Oprekken van een luchtwegvernauwing met een endoscoop (endoscopische dilatatie van een laryngotracheale stenose)
Deze patiëntenfolder is opgesteld door de afdeling KNO, Expertisecentrum voor laryngologie.
Wat is Oprekken van een luchtwegvernauwing met een endoscoop (endoscopische dilatatie van een laryngotracheale stenose)?
Endoscopische dilatatie betekent dat de vernauwing op de operatiekamer wordt opgerekt. U bent dan onder volledige narcose. De behandeling gebeurt via een laryngoscoop: dit is een starre buis die via de mond wordt ingebracht. Zo is er goed zicht op de vernauwing.
Bij deze behandeling wordt de vernauwing ingespoten met ontstekingsremmende medicatie (steroïden). Daarna wordt de vernauwing op meerdere plaatsen met een laserstraal ingesneden. De vernauwing wordt daarna gecontroleerd opgerekt met een ballon die opgeblazen wordt op de plek van de vernauwing. Dit zorgt ervoor dat de luchtweg op die plek weer dezelfde diameter krijgt als de rest van de luchtpijp. Na een minuut wordt deze ballon weer verwijderd. Bij elke ingreep onder narcose worden ook standaard biopten (hapjes weefsel) genomen voor verder onderzoek.
Voor wie is deze behandeling mogelijk?
Behandeling met endoscopische dilatatie is mogelijk voor patiënten met een vernauwing op het niveau van de stembanden, net onder de stembanden (subglottis) of de luchtpijp (trachea). Heel soms kunnen we met de starre buis de vernauwing niet goed zien. We kunnen dan een flexibele camera gebruiken om de behandeling alsnog uit te voeren.
Hoe kunt u zich voorbereiden?
Vóór de operatie
Vóór de behandeling heeft u een gesprek met de anesthesist. Deze bespreekt met u belangrijke dingen rond de narcose. Deze afspraak is meestal telefonisch.
De operatieplanning mailt u de voorlopige operatiedatum. Dit gebeurt ongeveer 4 weken voor de operatie. U geeft in de mail aan of u akkoord gaat met deze datum. Gaat u op vakantie of zijn er andere dagen waarop u niet beschikbaar bent? Laat het onze operatieplanning weten. De contactgegevens vindt u onderaan deze folder.
Eén week voor de operatie krijgt u via de mail een opnamebrief. Hierin staat het telefoonnummer van de verpleegafdeling KOHG. U kunt deze afdeling een dag voor de operatie bellen tussen 14.00 en 15.00 uur om te horen hoe laat u opgenomen wordt.
Dag van de operatie
Op de dag van de behandeling meldt u zich op de afdeling KOHG, op J8 (route 686).
U mag voor de behandeling NIET eten of drinken. Tot 2 uur voor de operatie mag u wel water of koffie zonder melk drinken. Geen zuivel of andere dranken. U krijgt nog aparte informatie van de anesthesist over wat u wel en niet mag doen voor de operatie. En of u bijvoorbeeld tijdelijk moet stoppen met bepaalde medicatie.
U ziet op de afdeling KOHG verpleegkundigen, de zaalarts (KNO-arts in opleiding) en co-assistenten (artsen in opleiding).
Bent u aan de beurt voor de operatie? Dan gaat u naar de operatie-afdeling. Daar krijgt u een infuus in de hand. U komt op de operatiekamer de anesthesist tegen, de operatie-assistenten en de KNO-arts/laryngoloog. Voordat u in slaap wordt gebracht, neemt het team een checklist met u door. Hierin wordt gekeken of alles rondom uw operatie is geregeld en of alle spullen aanwezig zijn.
Tijdens de operatie
U wordt in slaap gebracht met een slaapmiddel via het infuus.
Soms is het voldoende om u te verdoven met een roesje (diepe sedatie). U blijft hierbij zelf ademen, maar u bent dan niet bij bewustzijn. U krijgt hierbij zuurstof met hoge druk in de luchtweg geblazen via een zogenaamd neusbrilletje. Dit heet Optiflow. Voordat u in slaap bent kunt u dit voelen in de neus. Het voelt alsof u tegen de wind in fietst. Daarna valt u langzaam in slaap.
In andere gevallen wordt u beademd via een hoge druk beademingsmachine (‘Jet ventilatie’).
Tijdens de operatie wordt een endoscoop (een buis met een camera) via de mond geplaatst om goed naar de stembanden en luchtpijp te kunnen kijken.
De luchtweg wordt bij deze ingreep op twee manieren vergroot:
- Door de stenose met een laser in te snijden.
- Door op de plek van de stenose een klein ballonnetje op te blazen. Door de druk van de ballon wordt de vernauwing opgerekt en de ruimte om door te ademen vergroot (zie figuur 1).
Daarnaast wordt tijdens de ingreep ontstekingsremmende medicatie in de stenose worden gespoten. Als het nodig is, kan de ingreep uitgebreid worden met een cricoidsplit (het doornemen van de bovenste ring van de luchtpijp, het cricoid). Zo kan nog meer ruimte gemaakt worden. Dit gebeurt maar af en toe. De KNO-arts zal van tevoren met u bespreken of deze cricoidsplit nodig is.

Figuur 1: het oprekken van de stenose met een ballonnetje.
Bron: North America Airway Collaborative
Soms is het nodig om na de ingreep op de operatiekamer een aantal weken longpuffers, maagzuurremmers en antibiotica te gebruiken. De KNO-arts zal met u bespreken of dit nodig is. De hele behandeling duurt gemiddeld een uur.
Na de operatie
Na de operatie gaat u naar de verkoeverafdeling. Hier kunt u rustig wakker worden en zal een verpleegkundige u goed in de gaten houden.
