Blog: Breng het zachtgekookte eitje terug aan het verpleeghuisontbijt

1 maart 2018• BLOG

De gezondheidszorg lijdt in toenemende mate onder druk van regels en afvinklijstjes. Uit studies en enquêtes blijkt dat daar niet alleen veel tijd mee gemoeid is, maar dat het ook de werkvreugde aantast. Ook de verpleeghuiszorg gaat gebukt onder regeldruk. Maar een deel van die druk leggen wij onszelf op.

Veel patiënten in het verpleeghuis hebben een korte levensverwachting. De zorg en behandeling is daarom gericht op het behoud van een goede kwaliteit van leven. We proberen op verschillende manieren aan te sluiten bij iemands wensen en voorkeuren. 

Maar houd je van een zachtgekookt in plaats van een hardgekookt eitje? Dan heb je pech. Volgens de regels mag dat niet vanwege het risico op voedselvergiftiging. Het ophangen van eigen spullen of het meenemen van dingen van thuis is onderworpen aan strenge controle op brandveiligheid. Ben je vanwege dementie met een zogenoemde rechterlijke machtiging opgenomen, dan mag je van de wet geen drie weken met je familie op vakantie.

Onszelf opgelegde regels

Zo worstelen we met allerlei regels van buitenaf. Het vreemde is dat de verpleeghuiszorg zichzelf daarnaast ook allerlei regels oplegt. Ik noem een aantal willekeurige voorbeelden. We stellen onszelf de regel dat iedereen om 10 uur gewassen en aangekleed moet zijn. In het patiëntendossier staat een vakje dat ons dwingt iedere maand iedereens bloeddruk, hartslag en gewicht te meten. Als een bewoner gewicht verliest, dwingt ons eigen protocol ons om de diëtist om een consult te vragen. Een glaasje wijn bij het eten? Dat kan niet, want dan moeten we dat aan iedereen geven.

Fantoomregels knellen het meest

Deze niet officieel bestaande wetten noemen we ‘fantoomregels’. Uit eerdere experimenten waarin verpleeghuizen vrij waren om regels af te schaffen, bleken deze interne, zelf bedachte regels eigenlijk nog het meest te knellen. De vorige staatssecretaris van gezondheidszorg Martin van Rijn heeft een nieuwe beweging mogelijk gemaakt om de kwaliteit van de verpleeghuiszorg te verbeteren. In die beweging ‘Waardigheid en Trots zit het project ‘Van Regels naar Relaties’, waarin iedereen weer fris gaat bekijken wat belangrijk is voor de patiënt. Regels zijn er soms om de patiënt te beschermen, maar moeten altijd ondergeschikt of dienend zijn aan een goede zorgrelatie en de dingen die voor de patiënt belangrijk zijn. Laten we ons ontdoen van de regels die knellen, ook van de fantoomregels, en weer teruggaan naar wat er echt toe doet. Het zachtgekookte eitje vecht terug.     

Wilco Achterberg is hoogleraar Institutionele zorg en Ouderengeneeskunde in het LUMC. Tevens is hij eerste geneeskundige bij ouderenzorgorganisatie Topaz.

Wilt u op de hoogte blijven van de laatste ontwikkelingen bij het LUMC?
Abonneer u dan op onze tweewekelijkse nieuwsbrief of neem een abonnement op het LUMC Magazine.