Lasertechniek tweelingsyndroom wereldwijd toegepast

28 oktober 2014• NIEUWSBERICHT

Als eeneiige tweelingen in de baarmoeder een placenta en een vruchtzak delen, wordt de hoeveelheid bloed en vruchtwater niet altijd eerlijk verdeeld. LUMC-onderzoeker en gynaecoloog-in-opleiding Femke Slaghekke promoveert vandaag op onderzoek naar TAPS, een complicatie bij eeneiige tweelingen.

Als eeneiige tweelingen in de baarmoeder een placenta en een vruchtzak delen, wordt de hoeveelheid bloed en vruchtwater niet altijd eerlijk verdeeld. Femke Slaghekke promoveerde op 28 oktober op onderzoek naar TAPS, een complicatie bij eeneiige tweelingen. De in het LUMC ontwikkelde lasertechniek om deze complicatie te behandelen wordt nu wereldwijd toegepast.

Bij tweelingen die een vruchtzak en placenta delen zijn de bloedsomlopen met elkaar verbonden op het placentaoppervlak. Door deze verbindingen stroomt bloed van de ene foetus naar de ander en andersom. Dat gaat niet altijd goed, vertelt Femke Slaghekke, gynaecoloog-in-opleiding. 

Te veel of te weinig bloed

“Bij 10 procent van dit soort tweelingzwangerschappen ontstaat het tweelingtransfusiesyndroom (TTS). De ene helft van de tweeling krijgt te veel bloed, de andere helft te weinig. Hierdoor raakt ook de hoeveelheid vruchtwater uit balans. Als TTS op tijd ontdekt wordt, kan het goed behandeld worden. Maar zonder behandeling is het in de meeste gevallen fataal voor beide foetussen.”


Slaghekke en haar Leidse collega’s waren de eersten die in 2007 een variant op TTS beschreven. TTS wordt in de baarmoeder behandeld met een laser, waarmee de bloedvatverbindingen tussen de foetussen worden dichtgebrand. In veel gevallen is deze behandeling succesvol, zegt Slaghekke. “Maar we zagen dat TTS soms terugkomt, of dat er een ander syndroom optreedt, dat wij TAPS hebben genoemd. 

TAPS staat voor Tweeling Anemie Polycythemie Sequentie, en treedt op als er slechts zeer kleine bloedvatverbindingen zijn tussen de twee foetussen. Er ontstaat geen vruchtwaterverschil, maar de ene helft van de tweeling krijgt te veel rode bloedcellen, en de andere helft juist te weinig. Beide gevallen kunnen ernstige gevolgen hebben, van hartfalen en slechte doorbloeding tot sterfte.”

Nieuwe techniek

Slaghekke en haar collega’s ontwikkelden een aanvullende laserbehandeling voor de behandeling van TTS - om TAPS te voorkomen. Slaghekke: “Na de standaard laserbehandeling van TTS wordt met de laser nog een lijn getrokken tussen de gelaserde punten op het placentaoppervlak. Zo worden ook de kleine, onzichtbare verbindingen tussen de foetussen gedicht.”


Lasterbehandeling van tweelingtransfusiesyndroom (Amanda Gautier, Gautier Illustrations)

Deze zogenaamde Solomontechniek wordt inmiddels niet alleen in het LUMC, maar wereldwijd toegepast. Uit een recente studie, gepubliceerd in The Lancet, blijkt dat door gebruik van de techniek de kans op terugkeer van TTS afneemt van 7 naar 1 procent. De kans op TAPS neemt af van 16 naar 3 procent.

Gezond opgroeien

“Deze resultaten laten een duidelijke verbetering zien,” zegt Slaghekke. “Maar wat je als arts vooral wilt, is dat de kinderen die na een TTS- of TAPS-zwangerschap geboren worden gezond opgroeien. Inmiddels hebben we de ontwikkeling van een groep TAPS-kinderen van twee jaar oud getest. We zagen dat de kans dat deze kinderen een ernstige neurologische ontwikkelingsachterstand hebben vergelijkbaar is met die van TTS-kinderen. Die kans (9 procent) is groter dan bij kinderen uit de controlegroep (2,3 procent). Dit soort lange-termijnonderzoek is essentieel om foetale behandeling te evalueren en verder te kunnen verbeteren.”

Slaghekkes proefschrift biedt inzicht in het ontstaan, de diagnose en de behandeling van TAPS. “Nu is het belangrijk om te onderzoeken wat werkelijk de beste behandeling van TAPS is. We werken aan een wereldwijd TAPS-register, waar behandelcentra hun ervaringen kunnen delen. Doel is een internationaal, gerandomiseerd onderzoek op te zetten.”

Femke Slaghekke promoveerde op 28 oktober op het proefschrift Twin Anemia Polycythemia Sequence bij prof. Dick Oepkes. 

Wilt u op de hoogte blijven van de laatste ontwikkelingen bij het LUMC?
Abonneer u dan op onze tweewekelijkse nieuwsbrief of neem een abonnement op het LUMC Magazine.