekten samen met Duitse en Zwitserse onderzoekers dat de mala-riaparasiet deze truc ook toepast bij knaagdieren. “Deze ontdekking maakt het mogelijk om te onderzoeken hoe dit kleven voorkomen kan worden en daarmee ook de ernstige compli-caties die ontstaan doordat bloedvaatjes verstopt raken”, aldus Janse. De ontdekking werd gepubliceerd in Nature Communications.

Ontwikkeling in de mug

In een tweede onderzoek, dat in PNAS is verschenen, beschrijven LUMC-onderzoekers hoe de malariaparasiet zich in de mug ontwikkelt en hoe deze ontwikkeling mogelijk geremd kan worden. De parasiet vormt een specifiek celonderdeel dat cruciaal is voor de overleving in de mug. Door een genetische factor uit te schakelen kun je hier een stokje voor steken, zagen de onderzoekers onder een krachtige elektronenmicroscoop. “Deze factor is dus essentieel voor de ontwikkeling van de malariaparasiet. Wanneer we deze kunnen uitschakelen voorkom je dat een besmette mug mensen kan infecteren”, aldus onderzoeker dr. Blandine Franke-Fayard van de afdeling Parasitologie van het LUMC die betrokken was bij dit internationale onderzoek.

Malariavaccin

Het LUMC doet ook onderzoek naar een vaccin tegen malaria. Janse: “We verwachten het vaccin dat we hebben ontwikkeld nog dit jaar te kunnen gaan testen bij gezonde vrijwilligers.” Dit vaccin is gebaseerd op een malariaparasiet die verzwakt is door middel van genetische modificatie, een methode waarmee het LUMC veel ervaring heeft. Recent werd er in Afrika al een malariavaccin getest, maar dat bleek slechts 30 tot 40 procent van de gevaccineerden te beschermen. “Nog niet optimaal, dus onderzoek blijft nodig naar deze ziekte die wereldwijd nog steeds veel slachtoffers maakt.” Zie ook het nieuwsbericht Nieuw ontwikkeld malariavaccin klaar voor test in mensen.

Immunology, Infection and Tolerance is een van de zeven profileringsgebieden van het LUMC. 

Wilt u op de hoogte blijven van de laatste ontwikkelingen bij het LUMC?
Abonneer u dan op onze tweewekelijkse nieuwsbrief of neem een abonnement op het LUMC Magazine.