Donders Binkhorst-prijs voor beste proefschrift, benoeming tot erelid van het NOG, meerdere ZonMw-subsidies, en meer

Charlotte Kruijt wint Donders Binkhorst-prijs voor beste oogheelkundige proefschrift 2025

Dr. Charlotte Kruijt, oogarts binnen het LUMC, heeft de Donders Binkhorst-prijs voor het beste oogheelkundige proefschrift 2025 gewonnen.

Haar proefschrift richt zich op alle varianten van albinisme en introduceert een nieuwe, heldere classificatie.

Het proefschrift biedt concrete handvatten voor de praktijk. Oogartsen kunnen patiënten hierdoor beter informeren over hun visuele mogelijkheden in de toekomst. Dit geeft houvast aan patiënten, ouders van kinderen met albinisme en hulpverleners.

Het project is een intensieve samenwerking tussen het LUMC, met Prof. Nicoline Schalij-Delfos, en Bartiméus, met Prof. Mies van Genderen en Dr. Gerard de Wit.

100.000e basisdiploma schoonmaak uitgereikt in het LUMC

Het 100.000e basisdiploma in de schoonmaaksector is uitgereikt in het LUMC. Daarmee bereikt de sector een belangrijke mijlpaal.

Het diploma laat zien dat er steeds meer aandacht is voor goed opgeleid personeel en vakmanschap in de schoonmaak.

In een ziekenhuis is schoonmaken extra belangrijk. Het zorgt voor een schone en veilige omgeving voor patiënten en medewerkers.

Deze mijlpaal laat zien dat de schoonmaaksector zich blijft ontwikkelen en blijft werken aan kwaliteit.

Lees het volledige artikel.

Martine Jager benoemd tot erelid van het Nederlands Oogheelkundig Gezelschap

Prof. dr. Martine Jager is benoemd tot erelid van het Nederlands Oogheelkundig Gezelschap. Zij krijgt deze titel voor haar inzet voor wetenschappelijk onderzoek in Nederland en daarbuiten.

Na haar verkiezing tot voorzitter van de grootste oogheelkundige onderzoeksvereniging ter wereld, Association for Research in Vision and Ophthalmology (ARVO), startte zij in Nederland met ARVO-Ned. Hier kwamen Nederlandse oogonderzoekers bij elkaar. Dit groeide uit tot een groter samenwerkingsverband dat veel jonge onderzoekers heeft geïnspireerd.

Jager zet zich ook in voor de begeleiding van jonge onderzoekers die naar het buitenland willen. Daarnaast is zij voorzitter van Uitzicht. Deze organisatie beoordeelt de kwaliteit van subsidieaanvragen in de oogheelkunde.

Ook internationaal kreeg zij erkenning. Zij ontving gasthoogleraarschappen aan Shanghai Jiao Tong University en The Chinese University of Hong Kong Shenzhen. Daarnaast is zij gasthoogleraar aan de Universiteit van Keulen.

Health Holland-subsidie voor verbetering van moleculaire diagnostiek naar invasieve schimmelinfecties

Dr. Stefan Boers, dr. Willem Falkenburg en prof. dr. Mark de Boer (LUCID) hebben een Health Holland-subsidie gekregen voor het MICRO-FIND-project.

Zij werken aan een nieuwe test voor ernstige schimmelinfecties. De huidige manier van testen duurt vaak lang, omdat schimmels langzaam groeien of soms helemaal niet groeien. Daardoor kan de behandeling later starten.

De nieuwe methode gebruikt Micelle PCR, sequencing en speciale software. Hiermee kunnen artsen sneller en nauwkeuriger zien of er schimmel-DNA in het materiaal van de patiënt zit en om welke schimmel het gaat.

Dit helpt om sneller een diagnose te stellen en eerder te starten met de juiste behandeling. De methode kan ook helpen om beter te zien hoe schimmels zich verspreiden.

Het onderzoek wordt uitgevoerd door promovendus Chaimae Akile, in samenwerking met het bioinformatica bedrijf Emweb.

LUMC betrokken bij internationaal project voor betere hartzorg bij kanker

Het LUMC neemt deel aan Compass, een groot internationaal onderzoeksproject binnen het Innovative Health Initiative (IHI), gericht op het verbeteren van de hartgezondheid van kankerpatiënten en -overlevers. Het project richt zich op het voorkomen, vroeg opsporen en behandelen van cardiotoxiciteit: hartschade als gevolg van kankerbehandelingen.

