ZonMw-subsidies voor dierproefvrij onderzoek

6 februari 2018• NIEUWSBERICHT

De onderzoeksgroepen van prof. Camiel Boon (Oogheelkunde) en prof. Pieter Hiemstra (Longziekten) krijgen beiden een subsidie van 200.000 euro van ZonMw voor dierproefvrij onderzoek naar de oogziekte serosa en de ontwikkeling van longziekten en de schadelijke effecten van ingeademde stoffen.

In plaats van dierproeven gebruikt de groep van Boon oogweefsel dat opgekweekt wordt uit stamcellen van serosa-patiënten. Serosa is een vorm van acute slechtziendheid die met name bij mannen van jonge tot middelbare leeftijd voorkomt. Boon en arts-onderzoeker drs. Elon van Dijk gaan ziekte-veroorzakende corticosteroïden toedienen aan het oogweefsel. Dit doen ze in nauwe samenwerking binnen het LUMC met de afdelingen Endocrinologie (prof. Onno Meijer), Vasculaire Heelkunde (prof. Paul Quax) en Humane Genetica (prof. Sylvère van der Maarel). De effecten van deze medicijnen moeten meer inzicht geven in de oorzaak van serosa en resulteren hopelijk in aanknopingspunten voor betere behandelmethoden voor serosapatiënten.

Oogweefsel

Het gekweekte oogweefsel bestaat uit vaatvlies-bloedvatcellen die zijn gemaakt uit stamcellen van serosapatiënten. Het kweken van dit weefsel gebeurt in samenwerking met de afdeling Anatomie en Embryologie (prof. Christine Mummery). Daarnaast gebruikt de onderzoeksgroep celmodellen van bloedvatcellen die komen uit het vaatvlies van donorogen van overledenen. Op deze cellen worden geavanceerde genetische technieken toegepast.

Luchtwegepitheel kweken

De onderzoeksgroep van Hiemstra gaat met de subsidie een methode ontwikkelen om luchtwegepitheel te kweken uit kleine hoeveelheden patiëntenmateriaal. Hiemstra werkt hiervoor samen met de groep van dr. Robbert Rottier van het Erasmus MC, prof. Hans Clevers van het Hubrecht Instituut en biotechnologiebedrijf Galapagos NV in Leiden.

Om de ontwikkeling van longziekten en de schadelijke effecten van ingeademde stoffen te bestuderen hebben wetenschappers epitheelcellen nodig die direct uit het menselijk weefsel komen. Deze cellen zijn echter lastig te kweken en maar beperkt beschikbaar. In dit project ontwikkelen de wetenschappers samen een nieuwe methode om cellen te kweken uit menselijk longweefsel. Ze combineren het kweken van miniorgaantjes (organoid-techniek) met een methode waarbij cellen worden gekweekt terwijl ze aan de lucht worden blootgesteld. Op deze manier kunnen de onderzoekers veel cellen opkweken uit kleine hoeveelheden patiëntmateriaal en longziekten beter bestuderen, zonder onnodig proefdieronderzoek.

Meer kennis met minder dieren 

Net als het LUMC streeft ZonMw naar verfijning, vervanging en vermindering van dierproeven. De subsidie die Boon en Hiemstra hebben ontvangen, komt uit het ZonMw-programma ‘Meer Kennis met Minder dieren.’

Wilt u op de hoogte blijven van de laatste ontwikkelingen bij het LUMC?
Abonneer u dan op onze tweewekelijkse nieuwsbrief of neem een abonnement op het LUMC Magazine.