Centrale Bloedafname (CBA)

Waarom naar de Centrale Bloedafname?

Uw behandelend arts wil laboratoriumonderzoek laten doen naar een bepaald bestanddeel in uw bloed, urine, feces (ontlasting) of sputum (slijm dat u ophoest diep uit de longen).

Het laboratoriumonderzoek doen we om:

• ziektes vast te stellen of uit te sluiten;
• het verloop van een ziekte te beoordelen;
• uw behandeling te controleren of preventief onderzoek te doen.

Bloed prikken: in het LUMC of in een ander ziekenhuis?

Van patiënten krijgen wij wel eens de vraag: “Ik kom altijd naar het LUMC om bloed te laten prikken. Maar kan dat ook ergens anders?”

Wat zijn in het LUMC de afspraken over ergens anders bloedprikken?
De afdeling Klinische Chemie en Laboratoriumgeneeskunde van het LUMC heeft met de Raad van Bestuur van het LUMC afspraken gemaakt over waar bloed kan worden geprikt. Alle artsen in het LUMC weten hiervan. In deze afspraken is zoveel mogelijk rekening gehouden met de wensen van u, de patiënt, maar ook is rekening gehouden met wat er kan en mag als het gaat om bloedprikken.

Waar u woont, bepaalt waar bloed kan worden geprikt

• Woont u in de regio Leiden, dat wil zeggen Leiderdorp, Den Haag, Zoetermeer, Delft en Gouda? Dan laat u bloed prikken in het LUMC.
• Woont u verder weg en heeft u een afspraak in het LUMC? Dan zal uw arts de afspraken met u zó inplannen dat u uw afspraak kunt combineren met bloed prikken.
• Woont u verder weg en heeft u géén afspraak in het LUMC, maar moet u toch bloed laten prikken? Dan kunt u bloed laten prikken in een ziekenhuis of laboratorium bij u in de buurt. Maar pas op: niet alle laboratoriumuitslagen zijn één op één uitwisselbaar.

Waarom kunt u niet gewoon overal bloed laten prikken?
Niet alle ziekenhuizen en laboratoria werken op dezelfde manier als in het LUMC. Ieder ziekenhuis en laboratorium heeft een eigen manier waarop bloed wordt onderzocht en ook waarop een rapport wordt gemaakt van de uitslag. Als u ergens anders bloed laat prikken moet uw arts precies weten hoe dat is gebeurd en ook hoe zij de uitslag moeten lezen. Zo worden fouten voorkomen. Hierover zijn door het LUMC nog geen afspraken gemaakt met andere ziekenhuizen. 

Eerste bezoek

Zijn uw gegevens gewijzigd of bent u nog niet ingeschreven als patiënt bij het LUMC? Meld u zich dan eerst bij de Centrale Inschrijfbalie in de Centrale Hal van Gebouw 1.

Wat neemt u mee?

Standaard

• Een geldig identiteitsbewijs (paspoort, identiteitsbewijs of rijbewijs)
• Uw zorgverzekeringpas
• Een QR-code: deze krijgt u in de Centrale Hal als u zich bij een aanmeldzuil aanmeldt met een identiteitsbewijs of wanneer u zich digitaal aanmeldt via uw telefoon.

Optioneel

Als dit is afgesproken neemt u ook mee naar de afspraak:

• Een laboratoriumaanvraagformulier
• Een NIPT-aanvraagformulier (mag ook digitaal). Bij voorkeur aanmelden voor 16.00 uur.
• Urine, ontlasting (feces) of sputum

Moet ik nuchter zijn?

Voor sommige onderzoeken is het noodzakelijk dat u nuchter bent. Dit is belangrijk omdat eten en drinken soms de samenstelling van uw bloed kan beïnvloeden.

Nuchter bloed prikken

Let op: Bent u gevraagd nuchter bloed te laten prikken bij de Centrale Bloedafname?

Dan is het belangrijk dat u ’s ochtends uw bloed laat prikken: bij voorkeur voor 9.00 uur.

Nuchter zijn houdt in:

• De avond vóór de bloedafname vanaf 20.00 uur niet meer eten en alleen nog maar water drinken;
• Niet meer roken op de ochtend van bloedafname;
• De dag (24 uur) vóór de bloedafname mag u geen alcohol drinken.