Door verbeterde kankerbehandelingen overleven steeds meer patiënten. Tegelijk neemt het aantal mensen met hart- en vaatproblemen als bijwerking toe. Sommige behandelingen kunnen het hart beschadigen, vaak pas merkbaar na langere tijd. Hierdoor groeit de behoefte aan vroege signalering en gerichte zorg voor deze patiëntgroep.

Binnen het project werken meer dan 60 Europese partners samen met een budget van ruim 50 miljoen euro. Met data, biomarkers en kunstmatige intelligentie ontwikkelen zij systemen die risico’s eerder signaleren en artsen helpen bij betere behandelkeuzes.

Ook zet Compass in op nauwere samenwerking tussen cardiologen en oncologen en op zorg die beter is afgestemd op de patiënt, van diagnose tot nazorg. LUMC neemt deel aan het workpackage: Molecular Imaging Biomarkers for Cardiotoxicity Risk Identification.

Meer informatie.

Frits Rosendaal ontvangt ISTH Robert P. Grant Medal 2026

Dhr. prof.dr. Frits Rosendaal, hoogleraar Klinische Epidemiologie bij het Leiden University Medical Center, heeft de Robert P. Grant Medal 2026 ontvangen van de International Society on Thrombosis and Haemostasis. Dit is de hoogste onderscheiding van de organisatie en wordt toegekend aan onderzoekers met een grote en blijvende bijdrage aan het vakgebied trombose en hemostase.

Frits Rosendaal krijgt de prijs voor zijn invloedrijke onderzoek naar de oorzaken van hart- en vaatziekten, in het bijzonder veneuze trombose. Hij speelde onder meer een belangrijke rol bij de ontdekking van Factor V Leiden en het verband tussen orale anticonceptie en een verhoogd tromboserisico.

De onderscheiding wordt uitgereikt tijdens het ISTH-congres in 2026 in Parijs.

Lees het hele artikel.

NWO-subsidie voor meer onderzoek naar ‘bewaker op DNA-snelweg’

Prof. dr. Martijn Luijsterburg heeft een subsidie gekregen van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) voor onderzoek naar het eiwit CFAP20.

Dit eiwit speelt een essentiële rol bij het aflezen van genen en het kopiëren van DNA. Het is belangrijk dat deze processen goed op elkaar zijn afgestemd, om schadelijke botsingen te voorkomen.

Met genetische tests hebben onderzoekers een klein en grotendeels onbekend eiwit ontdekt: CFAP20. Dit eiwit blijkt essentieel voor de afstemming van deze processen.

In dit project wordt verder onderzocht hoe CFAP20 precies werkt.

Lees meer over de ontdekking van CFAP20.

Meerdere LUMC-onderzoekers ontvangen ZonMw-subsidie

Meerdere onderzoeksteams met daarin LUMC-onderzoekers hebben een ZonMw-subsidie gekregen om vernieuwend onderzoek te doen. Het gaat om onderzoeken die helpen om (bio)medische wetenschap en de gezondheidszorg in de basis te verbeteren.

Leververvetting beter begrijpen

Het GLYCELL-project van onder anderen dr. Bruno Guigas en dr. Noortje de Haan onderzoekt leververvetting. Deze ziekte komt veel voor, vooral bij mensen met obesitas en diabetes type 2. De ziekte begint met vet in de lever en kan erger worden, met ontsteking en schade. De onderzoekers denken dat communicatie tussen levercellen belangrijk is, maar dit wordt nog niet goed begrepen. Daarom bestuderen zij glycanen. Dit zijn belangrijke suikers die onder meer zorgen voor communicatie tussen cellen. Ze zullen een techniek genaamd massaspectometrie gebruiken om leverglycanen in kaart te brengen bij patiënten met leververvetting. Dit helpt om de ziekte beter te begrijpen en kan bijdragen aan nieuwe behandelingen.

Vaker antibiotica tegen blindedarmontsteking

Het REFINE-project onder leiding van prof. dr. Nicole Bouvy met onder anderen dr. Rianne van der Kleij en dr. Sven Mieog gaat over de behandeling van blindedarmontsteking. In Nederland krijgen de meeste mensen een operatie als zij een blindedarmontsteking hebben, maar, vaak kan alleen antibiotica ook voldoende zijn. Toch wordt meestal gekozen voor een operatie. Dit zorgt voor onnodige ingrepen, hogere kosten en extra druk op de zorg en het milieu. De onderzoekers kijken hoe deze zorg beter en duurzamer kan. Ze onderzoeken niet alleen de medische resultaten, maar ook herstel, complicaties, kosten en impact op het milieu. Ook kijken ze naar wat patiënten en zorgverleners denken en willen in dit proces. Zo willen ze zorgen voor de juiste behandeling, die past bij een specifieke patiënt en de samenleving.

