Prijzen, subsidies en benoemingen
ZonMw subsidie voor onderzoek naar herhaalde corticosteroïdeninjecties bij chronische clusterhoofdpijn
Neurologen van het LUMC gaan onderzoeken of herhaaldelijke corticosteroïdeninjecties rondom de achterhoofdzenuw helpen tegen chronische clusterhoofdpijn. Dit project krijgt een Goed Gebruik Geneesmiddelen subsidie van ruim 340.000 euro en staat onder leiding van neuroloog Rolf Fronczek.
Patiënten met chronische clusterhoofdpijn hebben vrijwel dagelijks meerdere aanvallen van extreme pijn rondom, in, of naast één oog. De klachten kunnen zo heftig zijn dat de ziekte ook wel ‘zelfmoordhoofdpijn’ wordt genoemd. “De huidige medicijnen die gebruikt worden om de aanvallen te voorkomen, werken vaak traag of niet goed genoeg en geven veel belastende bijwerkingen”, vertelt Fronczek. “Sinds kort wordt in Nederland zelfs een invasieve, dure vorm van neurostimulatie vergoed voor de meest aangedane patiënten.”
Herhaaldelijke injecties
Een relatief nieuwe, goedkope en waarschijnlijk veilige behandeling is een injectie met corticosteroïden rondom de achterhoofdzenuw in de nek, ook wel de greater occipital nerve of GON genoemd. Een éénmalige injectie geeft een snelle en langdurige aanvalsvermindering. Vanwege de goede effectiviteit, verdraagbaarheid en werkingsduur na éénmalige toediening, lijkt dit een goede behandeling voor episodische clusterhoofdpijn. “Wij doen hier momenteel onderzoek naar”, vertelt Fronczek. “Maar vanuit de patiëntengroep klinkt nu vaker de vraag of herhaaldelijke GON-injecties ook effectief en veilig kunnen zijn bij de chronische vorm van clusterhoofdpijn. En dat gaan we nu met deze subsidie onderzoeken.”
Het uiteindelijke doel van Fronczeks onderzoek, dat samen met het Canisius Wilhelmina Ziekenhuis in Nijmegen wordt uitgevoerd, is om herhaalde GON-injecties als een veilige, goedverdragen, effectieve en goedkope behandeling voor chronische clusterhoofdpijn te implementeren in de behandelingsrichtlijnen.
FDA kent hoogleraar Albert Dahan 700.000 euro toe om opioïdenepidemie in VS te onderzoeken
De door prof. dr. Albert Dahan geleide onderzoeksgroep anesthesiologie van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) heeft 700.000 euro gekregen van de Amerikaanse Food and Drug Administration (FDA) om nieuwe richtlijnen te ontwikkelen voor de behandeling van opioïde overdosering.
De opioïdencrisis heeft wereldwijd een aanzienlijke sociaaleconomische impact. Van de ongeveer 500.000 sterfgevallen die wereldwijd worden toegeschreven aan drugsgebruik, houdt meer dan 70% verband met opioïden - 30% daarvan wordt veroorzaakt door een overdosis. "In 2021 leidde dit probleem alleen al in de VS tot een verbijsterend aantal van 92.000 dodelijke slachtoffers", zegt Albert Dahan.
Daarom heeft de FDA in de afgelopen jaren haar regelgevende bevoegdheid ingezet om deze epidemie aan te pakken. Er is een aantal maatregelen nodig om het probleem aan te pakken, waaronder het ondersteunen van geavanceerd onderzoek dat zich richt op de ontwikkeling van omkeringsinterventies. Dahan merkt op: “Het LUMC heeft deze prestigieuze FDA-subsidie ontvangen omdat het vooroploopt in opioïde-gerelateerde studies.”
Met zijn unieke infrastructuur is de LUMC Anesthesia and Pain Research Unit gewijd aan het simuleren - ook via het meten van de ademhaling - van opioïdgeïnduceerde overdoses in combinatie met verschillende medicaties, doseringen en in wisselende populaties, waaronder opioïdverslaafden. "Ons doel is nu om nieuwe richtlijnen te ontwikkelen voor het omkeren van de ademhalingsdepressie-effecten van fentanyl en sufentanil met behulp van naloxon, een opioïde-blokkerend medicijn", legt Dahan uit.
Sinds 2020 heeft de anesthesiologiegroep drie grote subsidies ontvangen voor hun baanbrekende werk, waaronder van de Nederlandse Wetenschapsagenda (NWA) gericht op het voorkomen van de opioïdencrisis binnen Nederland, en van de ZonMw GGG gericht op cannabisbehandeling voor pijn.