Bent u goed wakker geworden en gaat alles goed? Dan gaat u naar de verpleegafdeling KNO. De arts die u geopereerd heeft, komt na de operatie bij u langs om te bespreken hoe de ingreep is gegaan. Soms ziet u ook een andere arts uit het operatieteam.
Hoe lang u in het ziekenhuis moet blijven, hangt af van hoe de ingreep ging. Meestal blijven mensen één dag opgenomen. Soms kunnen patiënten al dezelfde dag naar huis. De KNO-arts zal van tevoren met u bespreken wanneer u naar huis mag.
Regel alvast iemand die u naar huis kan brengen. U mag niet zelfstandig autorijden of met het openbaar vervoer reizen vanwege de narcose. Als u dezelfde dag naar huis gaat, mag u ook niet alleen slapen. Zorg ervoor dat er 's nachts iemand bij u is.
Mag u naar huis? Dan ziet u meestal de zaalarts van de afdeling KNO en niet de arts die u geopereerd heeft. Het team zorgt ervoor dat alle informatie goed wordt overgedragen.
Wat zijn de risico's, bijwerkingen of complicaties?
Bij elke operatie zijn er risico's. Meestal zijn die erg klein. Bij deze ingreep zijn er de volgende risico's:
- Schade aan de tanden door druk van de starre buis op de tanden tijdens de ingreep. We beschermen uw tanden met een bitje. Eventueel kunt u ook zelf een bitje meenemen dat door de tandarts op maat is gemaakt. Is er schade aan de tanden door de ingreep? Dan kan dit hersteld worden door de tandarts. Dit wordt helaas niet vergoed door de basisverzekering.
- Schade aan lippen en tong. Dit herstelt vaak snel.
- Schade aan de stembanden en de luchtpijp zelf. Door schade aan de luchtpijp kan een verbinding tussen de luchtpijp en de hals ontstaan. Hierdoor kan er lucht ophopen onder de huid, en kunt u benauwd worden. Er is een zeer klein risico dat dit gebeurt.
- De ingreep kan niet veilig uitgevoerd worden omdat de vernauwing zo nauw is dat het niet veilig is u te opereren. Het behandelteam kan dan besluiten een tijdelijke tracheotomie – een beademingsbuisje via de hals – te plaatsen. Gelukkig is dit bijna nooit nodig.
Na de ingreep kunt u last hebben van een aantal dingen:
- Pijn, met name tijdens het slikken en pijn in de keel. Hiervoor krijgt u pijnmedicatie. Na 2 dagen hebben de meeste patiënten geen last meer van pijn.
- Bloed ophoesten. Dit is normaal en stopt na enkele dagen.
- Tijdelijke verandering van de stem. Ook dit is normaal en herstelt meestal binnen enkele dagen.
- Een infectie (ontsteking) van het operatiegebied. Deze kans is heel klein. Dit kan goed worden behandeld met antibiotica.
Waar moet u op letten na uw onderzoek/behandeling?
Na de ingreep mag u de eerste 2 weken geen zware dingen tillen (maximaal 2 kg). U mag wel fietsen en wandelen. Ook conditietraining is mogelijk.
Het is prettig de eerste 6 weken dagelijks te vernevelen met zout water. U krijgt hiervoor een vernevelapparaat thuis en een recept voor flaconnetjes zout water. Door het vernevelen (inademen van damp) komt het slijm makkelijker los en herstelt het geopereerde gebied sneller.
Twee weken na de ingreep wordt u gebeld door de KNO-arts die u heeft geopereerd.
Contact bij problemen na uw onderzoek/behandeling
Heeft u last van een van de volgende dingen?
- benauwdheid die steeds erger wordt
- pijn tussen de schouderbladen die niet overgaat
- zwelling in de hals of het gezicht die erger wordt
- hoesten en taai slijm dat erger wordt
Neem dan contact op met de verpleegafdeling KNO (zie onder).
Contactgegevens van de betrokken poliklinieken
Contactgegevens verpleegafdeling KNO (KOHG)
Locatie: J8Q, route 686.
Telefoonnummer: 071-526 25 39
Bezoektijden: tussen 14.00 en 16.00 uur en tussen 16.00 en 18.00 uur
Wilt u weten hoe laat u zich moet melden op de dag van de operatie? Bel een dag van tevoren de verpleegafdeling KNO tussen 14.00 en 15.00 uur.
Bent u net geopereerd en heeft u problemen, zoals benauwdheid, zwelling en erger wordend hoesten? Bel dan ook de verpleegafdeling. Dit mag op alle tijdstippen.
Contactgegevens polikliniek KNO
Heeft u vragen over uw situatie of over de behandeling? Of heeft u een andere vraag?
Stuur dan een bericht naar de verpleegkundig specialist. Dit kan via het patiëntenportaal MijnLUMC via een e-consult (bericht aan zorgverlener) . Dit kan ook via laryngologie@lumc.nl (vermeld uw patiëntnummer of geboortedatum) of telefonisch.
Telefoonnummer poli KNO: 071- 526 80 20 (tussen 8.30-12.30 uur).
Bij spoed is er dag en nacht een KNO-arts bereikbaar. Overdag belt u de polikliniek KNO en wordt u doorverbonden. In de avond en de nacht belt u de afdeling spoedeisende hulp van het LUMC: 071 526 9111
Contactgegevens operatieplanning KNO
Heeft u vragen over de planning van de operatie? Stuur dan een mail aan: knoplanning@lumc.nl. Of bel op dinsdag en donderdag tussen 10.00 en 13.00 uur naar 071-5262492.