Immuuntherapie beter laten werken

Het project van prof. dr. Ramon Arens is in samenwerking met Kristina Ganzinger (AMOLF/Oncode Institute) en gaat over immuuntherapie tegen kanker. Deze behandeling gebruikt het afweersysteem van het lichaam om kankercellen aan te vallen. Het werkt goed bij sommige patiënten, maar niet bij iedereen. T-cellen spelen hierbij een belangrijke rol. Ze hebben meerdere “schakelaars” nodig om goed te werken. Hoe deze schakelaars samenwerken, is nog niet goed bekend. De onderzoekers bestuderen hoe deze samenwerking precies verloopt. Ze gebruiken speciale technieken en aangepaste T-cellen om dit te onderzoeken. Daarna gebruiken ze deze kennis om behandelingen te verbeteren, zoals CAR-T-therapie. Het doel is om immunotherapie beter te laten werken en meer patiënten te helpen.

Inzichten in gedeelde oorzaak hart- en vaatziekten en auto-immunziekten

Dit project van onder anderen prof. dr. Leendert Trouw (LUMC) en dr. Marleen van Greevenbroek (Universiteit Maastricht) gaat over hart- en vaatziekten en auto-immuunziekten. Deze ziektes komen steeds vaker voor en lijken eenzelfde oorzaak te hebben. Door leefstijl, veroudering of omgevingsfactoren kunnen eiwitten in het lichaam veranderen. Deze veranderde eiwitten worden PTM’s genoemd. Ze kunnen een lichte ontsteking in het lichaam veroorzaken. Het immuunsysteem kan door deze eiwitten worden geactiveerd, waardoor de ontsteking erger wordt. Deze ontsteking kan bijdragen aan het ontstaan van beide ziektes. De onderzoekers willen beter begrijpen hoe dit werkt. Daarna willen ze kijken hoe ze deze ontsteking kunnen remmen. Ze combineren onderzoek bij grote groepen mensen en laboratoriumonderzoek. Zo hopen ze nieuwe manieren te vinden om deze ziektes te voorkomen of te behandelen.

Het doel van de ZonMw Open Competitie is om onderzoekers de ruimte te geven om nieuwe ideeën te onderzoeken. Samenwerking tussen verschillende vakgebieden is daarbij belangrijk. Alle gekozen projecten hebben hiervoor een goed plan gemaakt, passend bij hun onderzoek.

Lees hier meer over op de website van ZonMw.

Veilige, universele methode voor genbewerking in bloedstamcellen

Onderzoeker Sander de Kivit ontvangt een Open Competitie (ENW-XS)-subsidie van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) voor zijn onderzoek naar een veilige, universele methode om genen aan te passen in bloedstamcellen.

Aangeboren afweerstoornissen komen wereldwijd voor bij ongeveer 1 op de 1.000 tot 5.000 mensen en kunnen levensbedreigend zijn. Gentherapie met CRISPR-Cas9 probeert een gezond gen precies in bloedstamcellen te plaatsen, zodat de ziekte bij de oorzaak wordt aangepakt.

Huidige methoden veroorzaken echter vaak DNA-schade, wat kan leiden tot slechter werkende stamcellen en celdood. De onderzoeksgroep wil daarom een veiligere CRISPR-Cas9-methode ontwikkelen die minder DNA-schade veroorzaakt, terwijl genen nog steeds goed worden ingebouwd en de stamcellen goed blijven functioneren.

Deze aanpak richt zich op het plaatsen van genen in veilige delen van het DNA (zogenoemde ‘safe zones’), waar geen belangrijke genen zitten. Zo kan in de toekomst een breed toepasbaar gentherapieplatform worden ontwikkeld voor verschillende erfelijke bloed- en immuunziekten.

De Open Competitie ENW-XS-subsidies van maximaal € 50.000 zijn bedoeld om veelbelovende ideeën, vernieuwende en risicovolle initiatieven mogelijk te maken. Het voorgestelde onderzoek is grensverleggend en op voorhand staat niet vast of de beoogde doelstelling gehaald wordt. Wat telt is dat elk resultaat, zowel positief als negatief, de wetenschap vooruit helpt.