U mag wel uw medicijnen blijven innemen, tenzij uw arts anders heeft aangegeven.

Twijfelt u of u nuchter moet zijn voor de bloedafname? Neem dan contact op met de polikliniek van uw behandelend arts.

Bloedprikken endocrinologische testen

Komt u bloedprikken voor een endocrinologische test? In de paragraaf van de endocrinologische functietesten leest u meer over het wel of niet nuchter blijven.

Werkwijze bloedafname

Wij willen verwisselen van materialen voorkomen. Daarom vraagt de medewerker bloedafname u twee keer naar uw naam en geboortedatum. De eerste keer voor het printen van de etiketten en de tweede keer om deze te controleren. De medewerker doet vervolgens een elastische band om uw arm. Dat maakt het gemakkelijker een geschikte ader te vinden om bloed af te nemen. De medewerker prikt vervolgens uw ader aan.

Afhankelijk van de aangevraagde onderzoeken worden er één of meerdere buisjes afgenomen. Deze buisjes lopen automatisch vol. We kunnen ze wisselen zonder opnieuw te prikken. Als het laatste buisje vol is, halen wij de naald uit uw arm en vragen wij u de prikplek met een gaasje stevig af te drukken. Zo voorkomt u een blauwe plek. Daarna krijgt u een pleister op de prikplek. Als u bloedverdunners gebruikt kunnen wij een drukverbandje aanleggen. De buisjes sturen wij, voorzien van de etiketten, naar het laboratorium voor onderzoek.

Manieren van bloedafname

Wij kunnen bloed op verschillende plekken bij u afnemen:

• Bloedafname in de elleboogholte: het liefst in de arm die u niet gebruikt;
• Bloedafname op de bovenkant van de hand. Dit doen wij alleen als bloedafname in de elleboogholte onmogelijk is;
• Als bloedafname niet op de bovengenoemde manieren lukt, nemen wij bloed af via een vingerprik;
• In enkele gevallen plaatsen wij een infuusnaald. Dit doen we als er op meerdere tijdstippen bloed moet worden afgenomen (alleen voor de endocrinologische functietesten).

Na de bloedafname kunt u uw normale werkzaamheden weer verrichten.

Wie neemt bloed bij u af?

De bloedafname wordt uitgevoerd door gediplomeerde medewerkers. Zij zijn theoretisch en praktisch getraind in het afnemen van bloed. Zo werken er doktersassistenten, medisch analisten en verpleegkundigen op de Centrale Bloedafname.

Meerdere buizen bloed

De medewerkers bloedafname letten er altijd op dat bij ieder aangevraagd onderzoek de juiste buis wordt gebruikt. De verschillende types afnamebuizen hebben een andere kleur dop. Zo kunnen we makkelijk onderscheid maken.

Angst voor prikken

Ziet u altijd erg op tegen bloedprikken? Kunt u er niet goed tegen of bent u bang dat u flauwvalt? Geef dit dan bij de medewerker bloedafname aan. Wij nemen u serieus en doen ons best om u zo goed mogelijk te begeleiden. U kunt op verzoek liggend geprikt worden.

Veiligheid

Bij de bloedafname in het LUMC letten we op uw en onze veiligheid:

• Bij bepaalde bloedafnames gebruiken we handschoenen. Deze zijn nodig om u als patiënt of de medewerker te beschermen;
• De gebruikte bloedbuisjes zijn van onbreekbaar en milieuvriendelijk wegwerpmateriaal;
• Alle buizen en naalden worden slechts één keer gebruikt;
• Voor de veiligheid van patiënt en medewerker maken wij gebruik van veiligheidsnaalden. De naald wordt hierdoor direct na gebruik afgedekt.

Medicijnspiegel, AUC (Area under the curve)

Met deze serie testen controleren we de hoeveelheid van een bepaald medicijn in uw bloed. Deze test wordt door uw arts ingepland en alleen op afspraak uitgevoerd. Vraag aan uw arts hoe u zich het beste kunt voorbereiden op de bloedafname.

Medicijnmeting thuis via een vingerprik (DBS)

Een medicijnmeting via een vingerprik heet 'dried blood spot'-afname (DBS-afname). Hierbij kunt u zelf thuis bloedprikken via een vingerprik. Het bloed gebruiken we bij het bepalen van de hoeveelheid afweeronderdrukkende medicijnen in uw bloed.