Nieuwe aanpak antibioticaresistentie: niet de bacterie, maar de gastheer als doelwit

24 januari 2018• PERSBERICHT

Het is een ogenschijnlijk simpele, maar slimme oplossing: het probleem van resistente bacteriën vermijden door de behandeling niet te richten op de bacteriën zelf, maar op de cellen waarin de boosdoener zich schuilhoudt. Onderzoekers van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) vonden meerdere stoffen die zo kunnen werken, schrijven ze in Nature Communications.

Dr. Mariëlle Haks en prof. Tom Ottenhoff.De onderzoekers kwamen de stoffen op het spoor door een combinatie van experimenten in het laboratorium en een slim computermodel. “Uit de experimenten met cellen kwam een lijstje met stoffen naar voren die de groei van bacteriën kunnen remmen. Het bijzondere aan die stoffen is dat ze niet de bacterie zelf om zeep helpen, maar ingrijpen in processen in de cel die de bacterie gebruikt om te overleven”, leggen promovendi Kees Korbee en Matthias Heemskerk uit. Een nieuwe aanpak die volgens hen veelbelovend is, gezien het afnemend aantal nieuwe antibiotica. De promovendi voerden het onderzoek uit onder supervisie van dr. Mariëlle Haks en professor Tom Ottenhoff, beide van de afdeling Infectieziekten.

Voorspellend computermodel

Op basis van de stoffen die uit de experimenten naar voren kwamen, maakten Sloveense collega’s van de LUMC-onderzoekers een computermodel dat kan voorspellen welke andere stoffen ook op zo’n manier zouden kunnen werken tegen resistente bacteriën. Uit het model rolden meerdere opties: van sommige van de voorspelde stoffen was al bekend dat ze betrokken zijn bij de overleving van bacteriën in lichaamscellen, maar de onderzoekers vonden ook nieuwe kandidaten.

Medicijnen bekend

Opvallend genoeg kwamen zowel uit de experimenten in het lab als uit het computermodel dezelfde type stoffen naar voren. “De stoffen die we vonden zijn allemaal betrokken bij een bepaalde moleculaire route die de bacteriën zoals Mycobacterium tuberculosis gebruiken om in leven te blijven.” Dit is goed nieuws, want er zijn al medicijnen bekend die deze moleculaire route kunnen verstoren. Dat kan volgens de onderzoekers een mooi startpunt zijn voor de ontwikkeling van nieuwe medicijnen tegen infecties met resistente bacteriën.

Het artikel 'Combined Chemical Genetics and Data-driven Bioinformatics Approach Identifies Receptor Tyrosine Kinase Inhibitors as Host-directed Antimicrobials' is op 24 januari verschenen in Nature Communications.

Wilt u op de hoogte blijven van de laatste ontwikkelingen bij het LUMC?
Abonneer u dan op onze tweewekelijkse nieuwsbrief of neem een abonnement op het LUMC Magazine.