Stamcellen tegen longemfyseem en bij niertransplantatie

9 augustus 2017• PERSBERICHT

Stamcellen zijn hot en de toepassingen lijken wel eindeloos. Twee onderzoeksgroepen van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) gaan proberen een bepaald type stamcellen te gebruiken bij longemfyseem en bij niertransplantaties. Ze kregen hiervoor opgeteld 1,4 miljoen euro subsidie van wetenschapsfinancier ZonMw.

De onderzoekers gebruiken cellen uit beenmerg van de patiënt.

Bij patiënten met de chronische ziekte longemfyseem gaan de longblaasjes kapot. Dat is nu juist de plek waar zuurstof wordt opgenomen in het bloed, dus door de schade worden patiënten erg benauwd. “Momenteel kunnen we deze symptomen wel bestrijden, maar de longblaasjes kunnen we nog niet herstellen”, legt LUMC-longarts Jan Stolk uit.  Een team van wetenschappers van het LUMC, VUmc en het Erasmus MC, onder leiding van Stolk, hoopt daar met hun onderzoek verandering in te brengen.

Cellen uit beenmerg van patiënt

In de studie waarvoor ze zeven ton subsidie kregen, maken ze gebruik van cellen uit het beenmerg van de patiënt zelf. Stolk: “Van deze cellen weten we dat ze de activiteit van het immuunsysteem beïnvloeden en kunnen bijdragen aan het herstel van weefsel.” Dat komt goed van pas, want de schade aan de longblaasjes is het gevolg van een ontsteking. Deze ontsteking ontstaat vaak door roken, maar blijft bestaan nadat patiënten stoppen met roken. “Door patiënten met longemfyseem die minimaal zes maanden zijn gestopt met roken, te injecteren met hun eigen beenmergcellen hopen we de ontsteking te remmen en daarmee de longblaasjes de kans te geven zich te herstellen”, aldus Stolk.

Afstoting nier onderdrukken

De afdeling Nierziekten gebruikt dezelfde stamcellen, maar voor een ander doel. Zij zoeken naar een manier om een getransplanteerde nier langer gezond te houden. Omdat de nier lichaamsvreemd weefsel is, zal het lichaam hem eruit willen werken door een aanval van het immuunsysteem. Om afstoting te voorkomen krijgen patiënten medicijnen die het immuunsysteem onderdrukken, maar deze hebben ongewenste bijwerkingen die schadelijk zijn voor de nieuwe nier.

De LUMC-onderzoekers denken dat een behandeling met stamcellen een goed alternatief is voor de medicijnen. Met de subsidie van zeven ton zullen de onderzoekers, onder leiding van hoogleraar Nierziekten Cees van Kooten, nagaan hoe de behandeling met stamcellen precies werkt en voor welke patiënten deze het meest geschikt is. De onderzoekers hopen dat door injectie van de stamcellen de medicijnen kunnen worden afgebouwd en de getransplanteerde nier langer gezond blijft.

Zeer geavanceerde apparatuur

Zowel de afdeling Longziekten als Nierziekten gebruikt voor hun onderzoek zeer geavanceerde recent door het LUMC aangeschafte apparatuur. Met een zogeheten imaging mass cytometer kunnen verschillende cellen van het immuunsysteem heel precies worden bekeken en zien de onderzoekers hoe de verschillende cellen samenwerken in de nier of de long.  

Wilt u op de hoogte blijven van de laatste ontwikkelingen bij het LUMC?
Abonneer u dan op onze tweewekelijkse nieuwsbrief of neem een abonnement op het LUMC Magazine.